II SA/Lu 537/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Ref.staż.Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. i R. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie podjęcia postępowania dotyczącego ograniczenia prawa własności nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Wojewody na rzecz J. i R. K. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] wydanym z upoważnienia Wojewody na podstawie przepisu art. art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu zażalenia J. i R. małżonków K. na postanowienie Starosty z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia prawa własności na nieruchomości położonej w K., obręb K., oznaczonej nr 141, stanowiącej własność małżonków K. stwierdzono niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego Starosta postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] podjął, zawieszone postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r., postępowanie administracyjnego w sprawie ograniczenia prawa własności na nieruchomości położonej w K., obręb K., oznaczonej nr 141, stanowiącej własność małżonków K. Jak wskazano podjęcie postępowania nastąpiło na wniosek Burmistrza Miasta , albowiem ustały przyczyny, dla których postępowanie to zostało zawieszone. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy wskazał ponadto, iż przepis art. 97 kpa nie daje możliwości złożenia zażalenia na akt zawierający podjęcie zawieszonego postępowania, a ponadto, iż także przepis art. 141 § 1 kpa stanowi, iż zażalenie na postanowienie przysługuje tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi. Wobec tego, jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przy braku wyraźnej podstawy prawnej do złożenia zażalenia, prawdo do jego wniesienia nie przysługuje, a oceny tej nie zmienia okoliczność zawartego w postanowieniu pouczenia o przysługującym na nie zażaleniu, albowiem, jak podkreślono, pouczenie to jest błędne. Wskazano ponadto, iż strona będzie miała możliwość podważenia zasadności podjęcia postępowania w decyzji kończącej postępowanie. Od tego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli J. i R. K. , wnosząc jak należy sądzić z treści uzasadnienia skargo o ponowne rozpatrzenie ich sprawy. W uzasadnieniu żądania skargi skarżący wyrażali niezadowolenie z powodu treści rozstrzygnięcia sprawy, jak również toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia prawa własności i wydania zezwolenia na wejście na należąca do nich nieruchomość. Szeroko też, w tym zakresie opisywali toczące się w tym przedmiocie postępowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu i ponownie ją przywołując, kwestionowało słuszność zarzutów formułowanych w skardze i wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga, o ile wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek u podstaw decyzji Sądu w tym względzie legły zdecydowanie inne przyczyny niż te, które podnosili skarżący w żądaniu skargi i w jej uzasadnieniu. Kontrola zaskarżonego postanowienia wydanego z upoważnienia Wojewody, zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż wydane ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena zaskarżonego postanowienia, formułowanych wobec niego zarzutów musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia – skarga ma, więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności (bezczynności) organów administracyjnych; jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi. W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż jak należy zasadnie wnosić z lektury akt sprawy, zaskarżone postanowienie wydane z upoważnienia Wojewody nie może się ostać, albowiem wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie wydane z upoważnienia Wojewody oparte, bowiem zostało na błędnym założeniu, a mianowicie, iż na postanowienie wydane w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania nie przysługuje zażalenie w trybie, o którym mowa w przepisie art. 141 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, skutkującym następnie uznaniem, iż jego złożenie jest niedopuszczalne z rozumieniu przepisu art. 134 kpa. Tego rodzaju argumentacja nie znajduje, bowiem podstaw, w treści obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak również nie uwzględnia stanowiska judykatury wypowiadającej się konkretnie między innymi w kwestii dopuszczalności zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r. w sprawie, sygn. akt OPS 4/00, ONSA 2000, z. 4, poz. 137). Wykładnia przepisu art. 101 § 3 kpa nie daje, bowiem podstaw ku temu, iżby bronić tezy o ograniczonym zakresie jego normowania, co wyrażać by się miało w niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania albowiem, gdy tak rzeczywiście miało być, to przecież racjonalnie zachowujący się ustawodawca wyłączyłby wyraźnie możliwość – prawo strony - kwestionowania tego rodzaju postanowień w trybie zażalenia; przepis ten ograniczenia takiego nie zawiera, a w przekonaniu Sądu nieuprawnione i niedopuszczalne byłoby, aby go domniemywać. W tym kontekście, nie bez istotnego znaczenia dla prawidłowej wykładni przepisu art. 101 § 3 kpa jest przecież przepis art. 78 Konstytucji RP, w świetle, którego każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. W przekonaniu Sądu, bez znaczenia jest przy tym, iż przywołany przepis odwołuje się tylko do dwóch form rozstrzygnięcia, a to chociażby, dlatego, że nie dość, że przecież przepis art. 126 kpa, nakazuje odpowiednio stosować do postanowień wskazane w nim konkretnie przepisy kpa odnoszące się do decyzji, to również i dlatego, że formułuje on konkretną fundamentalną zasadę obowiązującą w na gruncie szeroko rozumianego prawa procesowego – zasada instancyjności - i jakkolwiek dopuszcza od niej wyjątki, to jednak wyraźnie stanowi, że określone być mają one w ustawie. Redakcja przepisu art. 101 § 3 kpa – "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie" – jednoznacznie wskazuje, jak to słusznie podkreślono w przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów NSA, iż intencją ustawodawcy posługującego się tego rodzaju konwencją językową odwołującą się do zbiorczego określenia "w sprawie zawieszenia postępowania" było dążenie do zwięzłości teksu prawnego i przez to uniknięcia pełnego wyliczenia możliwych postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, w żadnym razie zaś treść tego przepisu, nie daje podstaw do formułowania obowiązywania na jego gruncie, jakichkolwiek wyjątków, tym samym ograniczeń praw strony postępowania. Skoro tak, to zasadnie należy w przekonaniu Sądu uznać, iż uwzględniając treść normatywną zasady konstytucyjnej wyrażonej w przepisie art. 78 Konstytucji, którą należy uwzględniać dokonując wykładni przepisu art. 101 § 3 kpa, podkreślając ponadto, iż przepis ten nie formułuje żadnych ograniczeń w zakresie odnoszącym się do zaskarżalności postanowień wydawanych w sprawie zawieszenia postępowania, przez to nie wprowadza w tym względzie żadnych wyjątków, istnienie, których potwierdza ustrojodawca, i o istnieniu, których można by wnioskować na podstawie przepisu art. 141 § 1 kpa – w analizowanym zakresie, kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie i jednoznacznie stanowi przecież, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania przysługuje zażalenie – w przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej uchybił przepisom art. 101§ 3, 141 §1 i 134 kpa stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, które niewątpliwie przecież, jest w rozumieniu przepisu art. 101§ 3 kpa, postanowieniem wydanym w sprawie zawieszenia postępowania. Powyższe uzasadnia również stanowisko o naruszeniu w toku toczącego się postępowania również zasady wyrażonej w przepisie art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego. W przekonaniu Sądu, wskazane uchybienie przepisów postępowania skutkowały ich istotnym wpływem na wynik sprawy. Ponownie procedując w sprawie Wojewoda nada więc bieg zażaleniu J. i R. małżonków K. na postanowienie Starosty z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia prawa własności na nieruchomości położonej w K., obręb K., oznaczonej nr 141, stanowiącej własność małżonków K. i podda zawarte w nim zarzuty merytorycznej ocenie i stosownie do poczynionych ustaleń, uwzględniając zasady wyrażone na gruncie przepisów art. 6 i 7 kpa, jak również przepisy rozdziału 11 kodeksu postępowania administracyjnego, które odsyłają również (art. 144 kpa) do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań, wydane adekwatne do nich rozstrzygnięcie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.