II SA/Lu 536/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), należnego podatku od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, decyzją z dnia 29 czerwca 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 27 ust. 1,1a i 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 1, poz. 7 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. M. uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Radzyń Podlaski z dnia 8 lutego 2010 r. zobowiązującą do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej w wysokości 12.000 zł. W uzasadnieniu decyzji ustalono, że organ I instancji zobowiązał K. M. do zwrotu w terminie 30 dni kwoty 12.000 zł z odsetkami wypłaconej z funduszu alimentacyjnego uprawnionej osobie. Uzasadnienie decyzji organu I instancji ograniczyło się do przytoczenia brzmienia art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W odwołaniu K. M. poinformował, że od 1 czerwca 2006 r. przebywa w zakładach karnych i bezskutecznie ubiega się o odpłatną pracę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie uznało, że decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego – art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz kodeksu postępowania administracyjnego art. 6, 10, 61 § 1 i, 3, 4 , art. 81, 108 § 3. Organ I instancji nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania ograniczając się wyłącznie do wydania decyzji. Wady tej nie można usunąć w postępowaniu odwoławczym. Uzasadnienie decyzji nie zawiera elementów wskazanych w art. 107 § 3 kpa – przytoczenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny i analizy dowodów. Z uzasadnienia decyzji nie wynika na czyją rzecz wypłacono świadczenia z funduszu alimentacyjnego, na jakiej podstawie następuje żądanie zwrotu wypłaconych świadczeń, czy decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest ostateczna, czy była uchylana lub zmieniana . Decyzja nie określa czy i z jakiej przyczyny zakończony został okres świadczeniowy. Nie wskazano, czy K. M. był dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu ustawy w okresie, kiedy wypłacane były świadczenia alimentacyjne osobie uprawnionej. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza w sytuacji, gdy organ I instancji wydał w dniu 3 grudnia 2009 r. i doręczył skarżącemu decyzję zobowiązującą do zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń w kwocie 10,500 zł. Organ I instancji nie wykazał zaistnienia w sprawie okoliczności, które stanowią podstawę do wydania decyzji stanowiącej o ściągnięciu należności od dłużnika alimentacyjnego określonych w art. 27 powołanej w decyzji ustawy. W tych warunkach, zdaniem organu odwoławczego nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej, bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga ustalenia stanu faktycznego przy udziale stron i oceny zebranych dowodów. Z powyższych względów organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. M., który podał, że przebywa w zakładzie karnym, wnosił o dostarczenie mu akt sprawy na podstawie art. 73 kpa, a także powołał się na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – art. 9, 11, 95,112, 136, 139, 141. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego prawa nie narusza. Podstawą jej wydania jest przepis art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj.Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 87 ze zm.). stanowiącym o warunkach ściągnięcia należności od dłużnika alimentacyjnego. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej rozpoznające odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Radzyń Podlaski, że decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego niezbędnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji z naruszeniem prawa materialnego tj. wskazanej ustawy z dnia 7 września 2007 r. Zakres prawidłowo wskazanych przez SKO w Białej Podlaskiej w zaskarżonej decyzji uchybień organu pierwszej instancji, przeprowadzenie postępowania bez udziału stron, nie wskazanie na czyją rzecz były wypłacane alimenty z funduszu alimentacyjnego, czy i z jakiego tytułu zakończył się okres świadczeniowy – uprawniało do uznania, że koniecznym jest uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Organ odwoławczy wydając na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję kasacyjną wskazał przy tym jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i dać termu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej skardze – K. M. powołuje się na naruszenie przepisów postępowania dotyczących: zasady informowania stron (art. 9 kpa), zasady przekonywania stron (art. 11 kpa), uprawnień stron podczas rozprawy (art. 95 § 1 i 2), błędnego pouczenia (art. 112 kpa), uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 kpa), zakazu reformationis in peius (art. 139) i zażalenia (art. 141 kpa) – nie wskazując przy tym na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów przez organ odwoławczy wydający decyzję kasacyjną, która jest dla skarżącego korzystna, gdyż uwzględnia wniesione przez niego odwołanie. Sąd uznaje zgłoszone w skardze zarzuty za niezasadne stwierdzając, że skarga jako pozbawiona podstaw prawnych podlega oddaleniu. Z tych względów i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.