II SA/Lu 535/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 stycznia 2024 r. nr DSE3-K0918-D17305-11/24 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 15 stycznia 2024 r. Nr DSE3-K0918-D17305-11/24 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, której stroną jest Z. P. (strona, skarżący). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Strona pismem z 19 grudnia 2023 r. (data wpływu do urzędu) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 23 listopada 2023 r. dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 4 sierpnia 2021 r., utrzymującej w mocy decyzję z 13 maja 2021 r. o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ wskazał, że prawidłowo pouczono stronę o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w terminie 14 dni od jej otrzymania. Przesyłka z decyzją Szefa Urzędu z 23 listopada 2023 r. została doręczona stronie 28 listopada 2023 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony bezpośrednio w Urzędzie 19 grudnia 2023 r. z uchybieniem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nadmienił, że strona nie wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zgadzając się z postanowieniem Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 15 stycznia 2024 r. stwierdzającym uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona złożyła skargę. W jej uzasadnieniu strona zwróciła się o uwzględnienie terminu rzeczywistego przekazania wniosku w dniu 7 grudnia 2023 r., a nie 19 grudnia 2023 r. (data wpływu do organu). Skarżący argumentował, że przekazał wniosek za pośrednictwem swojego kolegi do Naczelnika W. L. Poinformował równocześnie, iż nie zna powodów opóźnienia oficjalnego złożenia jego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, "k.p.a."), organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 127 § 3 k.p.a., do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Dla wniosku tego obowiązuje termin 14-dniowy. Organ obowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu w każdym przypadku, gdy ustali, że odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) zostało wniesione z przekroczeniem terminu. Nie jest to zatem uprawnienie organu ale obowiązek. Oprócz bowiem sprawdzenia, czy środek zaskarżenia spełnia warunki formalne, a więc czy został podpisany, należy ustalić, czy został wniesiony w ustawowym terminie od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Poza jakąkolwiek oceną organu pozostają w takiej sytuacji okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ nie może ich poszukiwać z urzędu, jeśli strona na takie okoliczności nie wskazuje i nie wnosi o przywrócenie terminu. Należy mieć na uwadze, iż orzekając na podstawie art. 134 k.p.a. organ stwierdzający uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) powinien to uczynić, jeśli ziszczą się następujące okoliczności: strona została prawidłowo pouczona o prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia; rozstrzygnięcie zawierające takie prawidłowe pouczenie zostało stronie prawidłowo doręczone; strona spóźni się z wniesieniem środka zaskarżenia, przy czym długość (ilość dni) spóźnienia nie ma znaczenia dla oceny uchybienia terminu; strona wraz ze spóźnionym środkiem zaskarżenia nie wniesie o przywrócenie terminu, jak też z okoliczności wskazanych w środku zaskarżenia nie wynika taka prośba. Według Sądu wszystkie powyższe okoliczności uzasadniające wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu wystąpiły w sprawie niniejszej. Ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe, a wydane postanowienie zgodne z prawem. Z akt administracyjnych wynika, że skarżącemu doręczono decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 23 listopada 2023 r. (decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 4 sierpnia 2021 r., utrzymującej w mocy decyzję z 13 maja 2021 r. o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych) w dniu 28 listopada 2023 r. (k. 154 akt administracyjnych). O czym świadczy wydruk z systemu elektronicznego Poczty Polskiej zawierający czytelny podpis skarżącego złożony przez niego w ww. dacie. Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do skutecznego osobistego doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 23 listopada 2023 r. Doręczona w ten sposób decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ze wskazaniem czternastodniowego terminu oraz sposobu wniesienia (do Szefa Urzędu). Także pouczono skarżącego, że może zrezygnować z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wystąpić od razu ze skargą do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Z tej możliwości skarżący nie skorzystał i brak jest podstaw, aby potraktować pismo z dnia 30 listopada 2023 r. jako skargę do sądu administracyjnego. Z jego wstępnej części wynika, że jest ono wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i jest adresowane do Szefa Urzędu. Doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej, które miało miejsce 28 listopada 2023 r. oznaczało, że skarżący najpóźniej do dnia 12 grudnia 2023 r. mógł złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Doręczenie zostało skutecznie dokonane do rąk organu dopiero w dniu 19 grudnia 2023 r. (bezpośrednio złożenie w urzędzie). Także skarżący nie zakwestionował prawidłowości doręczenia decyzji w dniu 28 listopada 2023 r. Należy zatem przyjąć, że doręczenie w dniu 28 listopada 2023 r. było skuteczne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brak jest argumentów czy uwag do doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz do terminu jej zaskarżenia i jego upływu, w tym w szczególności brak jest wniosku o przywrócenie terminu. Stąd też wniosek o przywrócenie terminu jako niezłożony, nie mógł zostać rozpoznany przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Argumenty strony zawarte w skardze także nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący twierdził, iż zachował termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ponieważ wniosek złożył za pośrednictwem swego kolegi bezpośrednio do naczelnika W. L. w dniu 7 grudnia 2023 r. Wskazując jednocześnie, iż nie zna przyczyny dla której jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu 19 grudnia 2023 r. Skarżący winien złożyć wniosek w organie lub nadać go na adres organu w placówce pocztowej wyznaczonego operatora pocztowego. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego oraz organu skarżący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przekazał swojemu znajomemu J. Z. Z akt sprawy nie wynika, by J. Z. pełnił funkcje piastuna organu, czy też jego przedstawiciela (pełnomocnika). Z informacji dostępnych w internecie wynika, że J. Z. jest Przewodniczącym stowarzyszenie Internowanych Zamojszczyzny. Z powyższego nie wynika więc w żaden sposób, by J. Z. był osobą umocowaną do przyjmowania korespondencji urzędowej w imieniu organu. Przekazania przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. Z. nie można więc utożsamiać ze złożeniem wniosku przed organem. Za najwcześniejszy moment wpłynięcia wniosku do organu możnaby co najwyżej w sprawie uznać dzień 15 grudnia 2023 r., gdy pismo skarżącego zostało przekazane przez J. Z. dyrektorowi Gabinetu Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (notatka urzędowa – k.172 akt administracyjnych). Powyższe nastąpiło już jednak po upływie wyznaczonego terminu, co sprawia że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu, co trafnie w sprawie stwierdził także organ. Ubocznie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, odpowiednio także wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Strona w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie złożyła. Szef Urzędu prawidłowo wydał na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu i postanowienie to, w okolicznościach sprawy niniejszej, nie narusza prawa. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.