II SA/Lu 539/07
PostanowienieWSA w Lublinie2007-10-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać ponownie rozpoznany, jeśli strona została już wcześniej zwolniona z tych kosztów w ramach tego samego postępowania?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeśli strona została już wcześniej zwolniona z tych kosztów w ramach tego samego postępowania prawomocnym postanowieniem. Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane poprzez ustanowienie adwokata, gdy sytuacja materialna strony wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny. Wcześniej strona została już częściowo zwolniona z kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. umorzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznanie A. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..]., nr [..] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka .
Dnia 23 października 2007 r. A. S. złożyła na urzędowym formularzu (druk PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż jej rodzina liczy trzy osoby, tj. ona, mąż i dwuletnia córka. Majątek skarżącej stanowi jedynie pół domu o powierzchni 40 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,92 ha. Ponadto jest ona osobą bezrobotną, a dochód rodziny stanowi jedynie otrzymywane przez męża skarżącej wynagrodzenie za pracę w wysokości 950 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej "ppsa", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem
w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jest to zasada postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym powyższa ustawa przewiduje możliwość indywidualnego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). A. S. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa.
W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, iż wniosek strony podlega rozpoznaniu jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, a w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Przywołana na wstępie ustawa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi odróżnia dwa rodzaje zwolnień od kosztów - zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez Sąd.
Skarżąca w przedmiotowym postępowaniu występowała już raz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten została uwzględniony i postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2007 r. stronie zostało przyznane prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zakres zwolnienia strony w całości od kosztów odnosi się do całego postępowania tj. do prawomocnego zakończenia. Skoro zatem strona została zwolniona z przedmiotowego obowiązku, Sąd nie może ponownie rozstrzygać w tym zakresie.
Tym samym postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W ocenie Sądu analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej strony skarżącej wskazuje, iż poniesienie kosztów ustanowienia adwokata przekracza jej możliwości finansowe. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 950 zł., co w przeliczeniu na członka rodziny daje ok. 317 zł. Skarżąca nie posiada własnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu męża, nie posiada majątku ani oszczędności pozwalających jej na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Stan taki uzasadnia zatem, wobec spełnienia przesłanki określonej w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze należało orzec, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło