II SA/Lu 535/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie środka odwoławczego w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje "[...]" T. R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52, 80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) należnego podatku od towarów i usług oraz 17 (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Postanowieniem z dnia [...], nr [...[ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], Nr [...] odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku wydał decyzję w dniu [...], która została doręczona skarżącej w dniu 12 grudnia 2006 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru). Powyższa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie co do terminu i trybu wniesienia odwołania. Strona od przedmiotowej decyzji wniosła odwołanie w dniu 5 kwietnia 2007 r., czyli po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Nadto organ administracji wyjaśnił, że Z. G. nie wykazała, by uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Na powyższe postanowienie Z. G. w ustawowym terminie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której kwestionowała zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że uchybiła terminowi do wniesienia środka odwoławczego z powodu braku środków finansowych i choroby. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z niewadliwych ustaleń organu administracji wynika, że odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Z. G. wniosła z uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Jeśli bowiem decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej w dniu 12 grudnia 2006 r., a odwołanie od tej decyzji zostało wniesione w dniu 4 kwietnia 2007 r., oczywiste jest, że dokonanie tej czynności procesowej nastąpiło po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Takie też postanowienie zostało wydane w rozpatrywanej sprawie i stanowi przedmiot skargi. Zastosowanie art. 134 kpa i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania następuje, jeśli strona nie wystąpiła z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniesienie takiej prośby czyni niedopuszczalnym przed jej rozpoznaniem wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (por. B.Adamiak, J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." 6 wydanie, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004 r., s. 585). Analiza odwołania wniesionego w rozpatrywanej sprawie przez Z. G. od decyzji pierwszoinstancyjnej pozwala na stwierdzenie, że odwołanie zawierało prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z. G. w treści odwołania przyznała bowiem, że uchybiła terminowi do jego wniesienia wskazując przyczynę, która to spowodowała ("zwracam się tak późno z odwołaniem (...), ponieważ nie miałam za co kupić znaczka, aby wysłać odwołanie"). Wniesienie przez Z. G. prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, obligowało organ odwoławczy do rozpoznania tej prośby w myśl art. 58 i 59 kpa i wydanie w tym przedmiocie stosownego postanowienia, czego organ administracyjny nie uczynił. Niedopuszczalne więc było stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 134 kpa. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracji, odwołując się do art. 58 § 1 kpa, stwierdził, iż Z. G. nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wyrażenie powyższego stanowiska nie oznacza, że prośba o przywrócenie terminu została rozpoznana zgodnie z wymogami art. 58 i 59 kpa. Nadto wskazać należy, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako na postanowienie zamykające postępowanie, służy skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa). Organ administracji uchylając się od wydania postanowienia w tym przedmiocie, pozbawił Z. G. możliwości wniesienia skargi. Powyższe uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Z uwagi na to, że w toku postępowania skarżąca korzystała z prawa pomocy w zakresie całkowitym, wyznaczonemu adwokatowi należało przyznać wynagrodzenie na podstawie art. 250 ppsa oraz § 18 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1248 ze zm.). Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji rozpozna w pierwszym rzędzie prośbę Z. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wydając w tym przedmiocie stosowne postanowienie, po czym w zależności od sposobu rozstrzygnięcia podejmie dalsze czynności. W przypadku uwzględnienia prośby rozpoznaniu będzie podlegało odwołanie. W przeciwnym przypadku zastosowanie znajdzie art. 134 kpa. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.