II SA/Lu 552/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] nakazującą M.M. rozbiórkę obiektu budowlanego nie połączonego na stałe z gruntem, tj. kontenera o wymiarach 6,0 x 5,0 m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B. gm. J. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zrealizowany na działce nr [...] w miejscowości B. kontener stanowi obiekt budowlany wymagający zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) pozwolenia na budowę. Inwestor M.M. wykonał przedmiotowy obiekt samowolnie, bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji wskazał również, iż nawet jeżeli potraktować sporny kontener jako tymczasowy obiekt budowlany, nie połączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie nie dłuższym niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, to zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt. 5a Prawa budowlanego inwestor zobowiązany był do dokonania zgłoszenia właściwemu organowi przed realizacją obiektu – czego również nie dopełnił. Zatem wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia nakłada na organy nadzoru budowlanego z mocy art. 48 Prawa budowlanego, bezwzględny obowiązek orzeczenia przymusowej rozbiórki samowolnie zrealizowanej inwestycji. Istotny jest przy tym sam fakt braku pozwolenia lub zgłoszenia albo też złożenia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ odwoławczy wskazał nadto , iż obowiązujące w dacie wydania decyzji prawo nie przewiduje legalizacji samowoli budowlanych. Na powyższa decyzję M.M. wniósł skargę (nazwaną odwołaniem) do Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] znajdują się jedynie elementy obiektu ekspozycyjnego, które nie zostały jeszcze ze sobą połączone. Elementy te zostały przewiezione na działkę w wyniku nieprzewidzianego wypowiedzenia umowy dzierżawy na sąsiedniej działce. Od tamtej pory prowadzone były działania mające na celu uzyskanie pozwoleń na te obiekty. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest, w ocenie Sądu, wadliwa i jako taka podlega uchyleniu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest budowa przez M.M. na działce Nr [...] znajdującej się w miejscowości B. (gmina J.) kontenera o wymiarach 6,0 x 5,0 m. Bezspornym jest, iż inwestor wykonał tą inwestycję nie legitymując się ani pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem takiej budowy właściwemu organowi administracji. Reakcją na to był wydany nakaz rozbiórki przedmiotowego kontenera, który został utrzymany w mocy przez organ II instancji. Stwierdzić jednak należy, iż organ ten nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób dostateczny do twierdzeń zawartych w odwołaniu inwestora. Uchybił on tym samym zasadzie postępowania administracyjnego określonej w art. 7 kpa, dotyczącej wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, którego ustalenia decydują przecież o zastosowaniu konkretnej normy prawnej. Organ ustalił, iż kontener ten stanowi obiekt budowlany, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę. Równocześnie wskazał, iż jeśliby potraktować obiekt ten jako tymczasowy obiekt budowlany, połączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie nie dłuższym niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, to w takim przypadku budowa wymagała zgłoszenia, którego inwestor również nie dokonał. W ocenie Sądu wskazanie, w uzasadnieniu decyzji, alternatywnej i różnej kwalifikacji na gruncie tego stanu faktycznego jest błędne. Organ administracji obowiązany jest bowiem ustalić stan faktyczny precyzyjnie i zastosować normę prawną odpowiadającą temu stanowi. Ma to szczególne znaczenie w sprawach z zakresu prawa budowlanego, bowiem reglamentacja tej dziedziny aktywności ludzkiej ustalona jest w sposób różny. Budowa pewnych obiektów wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę lub też wystarczy samo zgłoszenia właściwemu organowi, albo też inwestor może bez dokonywania jakiejkolwiek czynności względem organu prowadzić swoją inwestycję. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z taką rozbieżnością, której dostatecznie nie wyjaśnił organ II instancji. Kwalifikacja kontenera jako obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę, czy też tymczasowego obiektu budowlanego wymagającego zgłoszenia przeciwstawiona jest przez inwestora kwalifikacji tego obiektu jako ekspozycji. Wyjaśnienie zaś tej rozbieżności ma istotne znaczenia dla poprawnego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – (dalej P.Bud.) budowa tymczasowego obiektu budowlanego stanowiącego wyłącznie eksponat wystawowy, nie pełniącego jakichkolwiek funkcji użytkowych , usytuowanego na terenie przeznaczonym na ten cel, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa takiego obiektu nie wymaga również zgłoszenia właściwemu organowi. Jeżeli zatem można by uznać przedmiotowy obiekt za ekspozycję, to decyzja o nakazie rozbiórki byłaby błędna. Organ II instancji nie odniósł się do tego w sposób dostateczny, choć inwestor podnosił to w swoim odwołaniu. Nie ustalając precyzyjnie charakteru tegoż kontenera organ odwoławczy uchybił wskazywanej powyżej zasadzie postępowania administracyjnego. Zatem przy ponownym rozstrzyganiu tej sprawy winien dokładnie wyjaśnić rodzaj, charakter i przeznaczenie przedmiotowego kontenera i dopiero wówczas zastosować odpowiednią normę prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Orzeczenie dotyczące wykonalności uchylonej decyzji ma swoje uzasadnienie w przepisie art. 152 ww. ustawy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.