II SA/Lu 530/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego I uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2003r. znak : [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2002 r. znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej kondygnacji mieszkalnej ( obejmującej lokale mieszkalne nr.34, 35, 36, 37, 38 ) w budynku położonym przy ulicy G. Organ odwoławczy odrzucił argumentację odwołujących się współwłaścicieli budynku oraz zarządu wspólnoty mieszkaniowej , zmierzającą do wykazania , iż budowa nie jest zakończona , nie można doprowadzić budynku do dawnej używalności, a tym samym sporna sprawa dotycząca współwłasności nadal istnieje i nie została załatwiona w postępowaniu administracyjnym. Wojewoda przypomniał , iż stosownie do art.54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na wzniesienie którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis powyższy nie ma zastosowania tylko wtedy , gdy organ nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, lub zachodzą inne okoliczności, o których mowa w art. 55 tej ustawy. W sprawie takie zawiadomienia zostały złożone w dniu 23 maja 1995 r ( znak: BUA.IV. 7356 / V / 76 ( 77, 78 , 79 , 80 ) , a Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury UM nie zgłosił sprzeciwu w sprawie przyjęcia do użytkowania lokali mieszkalnych w nadbudowanej kondygnacji budynku. Sprawa została zatem już wcześniej rozstrzygnięta, co skutkuje stwierdzeniem bezprzedmiotowości obecnie prowadzonego postępowania o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia fakt, iż wycofano z obiegu prawnego ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę omawianej nadbudowy domu mieszkalnego, bez wpływu pozostają także czynności zmierzające do uregulowania stanu prawnego nieruchomości. O wadliwości powyższego stanowiska przekonywała w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.Z. Wykazywała, iż pozwolenie na budowę wydane w sprawie jak i cały proces budowlany nosiły cechy rażącego naruszenia prawa. Budowę prowadzono w sposób zagrażający życiu i zdrowiu mieszkańców, a także wbrew obowiązującym przepisom budowlanym, co było przyczyna zalania wielu mieszkań prawie do parteru, odpadających sufitów , pękania ścian nośnych, niedrożnych kanałów i zatruć mieszkańców. Roboty były wstrzymywane z urzędu na okres ponad dwóch lat, na skutek interwencji mieszkańców dewastowanego budynku. W jej ocenie przyjmując zgłoszenia o zakończeniu budowy z maja 1995 r Urząd Miejski nie zawiadomił wspólnoty mieszkaniowej czym naruszył przepisy ustawy o własności lokali, gdyż z mocy prawa stała się ona właścicielem nadbudowanej kondygnacji. Podkreśliła , iż budowa nie została zakończona, a powiadomienia o jej zakończeniu nie zgłosił inwestor, który otrzymał pozwolenie na budowę. Niejasne są też okoliczności przyjęcia zgłoszenia , gdyż nie ma żadnego protokołu czy innego dokumentu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty , w odniesieniu do określonego stanu faktycznego i indywidualnie wskazanych osób, co powoduje ustalenie lub przyznanie im uprawnienia lub określenia rodzaju i zakresu ciążącego na nich obowiązku (B.Adamiak/J..Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydawnictwo Beck Warszawa 1996). Umorzenie postępowania zamyka drogę do takiego rozstrzygnięcia i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej stanowiąc załatwienie sprawy w inny sposób w rozumieniu art. 104 §2 kpa ( por. uchwała SN z dnia 21 sierpnia 2003r. sygn. akt III CZP 51/2003 Wokanda 2003/9 str.3 ). Przesłanki umorzenia powinny być zatem stosowane w sposób jak najbardziej ścisły. Odnosi się to również do określonej w art.105 § 1 kpa bezprzedmiotowości postępowania. Zachodzi ona wówczas , gdy brak jest któregoś z przedmiotowych lub podmiotowych elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Sens omawianej instytucji dobrze oddaje wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1997 r ( sygn. akt I S.A. / Wr 871/ 96 ) , gdzie wyjaśniono, iż o bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mającej być przedmiotem postępowania. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Za bezprzedmiotowością postępowania nie może przemawiać dokonane zgłoszenie zakończenia robót budowlanych w poszczególnych lokalach znajdujących się w nadbudowanej kondygnacji budynku. Wystarczy przypomnieć , iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 1995 r ( sygn. akt SA/Lu 2293/94 ) stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] października 1994 r znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta w sprawie pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych i wykończeniowych przedmiotowej nadbudowy. Decyzją natomiast z dnia [...] października 1996 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 1991 r. znak: [...] w sprawie zezwolenia na nadbudowę kondygnacji budynku przy ulicy G. Okoliczności te nie mogą pozostać bez wpływu na ocenę istnienia przesłanek bezprzedmiotowości postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Według utrwalonego orzecznictwa sądowego prezentowanego m. in. w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 1998 r ( sygn. akt IV S.A. 1399/ 96 OSP 2000 , nr.4, str.199 ) inwestor , który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę , która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego , nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego z 1994 r , a także jako osoba , która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Zasadnym jest wówczas prowadzenie postępowania zmierzającego do zalegalizowania przeprowadzonych robót budowlanych. Przekreśla to możliwość uznania , iż postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej kondygnacji jest bezprzedmiotowe. Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr.153 , poz. 1270 ) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny nastąpiło na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U Nr. 153 , poz.1271 ze zmianami ).