II SA/Lu 551/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-12-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wysokość stałego dochodu rodziny wielokrotnie przekraczała wymagalne koszty sądowe, a uiszczenie ich nie wpłynie negatywnie na sytuację materialną i bytową skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca I.D. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych od zażalenia na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, utrzymuje się z emerytur, a koszty utrzymania domu i rodziny określiła na kwotę [...] zł miesięcznie. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych w zakresie wniosku I.D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca I. D. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, który wynosi 100 zł wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącej oraz nadesłanych dokumentów wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym zamieszkuje w domu o powierzchni 61 m2 i utrzymuje się z emerytury własnej w kwocie [...] złotych oraz emerytury męża w kwocie [...] złotych. Skarżąca oświadczyła, że koszty utrzymania domu i rodziny wynoszą [...] zł w okresie jesienno-zimowym. Na koszty składają się: opłata za energię elektryczną, wodę i wywóz nieczystości, telefon, podatek od nieruchomości, zakup węgla i lekarstw oraz koszty wyżywienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych) sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej - "p.p.s.a.", przesłanka przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Innymi słowy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy ubiegająca się o to dobrodziejstwo strona postępowania sądowoadministracyjnego wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze poczynione ustalenia w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej I. D.j uznać należało, iż nie wykazała braku możliwości zgromadzenia środków finansowych na pełne koszty sądowe związane z rozpoznaniem wniesionej skargi. Wysokość stałego dochodu rodziny ([...] zł miesięcznie) wielokrotnie przekracza wysokość wymagalnych jak i przyszłych kosztów sądowych (100 zł – wpis od zażalenia, 100 zł opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia, 250 zł – wpis od skargi kasacyjnej). Porównanie wysokości wskazanych możliwych kosztów sądowych z dochodem przypadającym w rodzinie skarżącej na osobę w ocenie Sądu wskazuje, iż skarżąca jest w stanie bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania swoich lub męża jednorazowo uiścić wskazane koszty. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych (postanowienie NSA z 27 października 2005 r., I FZ 532/05-niepubl.). W niniejszej sprawie nie zachodzi taka sytuacja, natomiast uiszczenie kosztów sądowych (obecnie w wysokości 100 zł) nie wpłynie na jej sytuację materialną i bytową. Na możliwość uiszczenia przez skarżącą sądowych wskazuje ponadto fakt, że skarżąca, mimo, iż wniosek swój uzasadnił wydatkami na zakup leków i utrzymania domu nie wykazał, aby wydatki te były na tyle wysokie, iż uniemożliwiają jej uiszczenie tych kosztów. Podkreślenia również wymaga fakt, że I. D. zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2010 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 złotych. Skarżąca na wezwanie uiściła wpis we wskazanej wysokości nie wnosząc o zwolnienie jej z tego obowiązku. Z tych względów z ocenie Sądu gołosłowne są twierdzenia skarżącej, iż koszty utrzymania domu i rodziny wynoszą [...] zł. Okoliczność taka nie wynika bowiem zarówno ze złożonych dokumentów jak również dotychczasowego przebiegu postępowania sądowego. O braku możliwości uiszczenia kosztów sądowych nie może również stanowić dokonanie zakupu przez skarżąca w dniu 8 grudnia 2010 r. węgla z na kwotę [...] zł. Uwzględnienie nawet tego wydatku nie wyczerpuje uzyskiwanych dochodów. W tych okolicznościach nie ma podstaw do twierdzenia, że obowiązek poniesienia dalszych i ewentualnych kosztów sądowych spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło