II SA/Lu 535/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi G. Z., J.Z., P. M., A. M., K. M. oraz A. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. Znak [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewody na rzecz J. i G. małż. Z. kwotę 50 ( pięćdziesiąt złotych ), na rzecz A. J. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych, na rzecz P.M., A. M. i K. M. 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, a nadto na rzecz J. Z. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżoną decyzją Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000r Nr 106 poz. 1126 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu odwołania J. i G. małż. Z., K.L. i A.J. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2001 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia Gminie Z. pozwolenia na budowę ul. W. W. w Z. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdza się, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2001 r. znak: [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił Gminie Z. pozwolenia na budowę ul. W. W. w Z.(/ od ul. G. do ul. Z.). Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. i G. małż. Z., K. L. i A.J. wszyscy zamieszkali w Z., podnosząc naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji. Zdaniem odwołujących się inwestor nie korzysta w pełni z prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane gdyż Państwo Z. ubiegają się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na budowę ulicy. Strony odwołujące się twierdzą, że budowa tego odcinka drogi stanowi przykład bezsensownej inwestycji pochłaniającej poważne środki publiczne. W związku z tym wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po zapoznaniu się z całością akt sprawy organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje. Podniesione przez strony postępowania zarzuty o bezsensownej lokalizacji przedmiotowej Inwestycji i niecelowym inwestowaniu na tym terenie są na tym etapie procesu inwestycyjnego nie uzasadnione. Tego rodzaju argumentacja mogła by być rozpatrywana na etapie opracowywania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z.. Obecnie po opublikowaniu ustaleń planu w Dzienniku Urzędowym, jakakolwiek zmiana przeznaczenia terenu może być dokonana jedynie w trybie ustawy zagospodarowaniu przestrzennym. Zarząd Miasta obecnie wykonuje jedynie podjęte przez radę uchwały. Ponadto należy przy tym stwierdzić, że lokalizacja przebiegu ulicy W. W. została ustalona ostateczną decyzja organu samorządowego o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 1999 r. Ustalenia tej decyzji są zgodne z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu. Z mapy władania gruntów jednoznacznie wynika, że podziały geodezyjne działek które zostały dokonane uwzględniają obecny przebieg zaprojektowanej ulicy W. W.. Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na cele komunalne nie jest i nie może w tym przypadku być podstawą do twierdzenia, iż inwestor nie posiada prawa do gruntu na cele budowlane. Należy przy tym stwierdzić, że inwestor spełnił wszystkie przewidziane w przepisach prawa wymagania i stosownie do postanowień art. 35 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno - budowlanej nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej decyzji J. i G. małż. Z., K. L. i A. J. wnieśli skargę do sądu administracyjnego. W skardze stwierdza się , że zaskarżoną decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta , zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia dla Gminy, na budowę ul. W. W w Z. od ul. G do ul. Z. Powyższa decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe wydane zostały z rażącym naruszeniem zasad postępowania i prawa materialnego. Przytoczone w uzasadnieniu decyzji argumenty nie mają charakteru merytorycznego. Sprowadzają się do jedynie do stwierdzenia o braku racji odwołujących się, przez co uzasadnienie nie spełnia podstawowych wymogów określonych w art. 107 KPA. Z tych też przyczyn w całości powtarzają jako uzasadnienie zarzutów skargi argumenty uzasadnienia ich odwołania. Aktualnie prowadzone jest w dalszym ciągu postępowanie o zwrot na ich rzecz przejętej na rzecz skarbu państwa, stanowiącej ich własność nieruchomości oznaczonej dawnym nr 37/2, wchodzącej obecnie w skład działki nr 342 w Z., której między innymi dotyczy udzielone pozwolenie na budowę. Nieruchomość ta stała się zbędna na cel uzasadniający jej przejęcie w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami a tym samym zachodzą przesłanki określone w art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniające jej zwrot w całości. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Urząd Wojewódzki Placówka Zamiejscowa uchylił decyzję odmawiającą zwrotu na rzecz skarżących przedmiotowej działki. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano jednoznacznie na całkowitą niezasadność argumentów dotyczących odmowy zwrotu i istotne uchybienia związane z wydawaniem decyzji dotyczących lokalizacji inwestycji na przedmiotowym terenie. Organ I instancji do dnia dzisiejszego nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy w ponownym postępowaniu. Można wręcz twierdzić, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma "służyć" wzmocnieniu odmowy zwrotu na ich rzecz działki. NSA w wyroku z dnia 14 marca 1994 r. IV S.A. 1949/92 ( ONSA 1995/1/43) jednoznacznie stwierdził, że "... nieruchomość nie wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie może od dnia złożenia wniosku o jej zwrot być użyta zarówno przez inwestora, na którego potrzeby została wywłaszczona , jak i przez organy administracji sprzecznie z wolą poprzedniego właściciela". Mając na uwadze dotychczasowy przebieg przedmiotowej sprawy z którego jednoznacznie wynika, iż organy gminy dążą do pozbawienia skarżących możliwości zwrotu nieruchomości metodą "aktów dokonanych" chcąc za wszelką cenę zrealizować budowę, nie uznając przy tym zasadności argumentacji, co może skarżących w efekcie narazić na znaczną szkodę, konieczne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd oraz prawomocnego zakończenia sprawy o zwrot nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosi o jej oddalenie stwierdzając, że argumentacja przedstawiona w skardze do sądu administracyjnego była brana pod uwagę przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 136 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest poparty żadnymi dowodami. O zwrot wywłaszczonej nieruchomości można się ubiegać jeżeli stosownie do przepisu art. 137 wyżej cytowanej ustawy wywłaszczenie stało się zbędne na cel oznaczony w decyzji o wywłaszczeniu. Ponadto zgodnie z postanowieniami art. 137 § 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. Podniesiony zarzut, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa budowę nawierzchni ul. W. W. jest sprzeczny z udzielonym pozwoleniem jest nieuzasadniony. Z projektu budowlanego jednoznacznie wynika, że roboty budowlane odnośnie uzbrojenia tej ulicy w większości zostały wykonane, tj. kanalizacja telefoniczna, wodociąg, linie kablowe eNN i eWN, gazociąg. Odwodnienie ulicy wraz z kratkami ściekowymi zostało rozwiązane odrębnym opracowaniem projektowym, a obecnie zatwierdzony projekt budowlany przewiduje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wykonanie nawierzchni bez sieci uzbrojenia terenu. Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sądu administracyjnego w odniesieniu do decyzji administracyjnych obejmuje, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153. poz. 1269) orzekanie w zakresie jej zgodności z prawem. Kontrola sądu administracyjnego dokonywana jest z punktu widzenia spełniania przez decyzję wymogów zawartych w normach kompetencyjnych, proceduralnych i materialnoprawnych. Wchodzi zatem w ten zakres także sposób w jaki dokonywana jest interpretacja przepisów prawa materialnego oraz rezultat wykładni prowadzący do przyjętej przez organ administracyjny kwalifikacji normatywnej określonych faktów. Decydujące znaczenie dla sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej ma interpretacja przepisów prawnych zastosowanych przez organ administracyjny. Przedmiotowa sprawa objęta jest zakresem prawa budowlanego tj. zaskarżona decyzja zatwierdza projekt budowlany oraz udziela Gminie Miejskiej pozwolenia na budowę ul. W. W. w Z. Istotą sporu w sprawie pomiędzy stronami jest jednak Korelacja w rozumieniu wzajemnego związku przepisów prawa budowlanego i przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Jest bowiem rzeczą oczywistą , że wydanie pozwolenia budowlanego i jego realizacja uniemożliwia w praktyce zwrot wywłaszczonych nieruchomości poprzednim właścicielom. Stąd bogate orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że organy administracji winny najpierw zakończyć postępowanie o zwrot nieruchomości a następnie rozpatrywać wnioski o wydanie pozwolenia budowlanego. Sprawy objęte prawem budowlanym winny być zawieszone do czasu ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. I tak w wyroku z dnia 14 marca 1994 r. (IV SA 1949/02) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zawarte w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.) sformułowanie "nieruchomość (...) podlega zwrotowi" oznacza, że nieruchomość nie wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie może od dnia złożenia wniosku o jej zwrot być użyta zarówno przez inwestora, na którego potrzeby została wywłaszczona, jak i przez organy administracji sprzecznie z wolą poprzedniego właściciela (art. 47 ust. 4 tej ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w pełni stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w tych uchwałach w myśl którego organy administracji powinny liczyć się z ewentualnością zwrotu nieruchomości, gdy cele, na które została wywłaszczona (wykupiona), przestaną być aktualne. Dlatego w razie wystąpienia przesłanek zawartych w art. 69 powyższej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości na organach powinien spoczywać ciężar doprowadzenia do stanu, w którym stają się one na powrót organami rzeczywiście władającymi sporną nieruchomością. Ten kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że w przedmiotowej sprawie najpierw należy w sposób ostateczny i prawomocnie rozstrzygnąć kwestie zwrotu nieruchomości, a następnie w zależności od sposobu tego rozstrzygnięcia rozpatrzyć sprawę budowlaną. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. kg