II SA/Lu 533/16
WyrokWSA w Lublinie2017-01-12
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pozostającej w związku małżeńskim, mimo orzeczonej separacji i prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego, przysługują usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze na takich samych zasadach jak osobie samotnie gospodarującej?Ratio decidendi
Przyznanie pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych osobom posiadającym rodzinę, nawet w separacji, pozostawiono uznaniu organu administracji, w przeciwieństwie do osób samotnych, którym taka pomoc przysługuje z mocy prawa. Organ ma obowiązek rozważyć sytuację życiową, stan zdrowia i potrzeby wnioskodawcy, uwzględniając możliwości świadczenia pomocy i potrzeby innych osób. W przypadku skarżącego, który pozostaje w związku małżeńskim, organy prawidłowo zastosowały przepis o uznaniowym charakterze decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagał się przyznania świadczenia z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych w wymiarze 8 godzin na dobę. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na zdolność skarżącego do samodzielnej obsługi i fakt prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego z żoną, z którą pozostaje w separacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że przyznanie usług opiekuńczych nie jest uzasadnione, zwłaszcza że skarżącemu przyznano już specjalistyczne usługi opiekuńcze. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie prawa, nieprawidłowość wywiadu środowiskowego i domagał się przyznania świadczenia na podstawie dokumentacji medycznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] J. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
We wniosku z dnia [...]. Z. W. domagał się przyznania świadczenia z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych w wymiarze 8 godzin na dobę. Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy [...] odmówił przyznania świadczenia. Wyjaśnił, że [...]. pracownicy socjalni Ośrodka Pomocy Społecznej usiłowali przeprowadzić z wnioskodawcą wywiad środowiskowy, jednak był on wówczas nieobecny. Informacji udzieliła jego żona, która jednak odmówiła podpisania protokołu. Opierając się na jej wyjaśnieniach oraz informacjach udzielonych w poprzednich wywiadach organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, z żoną pozostaje w separacji, w mieszkaniu zajmuje dwa pomieszczenia pokój i kuchnię, natomiast wspólnie z żoną użytkuje przedpokój i lazienkę. Mieszkanie jest wyposażone w podstawowy sprzęt, niesprawna jest lodówka, brak jest bojlera. Według żony wnioskodawcy jest on zdolny do samodzielnej obsługi, sam się ubiera, wykonuje czynności higieniczne, robi zakupy, jeździ do lekarza, samodzielnie załatwia sprawy w urzędzie, jeździ na rowerze, co potwierdza jego sprawność fizyczną. Źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie [...]złotych brutto, z czego faktycznie otrzymuje [...] złotych, reszta jest zajęta przez komornika z tytułu udzielonych kredytów. Stosownie do orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wnioskodawca zaliczony został do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w związku z chorobą psychiczną. Z treści orzeczenia wynika, że wskazana jest częściowa opieka osób drugich w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Podkreślono, że decyzją z [...]. wnioskodawca otrzymał pomoc w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi od [...]. do [...]. w wymiarze 2 dni w tygodniu po 3 godziny dziennie z wyłączeniem sobót, niedziel i dni świątecznych, które powinny zaspokoić jego potrzeby w tym zakresie. Organ podkreślił, że do zakresu obowiązków opiekunki świadczącej specjalistyczne usługi opiekuńcze należy również pomoc w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak samoobsługa, wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym prowadzenie domu.
Decyzją z [...]., Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania strony rozstrzygnięcie Wójta utrzymało w mocy. Kolegium stwierdziło, że organ trafnie ocenił sytuację odwołującego i podjął w sprawie właściwą decyzję. Mając na uwadze sytuację zdrowotną wnioskodawcy i stały dochód , zdaniem organu nic nie wskazuje na konieczność udzielenia mu pomocy w postaci usług opiekuńczych. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wskazuje jedynie na konieczność częściowej opieki osób drugich w związku z chorobą psychiczną. Ustalenia organu I instancji wskazują, że wnioskodawca jest na tyle sprawny fizycznie, aby przyznanie mu dodatkowych usług opiekuńczych było niecelowe. Porusza się samodzielnie rowerem, sam prowadzi i załatwia sprawy swoje i żony. W ocenie Kolegium przyznanie usług opiekuńczych nie jest uzasadnione, tym bardziej, że przyznano mu specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zaspokajającymi jego potrzeby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. W. stwierdził, że decyzja Kolegium " rażąco naruszające prawo od co najmniej kilkunastu lat – wrogość, bezprawie!. Aktualizacja wywiadu z [...], poza idiotyzmem ( Pomówienia " OPS", " SKO" tolerowane w WSA) i udziałem patrolu uzbrojonego Policji". Wskazał, że protokół aktualizacji wywiadu środowiskowego z [...]. nie jest zgodny z prawem, a tylko "kawałkiem cz" z nieznaną mu treścią i nie potwierdzoną przez żonę , która nie zgłaszała zmian jego sytuacji życiowej znanej z urzędu do daty wizyty, także po wizycie, do daty orzeczenia OPS nie było istotnych zmian w sprawie. Stwierdził, że "dotychczas od wielu lat urzędasy i sędziowie decydowali o tym jakie usługi i w jakim wymiarze były dla niego najlepsze. O tym jednak powinny decydować dokumenty medyczne znane z urzędu jako istotne w zakresie stanu jego zdrowia. Jego oczekiwania są znane w OPS . Oczekiwanie na 8 godzin usług opiekuńczych na dobę jest kwestią wiedzy, nie wiary jak odróżnia się opiekę całkowitą od częściowej". Stwierdził, że organy zagubiły zaświadczenie lekarskie z [...]. i nie ustaliły nawet o jakie świadczenie się ubiega, a on od lat wnioskuje o usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze, jak do [...]. W związki z wnioskiem usługi powinny zostać przyznane od 2016r. na stałe, tzn. jedna z tych form. W piśmie z [...]. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii sądowo – psychiatrycznej z [...]. sporządzonej na polecenie Sądu Rejonowego L. W. w L.. " Okres 1.01. 2011 – [...], [...] – [...]. Od maja 2008 do [...] usługi opiekuńcze specjalistyczne dla chorych P wykonywane przez opiekunkę specjalistkę. Wymiar - 6 godzin w dni powszednie !. Ograbianie od styczeń 2013, dotąd z wymiaru usług opiekuńczych dla chorych P, ( 6 godzin w tygodniu – Psycholog )". Domagał się również przeprowadzenie dowodu na podstawie "dokumentów z "obserwacji" laików medycznych "OPS-SKo", dowodu z " dokumentu – Aktualizacji wywiadu środowiskowego z [...]. "nie potwierdzonego przez żonę z fałszem wpisanym w Biurze po wizycie. Dnia 17 12. 2015r. dział I, II nie był wypełniany w miejscu zamieszkania tak jest od [...] dotąd" oraz dowodu z "dokumentów medycznych na okoliczność najść z P. od stycznia 2012r. dotąd z zagrożeniem życia ( psychoza )".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wbrew przekonaniu skarżącego nie sposób podzielić jego zapatrywania, według którego w każdych okolicznościach przyznanie usług opiekuńczych jest obligatoryjne. Przeciwko takiej tezie przemawia treść art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia o pomocy społecznej ( Dz. U z 2015r. poz. 163 ze zmianami ), który wyraźnie różnicuje sytuację osoby samotnej ( ust.1 ), której przy spełnieniu pozostałych przesłanek określonych w tym przepisie przysługują usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze i osoby pozostającej w rodzinie, której świadczenie może zostać przyznane ( ust.2 ). Zwrócił na to uwagę także Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że przyznawanie pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych osobom posiadającym rodzinę pozostawiono uznaniu organu administracji, w odróżnieniu od przyznawania takiej pomocy osobom samotnym, którym pomoc taka przy spełnieniu zawartych w tym przepisie przesłanek przysługuje z mocy prawa ( wyrok z dnia 28 października 2011r. I OSK 932/11 opubl. w Legalis ). Jej istota sprowadza się do przyznania świadczenia w sytuacji, której można przypisać charakter nadzwyczajny, szczególnie uzasadniony. Przyznanie pomocy w sytuacji bardzo ograniczonych środków finansowych i dużej liczby wnioskodawców oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności, zaś ustalenie jej wymiaru wymaga uwzględnienia także uzasadnionych potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Dlatego w każdej sprawie organ pomocy społecznej rozważa sytuację życiową osoby ubiegającej o pomoc, jej stan zdrowia i na tej podstawie ustala zakres niezbędnych dla niej usług opiekuńczych, biorąc pod uwagę możliwości świadczenia tej pomocy przez ośrodek pomocy społecznej oraz potrzeby innych osób znajdujących się w sytuacji, o której mowa w tym przepisie. Jest oczywiste, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o nią, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanych i wnioskowanych przez te osoby rozmiarach. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że uprawnienia wynikające w przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, polegają zatem jedynie na uzupełnianiu środków, możliwości i uprawnień własnych osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Z pewnością skarżącego nie można zaliczyć do grona osób samotnych, za którą w świetle art. 6 pkt. 9 wspomnianej ustawy o pomocy społecznej uznaje się osobę samotnie gospodarującą, nie pozostającą w związku małżeńskim, ani nie posiadającą wstępnych, ani zstępnych. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim i niczego w tym względzie nie zmienia fakt orzeczenia separacji z żoną, ani jego oddzielne zamieszkiwanie. Z wyjaśnień jego żony wynika ponadto, że skarżący ma syna M., z którym utrzymuje sporadyczne kontakty. Wprawdzie nie udziela on ojcu żadnej pomocy, ta jednak okoliczność również ma znaczenia dla statusu skarżącego. Słusznie w tej sytuacji organy zastosowały art. 50 ust.2 ustawy, zakładający uznaniowy charakter decyzji oparty na tej podstawie. Jednak przy takim stanowisku kontrola sądowa podejmowanych rozstrzygnięć koncentruje się nie na zasadności ich podejmowania, ale na prawidłowości przeprowadzonego postępowania oraz badaniu formalnym decyzji. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów kpa reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W tym zaś zakresie organom trudno zarzucić dowolność, a tym bardziej, jak uważa skarżący, kłamliwe i spekulacyjne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Wbrew stwierdzeniu skarżącego orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z siedzibą w L. z [...]. w pkt. 7 nie wskazuje, aby stan zdrowia skarżącego wymagał obligatoryjnych usług opiekuńczych, co zresztą regulują przepisy ustawy, a nie orzeczenie. Stwierdza natomiast, że wymaga częściowej opieki osób drugich w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wskazuje na korzystanie z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, ale zgodnie z ustawą o pomocy społecznej ( pkt. 6 ). W sprawie szczegółowo opisano stan zdrowia skarżącego, którego zresztą nigdy nie kwestionowano, nie poddawano również w wątpliwość konieczności leczenia. Organ trafnie zauważył, że z uwagi na zaburzenia psychiczne i upośledzenie umysłowe skarżącego, które stały się podstawą orzeczenia stopnia niepełnosprawności, decyzją z [...]. przyznano skarżącemu specjalistyczne usługi opiekuńcze, uznając, stosownie do art. 51 ust. 4 ustawy, że będą w największym stopniu odpowiadać jego potrzebom. Ich zakres określa § 2 rozporządzenia Ministra P. Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych z dnia [...]. ( Dz. U Nr [...], poz. 1598 ze zmianami ). Rozporządzenie wskazuje ponadto, kto może tego rodzaju usługi wykonywać stanowiąc w § 3 ust.1, że świadczone są przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania zawodu: pracownika socjalnego, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego, pielęgniarki, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, specjalisty w zakresie rehabilitacji medycznej, fizjoterapeuty lub innego zawodu dającego wiedzę i umiejętności pozwalające świadczyć określone specjalistyczne usługi. Ponadto stosownie do ust.2 osoby świadczące specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi muszą posiadać co najmniej półroczny staż w jednej z następujących jednostek: szpitalu psychiatrycznym; jednostce organizacyjnej pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi; placówce terapii lub placówce oświatowej, do której uczęszczają dzieci z zaburzeniami rozwoju lub upośledzeniem umysłowym; ośrodku terapeutyczno-edukacyjno-wychowawczym; zakładzie rehabilitacji; innej jednostce niż wymienione w pkt 1-5, świadczącej specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W uzasadnionych przypadkach specjalistyczne usługi mogą być świadczone przez osoby, które zdobywają lub podnoszą wymagane kwalifikacje zawodowe określone w ust. 1, posiadają co najmniej roczny staż pracy w jednostkach, o których mowa w ust. 2, i mają zapewnioną możliwość konsultacji z osobami świadczącymi specjalistyczne usługi, posiadającymi wymagane kwalifikacje ( pkt.3 ). Jest oczywiste, że w przypadku schorzenia skarżącego organ uwzględniając ogólne zasady wywiedzione z art. 2 i 3 ustawy powinien rozważyć pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Słusznie zatem podniesiono, że w tej sytuacji, wobec już przyznanych świadczeń tego rodzaju, nie było podstaw do przyznania świadczeń opiekuńczych. Jeśli organy uwzględniły wszystkie okoliczności sprawy, zarzut dowolności przy ocenie zebranych dowodów nie może być uznany za skuteczny. Tym bardziej, jeśli w sytuacji uznaniowości przy podejmowaniu decyzji nawet zaistnienie przesłanek przemawiających za przyznaniem tego rodzaju pomocy, nie obliguje organu do pozytywnego załatwienia sprawy dla strony. Co więcej, jak wynika z decyzji Kolegium, po rozpoznaniu kolejnego wniosku skarżącego z [...]., decyzją z [...]. przyznano mu kolejne świadczenie w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych na okres od [...]. do [...]. Wbrew temu, co twierdzi skarżący dla przyznania omawianego świadczenia nie ma decydującego znaczenia opinia biegłego psychiatry z [...]. sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego L. W. w związku ze złożonym przez skarżącego pozwem przeciwko Gminie [...] o zapłatę [...] złotych z tytułu świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych od [...]. w wymiarze mniejszym, niż świadczone do [...]. Bez wątpienia treść opinii ma znaczenie dla ustalenia stanu zdrowia i na tej podstawie określenia zakresu niezbędnych dla niej usług opiekuńczych, jednak do organu należy podjęcie decyzji w tej kwestii. Zwrócić ponadto należy uwagę, że określony w niej wymiar pomocy dla skarżącego w ilości 6 godzin specjalistycznych usług opiekuńczych dziennie od poniedziałku do piątku z wyłączeniem sobót, niedziel i dni świątecznych dotyczy okresu od [...] do [...] i od [...]. do [...]. Powołanie się na ten dowód nie ma zatem dla sprawy żadnego znaczenia. Nieuzasadnione jest bowiem oczekiwanie skarżącego, że przy niezmienionej sytuacji bytowej, co przecież konsekwentnie podkreśla, powinien otrzymać pomoc w takiej samej wysokości, jak poprzednio lub wyższej. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy wszczyna nową sprawę, w której organ ma obowiązek na nowo ustalić stan faktyczny i rozpoznać kierując się zasadami wyznaczającymi granice uznania. Podobnie należy ocenić treść zaświadczenia lekarskiego z [...]., które wbrew przekonaniu skarżącego znajduje się jednak w aktach sprawy, a które odnosi się do wcześniejszego zaświadczenia z [...]. Wtedy wskazano, że skarżący wymaga opieki osób drugich na stałe w wymiarze 8 godzin na dobę. Jednak w piśmie z [...]. Poradni Lekarza Podstawowej Opieli Zdrowotnej wyjaśniono, że wspomniane zaświadczenia lekarskie były wystawione na podstawie wywiadu od pacjenta, badania lekarskiego oraz posiadanych przez pacjenta dokumentacji., jednak bez informacji z wywiadu środowiskowego. Z pisma wynika, że w związku z zaistniałą dezinformacją decyzję co do wymiaru, rodzaju i czasu usług dla pacjenta pozostawiono do decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej
Niezrozumiały jest zarzut skarżącego dotyczący wadliwego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego [...]. Z akt jasno wynika, że pismem z [...]. powiadomiono skarżącego o ustaleniu terminu wywiadu. Zawiadomienie odebrał [...]., był zatem zobowiązany do udziału w przeprowadzanej czynności. Jeśli w niej nie uczestniczył, nie jest jasne na jakich podstawach opierał przekonanie o jego niewypełnieniu, tym bardziej, że tego rodzaju uwagi nie zgłosiła nawet uczestnicząca w czynności jego zona. Art. 4 ustawy z dnia o pomocy społecznej wprost nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozumieniu powołanego przepisu jest odmowa lub uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia środowiskowego wywiadu rodzinnego w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Jasne jest bowiem, że w takim przypadku organ nie jest w stanie prawidłowo ustalić rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy, od której zależy przecież zarówno rozmiar, jak i forma udzielanej pomocy, o czym stanowi art. 3 ust.3 ustawy. Art. 106 ust. 4 ustawy wprost ustanawia wymóg jego przeprowadzenia przed wydaniem decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia. Rodzinny wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowanie dowodowe, prowadzone z udziałem strony, w którym osoba może zgłosić pracownikowi potrzeby i oczekiwania, natomiast organ podejmuje szereg czynności pozwalających na określenie rzeczywistych jej potrzeb i własnych możliwości. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Słuszne jest zatem wyrażane w orzecznictwie zapatrywanie stosownie do którego utrudnianie lub uniemożliwienie pracownikom socjalnym przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w pełni uzasadniają odmowę przyznania świadczenia ( por. także wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2011r. I OSK 60/11, 15 kwietnia 2010r. I OSK 1753/09, 19 marca 2009r. I OSK 561/08, 30 listopada 2009r. I OSK 634/09, 23 września 2008r. I OSK 1765/07 wszystkie opubl. w CBOSA ). Znaczenie wywiadu w postępowaniu z zakresu pomocy społecznej potwierdza art. 107 ust. 4a ustawy jednoznacznie stanowiąc, że nie wyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie organy nie powołały w podstawie prawnej na brak współdziałania ze skarżącym, jednak okoliczności wskazane w decyzji nie mogą pozostać obojętne dla oceny zasadności przyznania świadczenia.
Bezskuteczny jest zarzut dotyczący próby przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego [...]. w asyście funkcjonariuszy Policji. W wyroku z 24 sierpnia 2016r. I OSK 95/15 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że nie stanowiło to obiektywnej przeszkody, uniemożliwiającej przeprowadzenia tej czynności, jak również nie była ona sprzeczna z przepisami prawa. Zdaniem sądu wprawdzie na pracownikach socjalnych organu pomocy społecznej ciąży obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub dokonania jego aktualizacji, ale trzeba mieć także na uwadze, że żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zakazuje asystowania funkcjonariuszom pracownikom socjalnym, którzy takiej czynności dokonują, zaś charakter zadań powierzonych funkcjonariuszom Policji może stanowić samodzielną podstawę wykonywania przez nich tego rodzaju czynności. Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 107 ust. 3a i 3b ustawy., dodanym na mocy art. 1 pkt 20 lit. a) ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz.U.2015 r. poz. 1310) - ustawodawca wprost usankcjonował możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w asyście funkcjonariusza Policji, obligując organy tej formacji do obowiązkowego jej udzielenia. Należy zatem uznać, że do tego czasu uczestnictwo funkcjonariuszy Policji przy dokonywaniu tego rodzaju czynności miało charakter dobrowolny. Zważywszy zaś na określone w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) zadania tej formacji, polegające m. in. na ochronie życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowaniu i organizowaniu działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi oraz wykrywaniu przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (art. 1), obecność funkcjonariuszy Policji przy dokonywaniu przez pracowników socjalnych czynności (przed znowelizowaniem ustawy o pomocy społecznej) mogła być uzasadniona. Sam zaś fakt przypisania przez ustawodawcę pracownikom socjalnym statusu funkcjonariuszy publicznych nie wyłączał możliwości wystąpienia sytuacji, w której, podczas wykonywanych przez nich czynności, pomoc udzielona im przez funkcjonariuszy Policji mogła okazać się niezbędna. Skoro skarżący zarzucał pracownikom socjalnym fałszowanie sporządzanych przez nich wywiadów środowiskowych, obecność funkcjonariuszy Policji przy dokonywaniu powyższej czynności leżała więc także w jego interesie.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) skargę należało oddalić. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego w ramach pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 § 1 powołanej ustawy w związku z § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015r., poz. 1801 ).
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło