II SA/Lu 533/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki oraz zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. znak [..] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. L. kwotę 500 (pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (zwany dalej WINB) decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. ze zm. ) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r -Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania S. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] odraczającej do dnia 31 maja 2018r. wykonanie przymusowej rozbiórki silosu na kiszonkę zlokalizowanego na działce o nr [...] w H. oraz zezwalającej na czasowe wykorzystanie do dnia 30 kwietnia 2018r. ww. obiektu budowlanego do przechowywania płodów rolnych i owoców – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że WINB decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...] znak: [...] i orzekł uchylenie decyzji PINB z dnia [...] znak: [...] i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał M. K., E. D., L. K. i L. K. rozbiórkę silosu na kiszonkę zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Podstawą wydania nakazu rozbiórki było naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym. Ponadto decyzją z dnia [...] znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] znak: [...]. Natomiast w dniu [...] wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwany dalej PINB) wniosek L. K. o odroczenie przymusowej rozbiórki w trybie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r.-Prawo budowlane. Był on uzasadniony względami społecznymi i gospodarczymi, a w szczególności potrzebą przeznaczenia silosu na piwnicę do przechowywania płodów rolnych. Z tych względów to właśnie decyzją z dnia [...] znak: [...] organ I-ej instancji odroczył termin przymusowej rozbiórki orzeczonej decyzją z dnia [...] znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że z uwagi na zaniechanie użytkowania silosu jako zbiornika na paszę oraz z uwagi na dobry stan techniczny obiektu, umożliwiający wykorzystywanie do przechowywania płodów rolnych, celowe jest odroczenie jego rozbiórki ze względów gospodarczych. Ponadto stwierdził, że użytkownik poniósł znaczne koszty finansowe związane z ekspertyzą i wykonaniem prac remontowych i zabezpieczających w obiekcie. Natomiast rozbiórka silosu przekreślałaby dotychczasowe nakłady finansowe włożone w należyte utrzymanie spornego obiektu budowlanego. Następnie, rozpatrując odwołanie S. L. organ II instancji podkreślił, że sprawa w przedmiocie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu wobec którego wydana została już ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki jest nową sprawą, która jest rozstrzygana na postawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Ponadto powyższy przepis stanowi, że jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, właściwy organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Jednocześnie dodał, że decyzja o odroczeniu terminu przymusowej rozbiórki z przyczyn celowościowych lub gospodarczych ma charakter uznaniowy. Ponadto stwierdził, że odroczenie rozbiórki obiektu budowlanego na określony czas wynika z uznania argumentów o względach społecznych i gospodarczych. Dlatego też rozpatrując zarzuty z odwołania podkreślił, że decyzja o odroczeniu rozbiórki silosu na kiszonkę znajdującego się na działce nr ewid. [...] nie jest sprzeczna z prawem. Wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, a zatem wobec braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...], PINB, jako organ I instancji, był zobowiązany do rozpatrzenia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący S. L. wnosi o uchylenie całości zaskarżonej decyzji. W treści skargi podnosi następujące zarzuty. Po pierwsze, stwierdza, że jego zdaniem zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej czyli z rażącym naruszeniem obowiązującego stanu prawnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w szczególności art. 48 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106, poz. 1126 – tekst jedn. z 2000 r. ze zm.) oraz art. 37 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Po drugie, zarzuca naruszenie przez organ II instancji, w toku postępowania administracyjnego, art. 6 i 7 k.p.a. Po trzecie, wnosi także zarzut naruszenia art. 19 k.p.a., czyli braku przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej przez organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w tej sprawie, co skutkuje, zdaniem