II SA/Lu 55/05

WyrokWSA w Lublinie2005-05-19

Skład orzekający: Witold Falczyński, Wojciech Kręcisz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta uwzględniająca zarzuty dotyczące przebiegu pasa drogowego, ale nie zmieniająca jego lokalizacji, narusza prawo własności i zasady konstytucyjne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Rada Miasta nie naruszyła prawa własności ani zasad konstytucyjnych. Mimo że nie odstąpiono od projektu wytyczenia ulicy przez działkę skarżących, dokonano korekty poprzez zmniejszenie szerokości jezdni, co zwiększyło odległość od budynku mieszkalnego. Wyjaśniono również racjonalne przyczyny braku możliwości przesunięcia drogi na tereny niezabudowane, zgodnie z wymogami technicznymi. Ponadto, kwestia przeznaczenia terenu działki skarżących na cele mieszkaniowe została uwzględniona w trzecim wyłożeniu planu, co było zgodne z postulatem skarżących.
Stan faktyczny
Skarżący S. i L. S. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta, która nie uwzględniła ich zarzutów dotyczących przebiegu pasa drogowego przez ich działkę nr 6/2. Zarzuty dotyczyły zbyt bliskiego położenia projektowanej drogi od ich domu oraz proponowanego rozwiązania komunikacyjnego. Rada Miasta odrzuciła zarzuty, wskazując na konieczność modernizacji układu komunikacyjnego i racjonalność przyjętych rozwiązań, choć dokonała korekty szerokości pasa drogowego. Skarżący zarzucili dyskryminację i nieprawdziwe wyjaśnienia w uchwale.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. i L. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu planu miejscowego oddala skargę Sygn. akt II SA/ Lu 55/ 05 Uzasadnienie Uchwałą Nr 520/XXIII/2004 z dnia 14 października 2004 r Rada Miejska nie uwzględniła zarzutów zgłoszonych przez S. i L. S. do projektu zmiany planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w obszarze miasta L. – część III. Pierwszy z zarzutów zgłoszony w dniu 15 kwietnia 2002 r dotyczył przebiegu pasa drogowego przez stanowiącą ich własność działkę nr 6/2 , który miałby znajdować się w odległości 4 m od domu mieszkalnego. Drugi z zarzutów zgłoszony w dniu 30 maja 2004 r także dotyczył proponowanego rozwiązania komunikacyjnego na tym terenie. Zdaniem właścicieli działki było ono przejawem zlej woli osób projektujących drogę. Domagali się zmiany przebiegu ulicy oznaczonej 010KL-KDL-G ( ulica M. ) przez odsunięcie jej na wschód i ustanowienie w obrębie nieużytków. Podkreślono , iż kwestia wydzielenie dróg była już przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]maja 1999 r znak [...] , gdzie znajduje się zapis o ich wydzieleniu z nieruchomości nr 6/4 i 6/8 stanowiących własność Spółdzielni Mieszkaniowej " [...]‘’. W przedstawionym projekcie droga przebiega bezpośrednim sąsiedztwie ich domu na działce 6/2 , a jej realizacja spowoduje zniszczenie 30 letnich świerków znajdujących się wzdłuż tej nieruchomości. Rozpatrując zarzuty Rada Miejska zaznaczyła, iż w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Zespołu Miejskiego i szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego zgrupowania przemysłowo – składowego [...] działka 6/2 położona była na terenie przeznaczonym pod produkcję i usługi na działkach indywidualnych oznaczonych symbolem 61 UHRm oraz w części w terenach pasa drogowego o symbolu 010KL.W projekcie zmiany planu w pierwszym wyłożeniu nieruchomość ta została przeznaczona pod zabudowę mieszaną jedno- i wielorodzinną z usługami towarzyszącymi o symbolu M3. Wschodnia część działki leżała w pasie drogi lokalnej oznaczonej symbolem KDL. Jej przebieg był zgodny z tym , jaki wskazywał obowiązujący wcześniej miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zgrupowania przemysłowo- składowego [...]