II SA/Lu 530/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-09-19

Skład orzekający: Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający stały dochód i oszczędności, może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie stałego dochodu oraz oszczędności wyklucza sytuację materialną kwalifikującą do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Posiadał miesięczny dochód z emerytury w wysokości 900 zł netto oraz oszczędności w kwocie 5 000 zł. Skarżący prowadził samodzielne gospodarstwo domowe i nie miał osób na utrzymaniu. Wnioskował o prawo pomocy powołując się na trudną sytuację materialną związaną z kosztami leczenia i utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Odmówił Z. K. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego - w zakresie wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: odmówić Z. K. przyznania prawa pomocy. Skarżący Z. K. w dniu 29 sierpnia 2011 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Odpis tego postanowienia doręczono mu w dniu 6 września 2011 r. (k. 24). W dniu 13 września 2011 r. złożył on sprzeciw, zarzucając, iż wysokość zgromadzonych oszczędności sama w sobie nie powinna stanowić podstawy odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący wskazał, że zgromadzone przez niego oszczędności stanowią realne zabezpieczenie koniecznego utrzymania i wydatków związanych z leczeniem, gdyż wysokość jego emerytury często nie wystarcza na pokrycie miesięcznych wydatków związanych z wyżywieniem, kosztami leczenia i opłatą świadczeń za mieszkanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie z dnia 31 sierpnia 2011 r. utraciło moc. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (np. bezdomni czy osoby bezrobotne). Mając powyższe na uwadze oraz biorąc pod uwagę stan rodzinny, majątek oraz dochody skarżącego, należy uznać, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma zatem żadnych osób na utrzymaniu. Skarżący podał, że jego dochód miesięczny z tytułu emerytury wynosi 900,00 zł netto. Wskazał ponadto, iż posiada mieszkanie o powierzchni 52 m2 oraz oszczędności pieniężne w wysokości 5 000,00 złotych. Zdaniem Sądu sama okoliczność, iż skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód oraz posiada oszczędności pieniężne w wysokości 5 000,00 złotych uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie nie została spełniona przesłanka niemożności poniesienia przez wnioskodawcę kosztów postępowania we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał także żadnych obciążeń budżetu domowego czy nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób wpływałyby na pogorszenie, związanej z dochodami, jego sytuacji bytowej. Z tych względów należało orzec, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło