II SA/Lu 552/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski ( spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Sygn.akt II SA/ Lu 552/ 04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznejz dnia [...] maja 2004 r znak : [...] przyznającej A.B zasiłki rodzinne dla jej dzieci P., R. i D. K. , dodatek do zasiłku z tytułu wychowywania dziecka niepełnosprawnego oraz odmawiającej przyznania dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowania dzieci. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, iż stosownie do art.3 pkt.17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych samotne wychowanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę , kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną , wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż A. B. zamieszkuje z konkubentem, ojcem biologicznym swoich dzieci we wspólnym gospodarstwie domowym. Fakt ten został potwierdzony we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, podpisanym przez stronę. W sposób właściwy uznano zatem, iż odwołująca się nie wychowuje dzieci samotnie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.B. podkreśliła, iż samotnie wychowuje swoje dzieci. Zarówno ona jak i jej konkubent - ojciec dzieci, mieszkają w oddzielnych budynkach. Konkubent prowadzi gospodarstwo z wyżywieniem, nie współżyją ze sobą. Dzieci wymagają opieki, jedno z nich jest niepełnosprawne. Urodziło się z porażeniem mózgowym i wadą serca .Niezbędne jest jego stale leczenie. Ojciec dzieci nie pracuje i nie może pomoc. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Należy podkreślić przede wszystkim, iż przedmiotem skargi jest kwestia odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka o którym mowa w art.8 pkt.4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U Nr 228, poz.2255 ze zmianami ). Czyni to bezskutecznymi zarzuty skargi w zakresie wskazywania trudnej sytuacji materialnej skarżącej czy niepełnosprawności dziecka. Okoliczności powyższe były przedmiotem rozważań organów administracji, co skutkowało przyznaniem skarżącej zarówno zasiłków rodzinnych jak i dodatku do zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji R.K. Kryterium określającym możliwość przyznania kolejnego dodatku który jest związany z samotnym wychowanie dzieci nie odnosi się do sytuacji materialnej , ani zdrowotnej rodziny skarżącej. Stosownie do art.3 pkt.17 powołanej ustawy samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu , osobę rozwiedziona, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką. Przepis ten nawiązuje zatem do wychowywania dziecka jako wyłącznej przesłanki uzyskania omawianego świadczenia. Wyklucza je ustalenie, iż oboje rodzice biorą udział w wychowywaniu dziecka. Wbrew zapatrywaniu organów orzekających w sprawie nie ma wystarczających podstaw do formułowania tezy, iż za stwierdzeniem , iż rodzice razem wychowują dzieci wystarczającym jest fakt ich wspólnego zamieszkiwania. Pojęcia "wychowanie dziecka ‘’ nie możne ograniczać wyłącznie do zamieszkiwania z rodzicami. Można je określić jako działanie mające na celu uczenie dziecka radzenia sobie w życiu, wpajania mu zasad moralnych oraz dbałość o jego prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny , przy zapewnieniu mu bytu materialnego i troszczeniu się o jego potrzeby. Nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu czynniki te nie zawsze są realizowane. Również ustawa o świadczeniach rodzinnych definiując "samotne wychowywanie " nie wiąże go ze wspólnym zamieszkiwaniem rodziców i dzieci czy prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. O wychowaniu można mówić wówczas, gdy rodzice razem spędzają wolny czas z dziećmi , troszczą się o ich osiągnięcia szkolne , interesują się postępami w nauce , utrzymują systematyczny kontakt ze szkołą, dbają o rozwijanie ich zainteresowań , łożą na ich utrzymanie czy zaspokajają inne potrzeby dzieci. Powyższe uwagi mają zastosowanie także w stosunku do zarzutu skargi i konsekwentnie podtrzymywanego w toku postępowania administracyjnego, iż skarżąca nie zamieszkuje wspólnie z ojcem dzieci i z nim nie współżyje. Jak wspomniano wyżej kwestia ta nie może mieć znaczenia przesądzającego, jakkolwiek stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie organów decydujących o przyznaniu świadczenia i nie może zostać pozostawiona bez dokładnego wyjaśnienia. Wbrew komentarzowi organu odwoławczego podstawy do odmowy przyznania omawianego dodatku nie sposób wywieść z oświadczenia skarżącej z dnia 6 maja 2004 r. w złożonego części 4 wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Wynika z niego bowiem, iż dzieci wychowuje razem z ojcem, który jednak nie jest ojcem dzieci, co może przemawiać za jej wersją. Także i tę okoliczność pozostawiono jednak bez jakichkolwiek wyjaśnień. Przypomnieć ponadto należy, iż na mocy art.32 ustawy w sprawach w niej nie uregulowanych zastosowanie maja przepisy kpa, co oznacza konieczność dopuszczenia jako dowodu w postępowaniu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 §1 zd.1 kpa). Rzeczą zatem organów administracji było rzetelne i wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a zaniechanie tego obowiązku oznacza, iż rozstrzygnięcie jest przedwczesne. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1570 ) zaskarżoną decyzję należało uchylić.