II SA/Lu 544/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. C. o przyznanie odszkodowania z tytułu przewlekle prowadzonego postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. G. C. wniosła do tut. Sądu skargę, w której zawarła wniosek o przyznanie na jej rzecz odszkodowania w wysokości 1.000,000 zł z tytułu przewlekle prowadzonego przez Starostę postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż postępowanie toczy się od 13 kwietnia 2006 r. i dotychczas nie zostało zakończone. Takie działanie organu narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie przez Sąd, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 za zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przywołanym przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a w zakresie nie podjęcia w ustawowym terminie stosownych działań. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zatem jak wynika z przedstawionych wyżej uregulowań - przedmiotem skargi może być kontrola wydanych w wyniku prowadzonych postępowań administracyjnych aktów (decyzji, postanowień i innych) lub stwierdzenie obowiązku podjęcia przez organ czynności z zakresu administracji publicznej (skarga na bezczynność organu). Sąd administracyjny nie posiada innych poza wyżej wymienionymi kompetencji w tym orzeczniczych dotyczących prowadzenia spraw o odszkodowania z tytułu przewlekle prowadzonych przez organy administracji publicznej postępowań. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi jest bowiem sprawa sądowoadministracyjna, a zatem rozpoznanie i rozstrzygniecie skargi na działanie lub bezczynność organu wykonującego administrację publiczną pod kątem zgodności z prawem. Działania te muszą mieć charakter publicznoprawny, oraz muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu przy tym o uprawnienia lub obowiązki o charakterze administracyjno-prawnym ponieważ Sąd Administracyjny sprawuje sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej. Nie mieszczą się zatem w tym znaczeniu wszelkie przejawy działania organów administracji publicznej podlegające kwalifikacji jako czynności prawne w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (por. post NSA z dnia 21 lutego 1997 r., I SA 264/97 – opubl. Lex/el 30939). Sąd ten nie może rozstrzygać sprawy co do istoty orzekając o prawach bądź obowiązkach stron, natomiast jak wynika ze skargi skarżący domaga się takiego właśnie rozstrzygnięcia, na gruncie regulacji prawa cywilnego. Należy bowiem wskazać, iż roszczenia o naprawienie szkody powstałej w wyniku niewydania orzeczenia lub decyzji gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa były i są roszczeniami cywilnymi, które rozpoznawane są całkowicie w postępowaniu przed sądami powszechnymi (art. 4171 kodeksu cywilnego w zw. z art. 2 kodeksu postępowania administracyjnego). Uwzględniając powyższe należało uznać, iż żądanie strony zawarte w skardze nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. W tej sytuacji skargę tę należało odrzucić jako niedopuszczalną, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.