. W takiej postaci teren ten stanowił rezerwę pod projektowany układ drogowy czego właściciele działki mieli świadomość. Zdaniem Rady budowa i modernizacja omawianego układu komunikacyjnego jest konieczna , gdyż wyznaczy i usprawni powiązanie komunikacyjne tego obszaru z podstawowym układem drogowym całego miasta w tym z dzielnicą aktywności gospodarczej B., z projektowanymi i istniejącymi dzielnicami mieszkaniowymi R. i C. oraz kompleksem szpitalno – dydaktycznym Akademii Medycznej. Proponowane przesunięcie ulicy M. na wschód , na tereny niezabudowane uznano za nieracjonalne , gdyż spowodowałoby przesunięcie i rozminięcie wlotów ulic M, i , do A. S., co utrudni możliwość kontynuacji relacji północ – południe i prowadziłoby do skomplikowanego , o trudnej geometrii , rozwiązania drogowego. Podkreślono przy tym, iż w drugim wyłożeniu planu dokonano optymalnej korekty tego pasa drogowego przesuwając jego zachodnią linię rozgraniczającą z terenu zgłaszających zarzut i pomniejszając tym samym jego szerokość. W liniach rozgraniczających szerokość pasa drogowego drogi KDL- G wynosi obecnie 18 m , przy 21 m poprzednio. Tym samym odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym , a linia rozgraniczającą ulicy wzrosła do 8 m. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. i L.S. zarzucając powyższej uchwale naruszenie art. 32 Konstytucji wnosili o pozostawienie przeznaczenia ich działki nr 6/2 jako terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszaną jedno- i wielorodzinną z usługami towarzyszącymi M3 .Stwierdzili , iż są dyskryminowani przez władze miasta , ponieważ ich wnioski nie są brane pod uwagę , natomiast decyzje podejmowane są przy uwzględnieniu dbałości o interesy innych. Wskazano ponadto na nieprawdziwe wyjaśnienia jakie zawiera zaskarżona uchwała w zakresie wspomnianych w niej powiązań poszczególnych ulic. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w sprawie. Podkreślono, iż skarżący w swoim zarzucie nie kwestionowali projektowanego przeznaczenia działki , a dotyczył on wyłącznie układu komunikacyjnego w sąsiedztwie ich działki. Stwierdzono także, iż po ponownej analizie argumentów jakie zostały przedłożone na forum Komisji Rozwoju Miasta, Urbanistyki i Ochrony Środowiska podczas rozpatrywania zarzutów, dokonano korekty układu drogowego zadeklarowanego w uzasadnieniu uchwały oraz zmiany przeznaczenia terenu w obszarze którego położona jest działka skarżących , na zabudowę mieszaną jedno- i wielorodzinną o symbolu M3 zgodnie z ich postulatem. Z wprowadzonymi korektami został zapoznany S.S. . Projekt zmiany planu został wyłożony po raz trzeci w dniach od 28 grudnia 2004 r do dnia 18 stycznia 2005 r, o czym skarżący zostali powiadomieni. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do art.4 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz.U z 1999 r Nr 15, poz.139 ze zmianami ) ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy , z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy. Uprawnienie powyższe określane jako władztwo planistyczne umożliwia gminie swobodne konstruowanie zasad i sposobu zagospodarowania przestrzennego Znaczenie jakie posiada możliwość kreowania polityki przestrzennej gminy podkreśla art.7 powołanej ustawy , nadający planom zagospodarowania przestrzennego status prawa powszechnie obowiązującego. Samodzielność gminy w tym zakresie nie jest dyskutowana. Nie budzi natomiast wątpliwości, iż władztwo planistyczne nie może być przez gminę nadużywane i z tego punktu widzenia podlega kontroli sądu. Sąd kontroluje zatem nie tylko zgodność działań planistycznych gminy z prawem , ale także to, czy gmina nie nadużywa przysługującego jej władztwa w tym zakresie ( wyrok NSA z dnia 23 lutego 2001 r sygn .akt IV SA 531/ 01 LEX nr 75548 ). Jest to oczywiste skoro z istoty planu jako przepisu gminnego powszechnie obowiązującego i określającego w sposób wiążący przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów , które obejmuje , wypływa uprawnienie gminy do ingerowania w prawo własności . W orzecznictwie sądowym dotyczącym formułowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wiodący jest pogląd , nakazujący podmiotom planistycznym bezwzględne przestrzeganie interesów prawnych właścicieli nieruchomości. Sąd Najwyższy wielokrotnie przypominał, iż na uwadze należy mieć przede wszystkim przepisy Konstytucji chroniące prawo własności , w tym przepis art. 64 ust.3 , z którego wynika, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty własności ( wyrok SN z dnia 18 stycznia 2002 