II SA/Lu 533/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-01-04
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, w której strona skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i czy można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów (np. w sprawach dotyczących chorób zawodowych). W pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia pełnomocnika, prawo pomocy może zostać odmówione, jeśli strona nie wykaże, że poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Skarżący przedstawił swoje dochody i koszty utrzymania, jednak nie wykonał wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące kosztów utrzymania koniecznego oraz kredytów. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za zbędne ze względu na ustawowe zwolnienie strony w sprawach o choroby zawodowe, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Postanowienie o umorzeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę wynoszącego [...] złotych netto i wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...]złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Na koszty utrzymania koniecznego skarżącego składają się wydatki na spłatę dwóch kredytów – rocznie łącznie na te cel skarżący przeznacza kwotę [...]złotych, koszty utrzymania mieszkania – rocznie na ten cel skarżący przeznacza kwotę [...]złotych oraz koszty leczenia – rocznie na te cel skarżący przeznacza kwotę [...]złotych.
Skarżący wezwany do nadesłania oświadczenia dokładnie wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego takich jak koszty wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej, odzieży, spłaty kredytów za okres od września 2017 do listopada 2017 (włącznie) w miarę możliwości wraz z dokumentami źródłowymi (np. rachunkami, fakturami VAT) wskazującymi wysokość poniesionych wówczas wydatków oraz oświadczenia wyjaśniającego na jaki cel zaciągnięte zostały wykazane kredyty to jest w kwocie [...]złotych i [...] złotych nie wykonał wezwania, mimo, że odebrał je osobiście.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Zatem strona wnosząca skargę w sprawie dotyczącej choroby zawodowej jest wolna od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., jak orzeczono w punkcie pierwszym postanowienia.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być więc rozpoznany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów postępowania, o zwolnienie od których wnosi strona oraz ocenę wpływu ponoszenia tych kosztów na możliwość ponoszenia przez stronę kosztów utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że poniesienie minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru, wynoszącego w niniejszej sprawie ze względu na jej stan zaawansowania 360 złotych, spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Natomiast średnie miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego, nie obejmujące kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży wynoszą [...] złotych. Zatem miesięcznie na poczet wydatków dwuosobowej rodziny związanych z kosztami wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży pozostaje kwota [...]złotych. Uszczuplenie jej o kwotę minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego skutkować będzie tym, że na poczet miesięcznych kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży skarżącemu i jego żonie pozostanie kwota [...]złotych. Kwota ta jest w stanie pokryć miesięczne wydatki dwuosobowej rodziny związane z koniecznymi kosztami wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży. Uiszczenie więc minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego nie spowoduje uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Z tych powodów referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, o czym orzekł na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w punkcie drugim postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło