II SA/Lu 555/09
WyrokWSA w Lublinie2009-12-29
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Witold Falczyński, Leszek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, stwierdzone w trakcie budowy, uzasadnia wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nawet jeśli inwestor podnosi trudną sytuację materialną lub brak winy?Ratio decidendi
Istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, stwierdzone w trakcie budowy, uzasadnia wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozwalają na inne rozstrzygnięcie, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej inwestora lub braku jego winy.Stan faktyczny
T. H. prowadził roboty budowlane budynku mieszkalnego na działce nr 17, które istotnie odstępowały od udzielonego pozwolenia na budowę, m.in. poprzez brak podpiwniczenia, realizację trzech kondygnacji zamiast dwóch, przekroczenie wysokości kalenicy i zmniejszenie odległości od granicy działki sąsiedniej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych. Skarżący argumentował, że odstępstwa wynikały z przyczyn od niego niezależnych (podmokły teren) oraz z chęci zapewnienia miejsca dla dzieci, a także kwestionował prawidłowość pomiaru odległości od granicy. Podkreślał trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Protokolant Stażysta Magdalena Markowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 292, 80 /dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100/ złotych, w tym 52, 80 /pięćdziesiąt dwa 80/100/ złotych należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu oraz 55 /pięćdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu wydatków.
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania T. H. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego na działce nr 17 w miejscowości Ł. K., Obręb 7, gmina L.
W toku postępowania ustalono, że T. H. na przedmiotowej działce prowadzi roboty budowlane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], znak: [...] i decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...], znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bliźniaczego parterowego o wymiarach 11,42 x 16,22 m, z poddaszem użytkowym – mieszkalnym, częściowo podpiwniczonego (z garażem wbudowanym), usytuowanego w odległości 79m od krawędzi jezdni drogi gminnej oraz 4, 00m od granicy działki sąsiedniej o nr 16, o maksymalnej wysokości kalenicy 10m - wraz z przyłączem energetycznym, wodociągowym i lokalnej kanalizacji sanitarnej do dwóch zbiorników bezodpływowych.
W trakcie oględzin w dniu 21 maja 2009r. stwierdzono, że przy budowie inwestor samowolnie odstąpił w sposób istotny od warunków udzielonego pozwolenia.
Odstępstwa te polegają mianowicie na braku podpiwniczenia, zrealizowaniu trzech kondygnacji nadziemnych (parter, I piętro i poddasze), przekroczeniu dopuszczalnej wysokości kalenicy - 10,84m, zmianie kubatury, usytuowaniu budynku w zbyt małej odległości (3,89m) od granicy z działką sąsiednią, a także na zmianie układu ścian wewnątrz budynku. Ustalono, że budowa nie została zakończona, bowiem budynek pozostaje w stanie surowym otwartym, z wykonaniem pokrycia dachu blachą trapezową.
W tej sytuacji należało wstrzymać prowadzenie dalszych robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł T. H., domagając się uchylenia postanowień organów administracyjnych obu instancji.
Skarżący wskazał, że wybudował budynek inaczej niż to określił w zatwierdzonym projekcie budowlanym z przyczyn od siebie niezależnych. Podniósł, że w chwili udzielania mu pozwolenia na budowę nie wiedział, że teren, na którym ma być realizowany budynek, jest podmokły, a pomieszczenia w podpiwniczeniu są zalewane. Dowiedział się o tym dopiero po rozpoczęciu budowy i dlatego zdecydował się na zmianę.
Wyjaśnił, że zwiększył budynek o jedną kondygnację, ponieważ chce, by w przyszłości zamieszkały w nim także jego dzieci wraz z rodzinami.
Podniósł również, że wbrew ustaleniom organów, odległość budynku od granicy z sąsiednią działką jest zgodna z decyzją o pozwoleniu na budowę i wynosi 4, 04m. Granica ta przebiega bowiem 14cm dalej, niż wskazano w protokole oględzin, podczas których zmierzono ją jedynie do ogrodzenia, tymczasem w rzeczywistości przebiega on wzdłuż ściany sąsiedniego budynku, znajdującej się 14 cm za ogrodzeniem.
Podkreślił, że nie wiedział, iż na każde odstępstwo wymagane jest kolejne pozwolenie na budowę, tym bardziej, że kierownik budowy go o tym nie poinformował.
Wskazał, że sytuacja finansowa jego rodziny od chwili uzyskania pozwolenia na budowę pogorszyła się, obecnie utrzymuje się z renty żony w wysokości 780zł i zasiłku dla bezrobotnych – 580zł, a na budowę zaciągnął kredyt hipoteczny.
Skarżący obawia się, że będzie musiał rozebrać budynek, co może doprowadzić go do bankructwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) roboty budowlane można prowadzić jedynie zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę.
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a)
W razie stwierdzenia, że inwestor prowadzi roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, a nie posiada decyzji o zmianie pozwolenia na budowę właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót, a następnie wydaje jedną z decyzji określonych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. (art. 50 ).
Ustawa – Prawo budowlane definiuje w sposób negatywny pojęcie "istotnych odstępstw" od udzielonego pozwolenia na budowę, określając w przepisie art. 36a ust. 5, kiedy odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest nieistotne. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że za istotne odstępstwa należy uznać zmiany dotyczące:
-zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu;
-charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji;
-zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne;
-zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
-ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
-oraz gdy wymagane są na ich dokonanie opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący realizuje na działce nr 17 budynek mieszkalny jednorodzinny z przekroczeniem warunków udzielonego decyzją Starosty Powiatowego z dnia [...] pozwolenia na budowę.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że realizuje budynku o większej liczbie kondygnacji, niż dopuszczało to pozwolenie i decyzja ustalająca warunki zabudowy stanowi istotne odstępstwo, o którym mowa w art. 36 a ust. 5- Prawa budowlanego.
Przedmiotowy obiekt zwiększył bowiem powierzchnię zabudowy budynku projektowanego, a w konsekwencji zmienił jego kubaturę.
Na wykonane roboty skarżący nie posiadał decyzji zmieniającej, co - w świetle powołanych przepisów – uzasadniało wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia dalszych robót budowlanych przy tej budowie.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione, skoro bezsporne jest istotne odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. W szczególności zarówno organy, jak i Sąd nie mogą uwzględnić trudnej sytuacji materialnej skarżącego ani braku jego winy. Przepisy, w oparciu o które zaskarżone postanowienia zostały wydane mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozwalają ani organom, ani Sądowi wydać – nawet gdy zachodzą szczególne społecznie usprawiedliwione okoliczności - innego rozstrzygnięcia niż to, jakie w danej sytuacji przewidują odpowiednie przepisy.
Ani więc brak znajomości przepisów, ani potrzeby skarżącego o charakterze osobistym i rodzinnym nie mogą więc wpłynąć na zmianę wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.
Z uwagi na to, że już samo wybudowanie budynku o niedopuszczalnej w świetle decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy (w związku z postanowieniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego) liczbie kondygnacji stanowi wystarczającą przyczynę wstrzymania prowadzenia dalszych robót budowlanych, nie ma w niniejszej sprawie istotnego znaczenia odległość tego budynku od granicy z działką sąsiednią.
Na kolejnym etapie postępowania skarżący będzie miał prawo tę okoliczność wykazywać właściwym orzeczeniem sądu powszechnego lub odpowiedniego organu administracji publicznej ustalającego prawidłowy przebieg granicy.
Z powyższych względów skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło