II SA/Lu 534/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. A. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], znak: [...] w sprawie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. E. A. w dniu 12 stycznia 2012r. wniosła o przyznanie jej świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci – K. S. i P. S. na okres świadczeniowy 2011/2012. Rozpoznając wniosek organ I instancji ustalił, że w 2010r. trzyosobowa rodzina wnioskodawczyni uzyskała łączny dochód 32.289,77 zł, na który składają się następujące kwoty: 11.046,62 zł z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, 1.264,99 zł alimenty wyegzekwowane przez komornika sądowego, 19.978,16 zł dochód z gospodarstwa rolnego (8,7702 ha przeliczeniowych x 12 miesięcy x 189,83 zł). Miesięczny dochód wyniósł więc 2 690,81 zł, tj. 896, 94 zł na osobę i przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 725 zł, dlatego świadczenie nie mogło być wnioskodawczyni przyznane. W odwołaniu E. A. podnosiła, że gospodarstwo rolne w 2010r. było wydzierżawione, a w 2011r. "odpisała je na mamę". Organ odwoławczy podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji wyjaśnił ponadto, że w świetle art. 3 pkt 1 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych, do której odsyła art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie ma podstawy do odliczenia od dochodu rodziny dochodu z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła E. A. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Skarżąca podniosła, że z gospodarstwa rolnego nie osiągnęła od 2010r. żadnych dochodów, gdyż aktem notarialnym z dnia 21 grudnia 2009r. przekazała gospodarstwo rolne w dzierżawę, a w dniu 30 marca 2011r. "przekazała je w formie darowizny" matce H. A., co organ powinien uwzględnić ustalając jej dochód. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 i 136 kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – organ nie odniósł się bowiem do podnoszonej przez skarżącą okoliczności zbycia przez nią "w formie darowizny" w marcu 2011r. gospodarstwa rolnego. Okoliczność ta miała istotne znaczenie w sprawie, skoro w świetle art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), zwanej dalej ustawą - świadczenia z funduszu alimentacyjnego uzależnione są od wysokości dochodu, bowiem przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Jednocześnie art. 9 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Za dochód utracony ustawa w art. 2 pkt 17 nakazuje natomiast rozumieć utratę dochodu spowodowaną ściśle określonymi zdarzeniami, tj.: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Odnosząc powołane przepisy do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ miał obowiązek rozważyć czy skarżąca zbyła skutecznie – w szczególności zachowując wymaganą formę - w marcu 2011r. gospodarstwo rolne i czy nie utraciła przez to dochodu w rozumieniu powołanego przepisu, skoro za utratę dochodu ustawa nakazuje rozumieć również utratę dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Okoliczność tę skarżąca podnosiła w odwołaniu, jednak organ do niej się nie ustosunkował. Organ odniósł się natomiast wyłącznie do wydzierżawienia przez skarżącą gospodarstwa rolnego w 2009r. prawidłowo uznając, że nie stanowiło ono podstawy do pominięcia przy ustalaniu dochodu skarżącej za 2010r. dochodów z tego gospodarstwa. W świetle bowiem art. 9 ust. 8 ustawy ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. W niniejszej sprawie nie zachodzą wyjątki wskazane w tym przepisie, w szczególności w pkt 1, skoro skarżąca nie jest emerytką ani rencistką, a tylko zawarcie umowy dzierżawy przez emeryta lub rencistę, spełniającej ponadto ustawowe warunki (art. 28 ust.1 i 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) pozwalałoby na pominięcie tego gospodarstwa przy ustalaniu dochodu skarżącej ubiegającej się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wydzierżawienie gospodarstwa rolnego a jego zbycie są jednak całkowicie odmiennymi czynnościami prawnymi, a zatem pomimo iż w obu przypadkach podmiot faktycznie zaprzestaje prowadzenia gospodarstwa rolnego, przy ustalaniu utraty dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy każda z tych czynności podlega samodzielnej ocenie. W sytuacji występującej w sprawie organ – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7, 77, 80, 107 § 3 i 136 kpa – nie odniósł się jednak do okoliczności zbycia przez skarżącą gospodarstwa rolnego w marcu 2011r., a zatem nie ustalił czy zachodziła utrata dochodu, w konsekwencji nie można stwierdzić czy organ prawidłowo ustalił dochody skarżącej, na podstawie których odmówił przyznania jej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tych względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270). Rozpoznając sprawę ponownie organ mając na uwadze rozważania Sądu oceni czy nastąpiło zbycie przez skarżącą gospodarstwa rolnego w 2011r. i czy stanowiło ono utratę dochodu, a ustalenia te organ uwzględni przy określaniu dochodu skarżącej.