II SA/Lu 551/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr: [...]Kierownik Działu Świadczeń Filii Nr 3 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przyznał S.i P. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na okres od 1 kwietnia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. w kwocie 172, 73 zł miesięcznie. W dniu [...] maja 2011 r. S. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, iż kwota przyznanego świadczenia nie jest w stanie zapewnić mu choćby minimalnego poziomu egzystencji. Podniósł także, iż zasiłek powinien być mu przyznany na okres co najmniej roku i weryfikowany co 3 miesiące. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r., Nr [...]– zaskarżoną w niniejszym postępowaniu – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania S. P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W toku postępowania organy obu instancji ustaliły, że S. P. jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, zarejestrowaną w Miejskim Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, niepełnosprawną w stopniu lekkim (orzeczenie na stałe), Cierpi on na cukrzycę, rozedmę płuc, astmę, nadciśnienie, zwyrodnienie kręgosłupa, depresję, zaś jego dochodem jest wyłącznie dodatek mieszkaniowy w wysokości 131,55 zł przyznany na okres od 1 grudnia 2010 r. do 31 maja 2011 r. Organy uznały, iż sytuacja materialna S. P. uzasadnia przyznanie mu zasiłku okresowego w wysokości stanowiącej – zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, co w niniejszej sprawie wynosi 50% x (477 - 131,55) = 172, 73 zł. Wskazano przy tym na fakt, iż strona jest objęta pomocą społeczną w różnych formach: - nieodpłatnego jednego gorącego posiłku dziennie na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. o wartości 7,70 zł za jeden posiłek, przyznanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], - zasiłku celowego w miesiącu maju 2011 r. w wysokości 70 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości lub higieny osobistej, przyznanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], - zasiłku celowego w miesiącu kwietniu 2011 r. w wysokości 345 zł z przeznaczeniem na pokrycie w całości kosztów zakupu leków i leczenia, przyznanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...]. W dniu [...] lipca 2011 r. S. P. wniósł skargę do tut. Sądu, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Wskazał, iż jako diabetyk jest zmuszony stosować odpowiednią dietę, a przyznana mu kwota nie jest w stanie zapewnić mu odpowiedniego dla jego stanu zdrowia wyżywienia. Skarżący zarzucił organowi "brak znajomości realiów życiowych", gdyż przyznana kwota jest "rażąco niska" i zmusza do "żebractwa". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona ocena zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć wykazała bowiem, iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Z uwagi na to, iż przedmiotem żądania skarżącego było przyznanie zasiłku okresowego, zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa". Art. 38 ust. 1 ustawy stanowi, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Przywołany przepis określa również minimalną i maksymalną wysokości zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 2, 3 i 4 zasiłek ten ustala się - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie i nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby ani niższa niż 20 zł miesięcznie. Wysokość zasiłku okresowego podlega jednocześnie uznaniu administracyjnemu organu rozpoznającego sprawę, który - w granicach wyznaczonych wskazanym wyżej art. 38 ust. 2, 3 i 4 – może samodzielnie tę wysokość określić. Należy podkreślić, iż kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00). W ocenie Sądu organ I instancji w sposób należyty przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające, a w konsekwencji – działając w granicach przysługującego mu uznania - miał prawo przyznać skarżącemu zasiłek okresowy na wskazane trzy miesiące w wysokości po 172, 73 zł miesięcznie. Zasadna była zatem również decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W zaskarżonej decyzji organ słusznie wskazał na przepis art. 3 ustawy, zgodnie z którym, pomoc społeczna nie służy pełnemu zaspokajaniu potrzeb podopiecznych, lecz ma jedynie na celu wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż skarżący - jako osoba bezrobotna, niepełnosprawna o niskim dochodzie - spełnia przesłanki do przyznania mu takiego zasiłku. Sąd nie kwestionuje jednak również wysokości przyznanego zasiłku. Mieści się ona bowiem w granicach wysokości tego świadczenia wskazanych przez ustawodawcę, chociaż jest to wysokość w warunkach niniejszej sprawy minimalna. W ocenie Sądu organ, określając kwotę świadczenia, prawidłowo uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy, wskazując przy tym na ograniczone możliwości ośrodka pomocy społecznej, jak również fakt, iż skarżący jest objęty istotną pomocą społeczną także w innych formach. Nie budzi zastrzeżeń Sądu również długość okresu na jaki został przyznany przedmiotowy zasiłek. Rozstrzygnięcie tej kwestii zostało także pozostawione uznaniu organów administracji. Ubocznie należy zauważyć, że skarżący może uzyskać pomoc w tej formie na dalszy okres czasu, o ile złoży w tym celu stosowny wniosek Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).