II SA/Lu 547/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A.R. i K. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak: [...] nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego o wymiarach [...] m x [...] m wraz zadaszoną werandą o wymiarach [...] m x [...] m, znajdującego się na działce nr [...] w miejscowości P., uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej nakazu rozbiórki fundamentów budynku, a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W motywach rozstrzygnięcia podano, że budynek został wybudowany samowolnie, bez pozwolenia na budowę w latach osiemdziesiątych. Przed rokiem 1993 w budynku zostało wymienione pokrycie dachu oraz wykonano podłogi drewniane, natomiast w 2005 roku ocieplono ściany budynku. Organ podkreślił, że stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. należało stosować przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Przepisy te nakazywały rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, gdy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. W toku postępowania ustalono, że w okresie budowy budynku na obszarze tym obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. zatwierdzony uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...]. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 14 grudnia 1982 r. nr 4 poz. 23. Według planu budynek został wybudowany na terenie pól uprawnych i rozproszonej zabudowy zagrodowej oznaczonej w części graficznej planu symbolem RP. Działka ta graniczy z drogą o symbolu 04 KDV, której szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 20 m. linia zabudowy wyznaczona jest w odległości 20 m od osi drogi poza zabudową i 15 m na terenach zabudowanych. Omawiany budynek został natomiast zrealizowany w odległości od 9,5 m do 12,8 m od krawędzi jezdni asfaltowej, a więc z przekroczeniem linii zabudowy obowiązującej w terenach niezabudowanych, co ustalono w oparciu z oględzin i treści mapy zasadniczej. Organ stwierdził ponadto, że usytuowanie budynku narusza także ustalenia obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. uchwalonego uchwałą Rady Gminy z dnia [...]. nr [...] ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 23 stycznia 2004 r. nr 2 poz. 30, zgodnie z którym droga o symbolu 04 KD w liniach rozgraniczających wynosi 20 m, szerokość jezdni ma mieć 7 m, a linię zabudowy wyznaczono w odległości 8 m od krawędzi jezdni w terenach zabudowanych i 20 m w terenach niezabudowanych. Orzekając o zmianie decyzji organ stwierdził, że budynek został wybudowany na istniejących już fundamentach. Orzeczony nakaz rozbiórki nie może ich uwzględniać z uwagi na domniemane zagubienie pozwolenia na budowę na sprzedany w 1968 r. dom. Jako nie mające znaczenia dla sprawy określono przekazanie przez skarżącą części działki na rzecz budowy drogi. Stwierdzono, że wiążące są ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. R. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie zostało wydane z pominięciem wniosku dowodowego polegającego na zweryfikowaniu stanu faktycznego z treścią Zarządzenia Naczelnika Powiatu nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy , którego treści nie zdążyła pozyskać przed dniem złożenia odwołania. W ocenie skarżącej w sprawie bezsprzecznie ustalono, że budowa domu rozpoczęła się na początku lat 80, a plan zagospodarowania przestrzennego w oparciu o który orzekano w sprawie został uchwalony w roku 1982. Do roku 1983 w sąsiedztwie działki przebiegała jedynie wiejska, nieutwardzona droga, nieprzejezdna w okresie trudnych warunków atmosferycznych. W latach 1983-1985 droga ta została poszerzona i utwardzona cementem. Matka skarżącej oddała na drogę 4 m gruntu na całej szerokości działki. Po stabilizacji drogi około 1987 r. wykonano nawierzchnię asfaltową. Skarżąca wyjaśniła, że nie udało się dotrzeć do dokumentów źródłowych , potwierdzających fakt i datę budowy domu oraz budowy i utwardzenia drogi. Fakt, że już w 1982 r. droga posiadała symbol drogi o znaczeniu wojewódzkim, nie jest zdaniem skarżącej sprzeczny z podanymi okolicznościami budowy drogi, gdyż w tamtym okresie status drogi wojewódzkiej w planach zagospodarowania przestrzennego nadawany był również nie utwardzonym drogom wiejskim, których budowa była planowana w przyszłości. Skarżąca zaznaczyła, że budynek nie wpływa ujemnie na ład przestrzenny w zabudowie terenu, na środowisko i otoczenie oraz nie stwarza uciążliwości dla okolicznych mieszkańców i dla sąsiednich terenów. Wskazała także na niekonsekwencję zaskarżonej decyzji. Skoro fundamenty budynku zostały uznane za zgodne z prawem, to brak jest przesłanek uzasadniających nakazanie rozbiórki posadowionego na nich budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Z ustaleń postępowania jakie zostało przeprowadzone w sprawie wynika, że budynek mieszkalny został wybudowany samowolnie, bez pozwolenia na budowę w latach osiemdziesiątych. Dokładnej daty budowy nie udało się ustalić, niemniej skarżąca w czasie przesłuchania jakie miało miejsce w dniu 1 lutego 2006 r. przyznała, że budynek ten pod koniec lat 80-tych był już użytkowany na cele mieszkaniowe. Podobną datę budowy podał także zeznający w sprawie świadek W. W.. Trafnie przyjęły zatem organy nadzoru budowlanego, że stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zmianami). Według art. 37 ust. 1 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, zasadnie przyjęto, że badanie przeznaczenia terenu na którym wzniesiono budynek należy oprzeć o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – uchwałę nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...]. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 14 grudnia 1982 r. nr 4, poz. 23. Art. 37 ust. 1 stanowi bowiem o naruszeniu przepisów obowiązujących w dacie budowy obiektu budowlanego lub jego części. Nie chodzi tu zatem o datę rozpoczęcia budowy, ale miarodajny jest czas zakończenia inwestycji. Skoro sama skarżąca przyznała, że dopiero pod koniec lat 80-tych budynek zaczął być wykorzystywany na cele mieszkaniowe to jest oczywistym, że w tym czasie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1982 r. Kolejny bowiem plan został uchwalony uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r., a więc wtedy, gdy budowa została zakończona. Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń wynika, że działka 46/4 położona jest na terenie pól uprawnych i rozproszonej zabudowy zagrodowej, oznaczonym w planie symbolem RP. Działka ta położona jest przy drodze lokalnej, gruntowej oznaczonej symbolem 04 KDV, w terenie niezabudowanym, co potwierdza mapa zasadnicza sporządzona w 2003 r. Zgodnie z tekstem planu ustalenia realizacyjne drogi przewidują jej szerokość w liniach rozgraniczających 20 m, natomiast linię zabudowy ustalono na 20 m od osi drogi poza zabudową i 15 m na terenach zabudowanych. Z treści oględzin jakie zostały przeprowadzone w dniu 16 stycznia 2006 r. (k.17-18) wynika, że budynek mieszkalny na działce [...] jest usytuowany ukośnie w stosunku do przebiegu drogi 04 KDV. Jego odległość od krawędzi jezdni wynosi 12,8 m i 9,5 m. Jezdnia ma szerokość 5,5 m. Jakkolwiek oczywiście błędne jest podane w zaskarżonej decyzji wyliczenie odległości budynku od krawędzi jezdni, skoro wspomniany wcześniej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nakazuje liczyć odległość linii zabudowy od osi drogi, to jednak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie. Określenie wymiarów odległości budynku od osi drogi na mapie zasadniczej (k.79) nie pozostawia wątpliwości, że wynosi ona 15,55 m i 12,25 m. Widocznym jest w tej sytuacji, że budynek został posadowiony niezgodnie z linią zabudowy, wytyczoną w odległości 20 m od osi drogi. Wychodząc z tego założenia zasadnym było orzeczenie przez organy nadzoru budowlanego o rozbiórce budynku mieszkalnego w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2002 r. III RN 179/02 OSNP 2003/19/454). Nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podnoszona przez skarżącą okoliczność przekazania przez jej matkę części działki pod budowę ulicy jak i to, że zdaniem skarżącej do 1983 r. w sąsiedztwie działki przebiegała jedynie wiejska, nieutwardzona droga. Oparciem dla decyzji organów nadzoru budowlanego nie był bowiem stan w jakim znajdowała się droga, ani też okoliczności towarzyszące jej budowie, ale wyłącznie zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dacie realizacji budowy. Te zaś, jak wyżej wskazano, były wystarczającą podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przypomnieć ponadto należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Niedopuszczalnym jest oparcie jej na celowości czy zasadności działania strony. Stąd też sugestie skargi o możliwości uwzględnienia interesu skarżącej, z uwagi na brak negatywnego oddziaływania budynku na ład przestrzenny, środowisko i nie stwarzanie uciążliwości dla okolicznych mieszkańców nie mogły odnieść pożądanego skutku. Podstawy do uznania wadliwości zaskarżonej decyzji nie można upatrywać w odstąpieniu przez organ odwoławczy od nakazu rozbiórki fundamentów budynku. Bezspornym w sprawie jest, że budynek mieszkalny został wybudowany na fundamentach już istniejących, pozostałych po rozebranym wcześniej innym budynku mieszkalnym. Jeśli nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia legalności budowy tego budynku, ograniczenie się do nakazania rozbiórki ewidentnej samowoli znajduje swoje uzasadnienie. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) skargę należało oddalić.