II SA/Lu 553/10

WyrokWSA w Lublinie2011-02-24

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i życiowa dłużnika alimentacyjnego ma wpływ na obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna i życiowa dłużnika alimentacyjnego nie ma wpływu na obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Decyzja w sprawie zwrotu jest obligatoryjna i nie zależy od uznania organu. Ustawa przewiduje możliwość umorzenia należności w odrębnej procedurze, jeśli dłużnik spełni określone warunki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na B. S. obowiązek zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego synowi w okresie od października 2008 r. do września 2009 r. w kwocie 1.490,14 zł wraz z odsetkami. Skarżący podnosił, że jego trudna sytuacja materialna uniemożliwia mu wywiązanie się z obowiązku i wnosił o umorzenie długów oraz usunięcie danych z Krajowego Rejestru Długów. Organy obu instancji nie uwzględniły tych zarzutów, wskazując na możliwość ubiegania się o rozłożenie na raty, odroczenie lub umorzenie należności po uprawomocnieniu się decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. C.od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 14 czerwca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania B. S. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Lublin przez Kierownika Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lublinie z dnia 1 lutego 2010 r., nakładającą na B. S. obowiązek zwrotu wypłaconych I. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w wysokości 1.490,14 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Organy ustaliły, że w związku z wykonaniem we wrześniu 2009 r. w całości decyzji z dnia 1 października 2008 r. przyznającej D. S. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 300,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. (płatne do rąk jego przedstawiciela ustawowego, tj. matki I. S.) na podstawie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należało zobowiązać dłużnika alimentacyjnego tj. B. S. (ojca) do zwrotu wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami. B. S. w toku postępowania podnosił, że jego sytuacja materialna oraz majątkowa "nie pozwala mu na narażanie zdrowia i życia, by móc wywiązać się z nałożonych na niego obowiązków", obecnie nie posiada bowiem żadnych środków - z tego względu wniósł on o "umorzenie wszelkich długów", a także o usunięcie jego danych z Krajowego Rejestru Długów, gdyż "może to uniemożliwić mu korzystanie z możliwości podjęcia działań dających mu zdolność kredytową"; zażądał również, by organ wskazał mu podstawę prawną do zatrzymania przez organ prawa jazdy. Organy obu instancji nie uwzględniły tych zarzutów. W szczególności wyjaśniły, że będzie on mógł wnosić o rozłożenie należności na raty, odroczenie terminu płatności czy też całkowite lub częściowe umorzenie należności dopiero, gdy decyzja w niniejszej sprawie stanie się ostateczna. Jako podstawę takiego żądania organ wskazał na art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ II instancji odnosząc się do zarzutu zgłoszonego w odwołaniu wskazał również na art. 5 ust. 3 ustawy, który stanowi, iż w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: złożenia oświadczenia majątkowego, zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych organ właściwy dłużnika (...) kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Stwierdzono także, iż podstawę prawną do skierowania do Krajowego Rejestru Długów informacji o zadłużeniu z tytułu niezapłaconych alimentów stanowi art. 8a ustawy. B. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że ze względu na to, że jest inwalidą nie może spełnić zobowiązań, gdyż zagraża to jego życiu i zdrowiu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawę materialnoprawną jej wydania stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, które organy administracji prawidłowo zastosowały w sprawie. Bezsporne jest, że skarżący był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych po 300 zł miesięcznie na rzecz syna D. S. zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 kwietnia 2001 r. w sprawie III C 173/01. W okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. należne osobie uprawnionej od skarżącego B. S. świadczenia wypłacane były z funduszu alimentacyjnego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia 9 października 2009 r. Łączna wartość wypłaconych osobie uprawnionej w tym okresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyniosła 1.490,14 zł. Przepis art. 27 ustawy zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego – w jego imieniu – świadczeń wraz z odsetkami. Skoro zakończył się okres, w którym dłużnik był zobowiązany do świadczeń – właściwy organ administracji wydał decyzję w sprawie zwrotu należności z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną alimentów – wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Należności te – w kwocie 1490,14 zł skarżący B. S. jako dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany zwrócić organowi właściwemu wierzyciela, obowiązek taki wynika z zapisu zawartego art. 27 ustawy. Podniesione w skardze zarzuty Sąd uznaje za bezzasadne. Sytuacja materialna i życiowa skarżącego – w świetle art. 27 ust. 3 ustawy nie ma wpływu na wydanie decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych w jego imieniu osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Decyzja jest obligatoryjna i nie zależy od uznania organu. Ustawa przewiduje natomiast w pewnych sytuacjach możliwość umorzenia należności dłużnika – o ile wystąpi on takim wnioskiem i spełniać będzie przewidziane w art. 30 ustawy warunki. Organ właściwy wierzyciela władny będzie w tej kwestii wydać odrębną decyzję administracyjną. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło