II SA/Lu 542/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. S. kwotę 797 ( siedemset siedemdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpatrzeniu odwołania T. S. (dalej także: skarżący), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], odmawiającej wydania współwłaścicielom budynku garażowego zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...], przy ul. [...] w [...], nakazu przebudowy dachu tego budynku w taki sposób, aby woda opadowa nie zalewała działki o nr ewid. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji ustalił, że na działkach o nr ewid. [...] i [...] przy granicy z działką o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] znajduje się murowany budynek wielogarażowy, o wymiarach 63,88 m x 6,52 m, w którym znajduje się 21 boksów garażowych. Budynek ten posadowiony jest ścianą zachodnią przy granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...]. Wysokość ściany zachodniej budynku wynosi 2,6 m, a ściany wschodniej (z otworami na bramy wjazdowe) – 2,85 m. Spadek dachu budynku garażowego skierowany jest w stronę zachodnią. Przy okapie ściany zachodniej przedmiotowego budynku, znajduje się rynna blaszana z odprowadzeniem rurami spustowymi na działkę sąsiednią o nr ewid. [...]. W trakcie prowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji ustalił też, że wspomniany budynek wielogarażowy został wybudowany na podstawie decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 1994 r. znak: [...], wydanej przez Prezydenta Miasta [...] dla K. I.. W 1994 r. opisane wyżej działki nr ewid. [...], [...] i [...] były własnością Miasta [...]. Ustalono również, że uwłaszczenie lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] i zmiana współużytkowników wieczystych działki o nr ewid. [...], nastąpiła na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Koleje Państwowe prawa wieczystego działki o nr ewid. [...]. Nadto stwierdzono, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2001 r. działka nr ewid. [...] uległa podziałowi między innymi na działkę nr ewid. [...]. Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do nakazania współwłaścicielom budynku garażowego – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.: dalej także: ustawa) – wykonania jakichkolwiek robót budowlanych. Utrzymując w mocy tę decyzję organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji stwierdził, że z przeprowadzonego w sprawie dowodowego przeprowadzonego wynika, że opisany budynek wielogarażowy został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym, a także zgodnie ze sztuką budowlaną oraz zasadami wiedzy technicznej. Zasadnie więc organ pierwszej instancji odmówił nakazania doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, w trybie art. 51 ust. 7 ustawy. W skardze do Sądu skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucił tym organom naruszenie art. 51 ust 1 ustawy, wskazanego jako podstawa prawna decyzji, w sytuacji, gdy w stanie faktycznym prawidłowo ustalonym przez organy, zastosowanie powinien znaleźć art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy w związku z § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422; dalej: rozporządzenie), w związku ze stwierdzonym przez organ odprowadzeniem wody z dachu garaży na teren nieruchomości sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy, albowiem przepis ten dotyczy jedynie nieprawidłowości, które powstały w wyniku użytkowania obiektu budowlanego, a nie dotyczy ewentualnych wadliwości wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Podkreślenia jednak wymaga, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące konieczności zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane są całkowicie chybione. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie tego przepisu może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów itp. Przepis ten nie daje zatem podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno-budowlanymi. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że niezgodność opisanego na wstępie budynku garażowego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...], przy ul. [...] w [...], z przepisami rozporządzenia ma charakter pierwotny. Niewątpliwie bowiem – co w sprawie nie jest kwestionowane – stwierdzone przez organy nieprawidłowości dotyczące odprowadzania wód opadowych, nie powstały w wyniku użytkowania tego obiektu. Sąd uwzględnił skargę z innych powodów niż w niej wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który zobowiązuje – co do zasady – Sąd do rozpoznania całości rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, biorąc pod uwagę wszelkie istniejące naruszenia prawa, nawet, gdy nie zostały one wskazane przez stronę skarżącą w złożonej przez nią skardze. W ocenie Sądu, niezasadne jest stanowisko organów obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do nakazania współwłaścicielom opisanego budynku garażowego – w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane – wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przede wszystkim niekwestionowane jest, że przepisy szeroko rozumianego prawa budowlanego, w tym przepisy techniczne obowiązujące w budownictwie, zakazują odprowadzania wód opadowych na sąsiednią nieruchomość. Obiekty budowlane, w tym budynki, należy więc tak projektować i realizować, by wody opadowe kierowane były na nieruchomość, na której znajduje się taki obiekt budowlany, a nie na nieruchomość sąsiednią. Reguła ta wyrażona została w § 28 i 29 rozporządzenia, z których wynika, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, zaś w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Zabronione jest przy tym kierowanie naturalnego spływu wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości. W rozstrzyganej sprawie jest poza sporem, że budynek garażowy, zlokalizowany na działkach nr ewid. [...] i [...], przy ul. [...] w [...], narusza opisane reguły, gdyż – jak wskazano wyżej – wody opadowe odprowadzane są z tego budynku rynną blaszaną z rurami spustowymi na działkę sąsiednią nr ewid. [...]. Organy nadzoru budowlanego obu instancji oceniły, że w tej sytuacji organy nie były zobligowane do nakazania – w drodze decyzji administracyjnej –współwłaścicielom tego budynku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych, w celu usunięcia tego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, albowiem obiekt ten został zrealizowany, zgodnie z projektem budowalnym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. znak: [...]. Podkreślenia wymaga, że pogląd ten jest wadliwy. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie utrwalone jest stanowisko, że celem decyzji wydawanych w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane, jest sanowanie również tego typu naruszeń przepisów prawa budowlanego. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy, odnosi się bowiem między innymi do wykonywania robót budowlanych, na podstawie pozwolenia na budowę, lecz z naruszeniem przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych (zob. R. Tymiec, Komentarz do art. 50, [w:] D. Okolski, G. Kuźma, R. Tymiec, Prawo budowlane. Komentarz, W. 2015, SIP Legalis, nb. 3). W takim przypadku, gdy roboty budowlane zostały już wykonane, organ nadzoru budowlanego nie wydaje postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, lecz obowiązany jest – co do zasady – do nałożenia na właściwy podmiot obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania – w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy. Odmienne stanowisko organów obu instancji jest tym bardziej niezrozumiałe, że uzasadniając je organ odwoławczy odwołał się także do art. 103 ust. 2 ustawy, który odnosi się do całkowicie odmiennych przypadków naruszenia przepisów prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy – przed 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 103 ust. 2 ustawy nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych tylko w sprawach, o których mowa w art. 48 ustawy – rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do pozostałych spraw z zakresu prawa budowlanego zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące (zob. przykładowo jedynie: wyrok NSA z dnia [...] września 2006 r., sygn. akt II OSK 1098/05, ONSAiWSA 2007, Nr 4, poz. 95; wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 309/07). Skoro więc organy obu instancji ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że opisany obiekt budowlany został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, to wywody dotyczące stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, na podstawie normy intertemporalnej zawartej w art. 103 ust. 2 ustawy, były zbędne. W tych okolicznościach brak było podstaw do utrzymania w mocy przez organ odwoławczy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja narusza zatem nie tylko powołane przepisy prawa materialnego, lecz również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił też decyzję organu pierwszej instancji, gdyż było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy obu instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. Organy te dokonają zatem ponownej, wszechstronnej oceny niniejszej sprawy i w zależności od tej oceny podejmą stosowne rozstrzygnięcie. Skoro, jak stwierdziły organy nadzoru budowlanego, w udzielonym pozwoleniu na budowę przewidziano rozwiązania naruszające zakaz kierowania wód opadowych na sąsiednią nieruchomość, organy te winny nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi – w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.