II SA/Lu 549/08

PostanowienieWSA w Lublinie2009-01-26

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i czy w takiej sytuacji sąd powinien ustanowić dla niego adwokata?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, powinien samodzielnie ocenić sytuację majątkową skarżącego. Jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, sąd powinien przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący R. L. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Referendarz sądowy ustanowił adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów, uznając, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że go na to nie stać i przedłożył faktury za leki.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata; postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . Po otrzymaniu wyroku tut. Sądu z dnia 21 października 2008 r. wraz z uzasadnieniem oddalającego skargę R. L. na zaskarżoną decyzję, skarżący wystąpił do Sądu z wnioskami o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, odmawiając jednocześnie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, podnosząc w uzasadnieniu, że nie została spełniona przesłanka wymieniona w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., tj. skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie skarżący R. L. wniósł sprzeciw, wskazując, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych. Do sprzeciwu dołączył faktury za zakup leków określające wysokość ponoszonych przez niego z tego tytułu wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego wniesienie sprzeciwu przez skarżącego spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2008 r. oraz jednocześnie przejęcie sprawy do rozpoznania przez Sąd. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : - 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; - 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przy tym należało, że przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Wobec tego przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a wobec tego jej wniosek dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z tym przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego było uzależnione od wykazania przez niego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając, czy powyższy warunek został spełniony należało zatem rozważyć sytuację majątkową skarżącego, wynikającą z przedłożonych przez niego dokumentów i oświadczeń złożonych w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący mieszka razem z żoną. Obydwoje utrzymują się jedynie z emerytury wynoszącej w sumie [...] zł. Skarżący jest współwłaścicielem domu mieszkalnego w którym obecnie zamieszkuje razem z żoną. Ponadto żadne z nich nie posiada jakichkolwiek oszczędności ani wartościowych ruchomości. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż w ocenie Sądu z niedającego podstaw do kwestionowania wiarygodności zawartych w nim danych oświadczenia skarżącego wynika, iż jego dochód nie może zostać uznany za wystarczający na poczynienie jakichkolwiek oszczędności ani wydatków ponad służące zaspokojeniu podstawowych potrzeb. Ponadto Sąd miał na uwadze podeszły wiek skarżącego oraz wysokość wydatków ponoszonych na zakup lekarstw. W efekcie należało uznać, że poniesienie jakichkolwiek wydatków w związku z prowadzonym postępowaniem przekracza możliwości majątkowe skarżącego. Uwzględniając powyższe postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło