II SA/Lu 555/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych - w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 października 2009r., sygn. akt II SA/Lu 555/09 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a przyznać T. H. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . Skarżący T. H. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku oraz w pismach uzupełniających wskazał, że wraz z żoną i dorosłymi dziećmi – synem i córką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu dwuletniego wnuka. Dochód rodziny obejmuje zasiłek dla bezrobotnych skarżącego w wysokości 580zł, rentę chorobową żony w kwocie 780zł i rentę chorobową córki w kwocie 450zł, co daje łącznie kwotę 1810zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że poza tym jego rodzina nie posiada żadnych innych dochodów. Na miesięczne wydatki składają się koszty wyżywienia, gazu, światła, leków, które wynoszą ok. 800zł oraz rata kredytu hipotecznego w kwocie 820 zł miesięcznie. Rodzina skarżącego zajmuje mieszkanie o pow. 57,16m2 ; oprócz mieszkania skarżący posiada nieruchomość o pow. 360m2, na której wzniósł budynek mieszkalny w stanie surowym, nie nadającym się do zamieszkania, wymagający "jeszcze dużego nakładu finansowego", a także nieruchomość rolną o pow. 1,68ha, której nie uprawia i z której nie osiąga żadnych dochodów. Skarżący posiada zadłużenie z tytułu opłat czynszowych w wysokości 3956,62zł. Postanowieniem z dnia 12 października 2009r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał T. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Referendarz ustalił, że po uiszczeniu koniecznych opłat pozostaje skarżącemu kwota 196,40zł, która umożliwia skarżącemu uiszczenie wpisu od skargi wynoszącego 100zł. Wskazał, że skarżący ma możliwość zawieszenia spłaty jednej miesięcznej raty kredytu. Od postanowienia tego skarżący złożył sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący podniósł, że pozostała po opłaceniu wszelkich należności kwota 196,40 zł po rozłożeniu na wszystkich członków pięcioosobowej rodziny jest bardzo mała, bo wynosi 39,26zł. Podkreślił, że "trudno wyżyć z takiej kwoty" i ledwie "wiąże koniec z końcem". Odnosząc się do stanowiska referendarza wyjaśnił, że wprawdzie istnieje możliwość zawieszenia spłaty jednej miesięcznej raty kredytu hipotecznego, ale spowodowałoby to konieczność spłaty w kolejnym miesiącu jednocześnie dwóch rat, co pozbawiłoby jego rodzinę środków do życia. Sąd zważył, co następuje: Przedstawione przez skarżącego oświadczenie na okoliczność jego sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść - bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny - kosztów postępowania, tj. zarówno kosztów sądowych, jak i kosztów ustanowienia adwokata. Wysokość koniecznych i niezbędnych wydatków rodziny skarżącego jest niemal taka sama, jak wysokość miesięcznych dochodów rodziny, co wskazuje na jej trudną sytuację materialną. Kwota ok. 200zł "rezerwy" pomiędzy wskazanymi przez skarżącego wydatkami a dochodem jest kwotą niewielką w przeliczeniu na osobę w rodzinie, co uzasadnia przyjęcie, że uiszczenie przez skarżącego nawet kwoty wpisu od skargi w wysokości 100zł może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego jego rodziny. Podkreślić należy, że wprawdzie instytucja prawa pomocy jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa i powinna być stosowana rozważnie, to jednak z uwagi na to, że stanowi ona procesową gwarancję ochrony praw strony, nie może być iluzoryczna. Stanowisko takie zaakcentował Sąd Apelacyjny w Białymstoku w postanowieniu z dnia 23 maja 1996r., sygn. I ACZ 186/96, OSAB 1996, nr 2, poz.22, powołując się na ratyfikowaną przez Polskę Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993r., Nr 61, poz.284 ze zm.). W sytuacji występującej w sprawie zachodzą zatem podstawy do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.