r sygn .akt III RN 192/ 2000 OSNAPiUS 2002/15/346 , wyrok SN z dnia 23 stycznia 2003 r sygn. akt III RN 26/ 2002 ). Na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nakaz przestrzegania prawa własności przejawia się w konieczności uzasadniania faktycznego i prawnego uchwały rady gminy odrzucającej zgłoszone zarzuty ( art.24 ust.2 ). Sens tego rozwiązania oddaje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2002 r ( sygn. akt II S.A. / Lu 200/ 2001 ) w którym uznano, iż uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutu musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność przyjęcia konkretnego rozwiązania wobec określonych podmiotów oraz ich wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, iż w sytuacji, gdy plan ingeruje w prawo własności , to uzasadnienie musi określać jakie okoliczności zadecydowały o przyjęciu określonych rozwiązań , a co przesądziło o braku podstaw do przyjęcia innych , alternatywnych. Z powyższym poglądem nie sposób się nie zgodzić. Rozpoznanie zarzutów i protestów przez radę gminy ma na celu utwierdzeniu właścicieli nieruchomości w przekonaniu, że ich stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę , a jeśli przyjęto inne rozwiązanie , to podłożem tego są istotne powody. Rolą uzasadnienia jest w tym przypadku wykazanie, iż w każdej konkretnej sprawie starannie i wnikliwie rozważono szereg kalkulacji i wariantów , a ostateczne stanowisko organów planistycznych jest najbardziej rozsądne i racjonalne. W każdym zaś razie należy podać konkretne okoliczności przemawiające za przyjętą wersją. Treść zaskarżonej uchwały potwierdza , iż powyższe warunki zostały w sprawie dochowane. Wbrew ocenie skarżących brak jest podstaw do formułowania zarzutu o ich dyskryminowaniu i pomijaniu w toku prac planistycznych zgłaszanych przez nich uwag co do przebiegu ulicy M. Mimo, że nie odstąpiono od projektu, według którego powyższa ulica miałaby przecinać działkę skarżących , to jednak zmniejszono szerokość jezdni w liniach rozgraniczających , przez co nastąpiło zwiększenie odległości jaka dzieliła dom skarżących od linii rozgraniczającej ulicy do 8m. Wyjaśniono także powody dla których nie było możliwe przesunięcie drogi w kierunku wschodnim na obszar niezabudowany, akcentując zgodność przyjętych rozwiązań z wymogami technicznymi określonymi w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz.U Nr 43, poz.43). Powyższe rozwiązanie zdawało się satysfakcjonujące także dla skarżących , skoro w skardze w ogóle nie sformułowano zarzutu dotyczącego przebiegu ulicy M. przez ich nieruchomość o nr 6/ 2 , ograniczając się do wykazania nieprawdziwości oświadczenia Rady przy opisie połączeń tras komunikacyjnych na obszarze obejmującym ich nieruchomość. Zastrzeżenie powyższe nie ma zresztą wpływu na rozstrzygnięcie , jeśli zważyć , że akcentuje jedynie błędne wskazanie nazw łączących się ze sobą ulic oraz brak związku ulicy M. z A. S. Skargi nie można podzielić także w zakresie w jakim odnosi się ona do kwestii przeznaczenia terenu . Zmiana z funkcji zabudowy mieszanej , jedno – i wielorodzinnej z usługami towarzyszącymi ( symbol M3 ) na tereny aktywności gospodarczej na wydzielonych działkach z towarzyszącą funkcją mieszkaniową ( symbol AG/ M4 ) nie była przedmiotem jakiegokolwiek zarzutu podnoszonego w toku postępowania planistycznego. Z tego oczywistego powodu nie była też przedmiotem rozpoznania przez Radę Miejską , która koncentrowała się na zarzucie dotyczącym przebiegu ulicy M. Także sąd nie jest władny do uwzględnienia skargi w tej części, skoro sprawowana przez niego kontrola ograniczona jest wyłącznie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały ( art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U Nr 153, poz.1269 ). Warto natomiast podkreślić, iż w odpowiedzi na skargę Rada Miejska stwierdziła, iż dokonano ponownej zmiany projektu planu , przywracając na obszarze na którym znajduje się działka skarżących zapis dotyczący symbolu M3. Tak też teren ten został przedstawiony w trzecim wyłożeniu planu, o którym skarżący zostali powiadomieni. Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło