II SA/Lu 548/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 12 czerwca 2013 r. T. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 548/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił powyższą skargę. W dniu 10 września 2013 r. T. S. złożył na urzędowym formularzu symbol "PPF" wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku tym wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe razem z rodzicami i babcią, zamieszkując z nimi dom o powierzchni 90 m2. Skarżący wyjaśnił, że na dochody jego rodziny składa się emerytura jego babci A. S., jednak nie podał wysokości tego świadczenia. Rodzina skarżącego – jak wynika z treści wniosku – osiąga również dochody z posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,40 ha. Skarżący nie określił jednak wysokości również i tych dochodów twierdząc, że "to jest obrót pieniędzmi co się sprzeda to wszystko się wydaje w gospodarstwo na potrzebne potrzeby". Z uwagi na fakt, że informacje podane w przez skarżącego w powyższym wniosku okazały się niewystarczające do oceny jego zasadności, został on na mocy zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 18 września 2013 r. wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez: 1) nadesłanie aktualnego dokumentu źródłowego wskazującego na wysokość emerytury A. S. w kwocie brutto i netto; 2) nadesłanie aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego na powierzchnię w hektarach przeliczeniowych gospodarstwa rolnego stanowiącego własność skarżącego lub osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; 3) wykazanie stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego oraz nadesłanie na tę okoliczność dokumentów źródłowych (rachunków, faktur VAT itp.) - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 23 września 2013 r. (potwierdzenie odbioru – k 43). Pomimo upływu zakreślonego w nim terminu, skarżący nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że bezprzedmiotowy jest wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa dotycząca odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) zalicza się natomiast do tej kategorii spraw. W związku z tym w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznając natomiast wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Samo ustanowienie na rzecz strony adwokata z urzędu stanowi prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej szeroko pojętej sytuacji materialnej oraz sytuacji rodzinnej. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawarł szeregu danych niezbędnych dla dokonania oceny sytuacji materialnej jego oraz osób, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym. Przede wszystkim skarżący - wskazując, że na dochód jego rodziny składa się emerytura jego babki A. S. oraz dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego - nie podał wysokości tych dochodów. Nadto nie wskazał on wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych. Nie określił również wysokości kosztów utrzymania koniecznego jego rodziny. Pomimo prawidłowego doręczenia skarżącemu w dniu 23 września 2013 r. wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, które umożliwiłyby ustalenie powyższych kwestii, skarżący wezwania tego dotychczas nie wykonał. Tym samym skarżący uniemożliwił ustalenie, jakie są jego rzeczywiste możliwości finansowe ponoszenia kosztów postępowania, w tym kosztu ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztu ustanowienia w niniejszej sprawie adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Innymi słowy nie zostało wykazane istnienie przesłanki umożliwiającej przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.