skarżącego, nieważnością zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).. Ponadto w ramach tej kognicji Sąd bada także czy przy wydaniu zaskarżonej ostatecznej decyzji administracyjnej nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie podstawową kwestią wymagającą w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia jest ocena czy właściwe organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły jej stan faktyczny. Dopiero to pozwoli na ocenę prawidłowości zastosowania powołanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego tj. prawa budowlanego, a także ich wykładni. Dlatego też, o ile nie budzi wątpliwości w tej sprawie, że orzeczono prawomocnie nakaz rozbiórki przedmiotowej budowli tj. silosa na kiszonkę, to kwestią sporną jest orzeczony w osnowie i zaskarżonej decyzji jej termin tj., aż do dnia 30 kwietnia 2018 roku. Ponadto, organy I i II instancji ustaliły, że w tym stanie faktycznym ma zastosowanie art. 37 ust. 1 oraz art. 39 cyt. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2006 r. Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W tym zakresie Sąd podziela stanowisko przyjęte w doktrynie, że art. 39 cyt. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane jest ściśle związany z art. 37 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy czyli nie stanowi odrębnej, samodzielnej regulacji. Oznacza to, że pozwala to tylko organowi administracji publicznej na złagodzenie skutków nakazu rozbiórki przez odroczenie jej wykonania i zezwolenie na czasowe wykorzystanie obiektu w przypadku wystąpienia określonych w ustawie przesłanek. W istocie stanowi to całościowe uregulowanie w Prawie budowlanym z 1974 r. sprawy usunięcia skutków samowoli budowlanej, które obejmuje nie tylko przesłanki nakazania rozbiórki, ale także inne przepisy związane z tym nakazem rozbiórki, tzw. samowoli budowlanej (Z. Niewiadomski , Komentarz do ustawy Prawo budowlane Wyd. Beck,, Warszawa 2007, s.835-836). Ponadto przepisy cyt. ustawy Prawo budowlane należy także stosować do obiektów budowlanych wybudowanych przed dniem wejścia w życie cyt. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. czyli tak jak w przedmiotowej sprawie. Należy jednak zaznaczyć, że organ I instancji jak i organ II instancji w stanie faktycznym tej sprawy w istocie zezwoliły na zmianę użytkowania przedmiotowego silosu na kiszonkę – na czasowe wykorzystanie do dnia 30 kwietnia 2018 roku powyższego obiektu budowlanego na przechowywanie płodów rolnych i owoców. Jest oczywiste, że zastosowane w tej sprawie przepisy , które powołane zostały w podstawie prawnej tj. art. 37 ust. 1 w związku z art. 39 cyt. ustawy Prawo budowlane nie mogą stanowić takiej materialnoprawnej podstawy. Wynika to z tego, że dyspozycja unormowania z art. 39 cyt. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jednoznacznie stanowi, że jeżeli tylko względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, to właściwy organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Natomiast w przedmiotowej sprawie została wydana ostateczna decyzja WINB z dnia [...] [...] jednoznacznie orzekająca o nakazie rozbiórki silosa na kiszonkę zlokalizowanego na działce nr [...] w H. (karta Nr 1 akt administracyjnych I instancji). W istocie, oznacza to więc, że właściwe organy orzekając w tym stanie faktycznym wyraziły zgodę na zmianę sposobu użytkowania danego obiektu budowlanego, który już podlega nakazowi rozbiórki orzeczonemu w formie ostatecznej decyzji administracyjnej. Dlatego też, w tym zakresie brak jest przesłanek do przyjęcia za prawidłowe rozstrzygnięcia, że względy społeczne i gospodarcze w tej sprawie przemawiają za celowością czasowego wykorzystania danego obiektu budowlanego i to na okres aż 11 lat, w celu przechowywania płodów rolnych i owoców, czyli na inny cel niż orzeczony w ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego silosu na kiszonkę. Dlatego też, zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji naruszyły w tym stanie faktycznym przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy z powodu błędnej wykładni powołanych prawidłowo w tej sprawie przepisów prawa materialnego tj. art. 39 w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 103 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2006 r. Nr 106, poz. 1118 ze zm.). Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwane dalej p.p.s.a.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Natomiast o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.