II SA/Lu 555/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. i R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nałożonej grzywny oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]– po rozpatrzeniu zażalenia Z. i R. małż. K. – utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]odmawiające umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał Z. i R. małż. K. – właścicielom budynku inwentarskiego (kurnika) zlokalizowanego przy ul. N. w L. – przeprowadzenie w ich obiekcie przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności kontroli okresowych bezpiecznego użytkowania - zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zakresie sprawdzenia stanu technicznego: a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), d) przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Upomnieniami z dnia [...] maja 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wezwał Z. K. i R. K. do wykonania obowiązku wynikającego z powyższej decyzji. Pomimo prawidłowego doręczenia powyższych upomnień w dniu [...] czerwca 2011 r., zobowiązani nie wykonani nałożonego na nich obowiązku, w związku z czym w dniu [...] czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wystawił tytuły wykonawcze: nr [...] (w stosunku do Z. K.) i nr [...] (w stosunku do R. K.), których odpisy doręczył stronom w dniu [...] czerwca 2011 r., wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na Z. i R. małż. K. grzywnę w wysokości 5000 zł w celu przymuszenia do wykonania przedmiotowego obowiązku. Powyższe postanowienie - po rozpatrzeniu zażalenia R. K. – postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy. W dniu [...] lutego 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący nałożonej na Z. i R. małż. K. grzywny i przekazał go Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] celem wszczęcia egzekucji przedmiotowej należności pieniężnej. W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. R. K. zwrócił się do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] o "umorzenie należności wynikającej z tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]". Prośbę swą uzasadnił niezwykle trudną sytuacją materialno – finansową. Podkreślił, że zarówno on, jak i jego żona są osobami w podeszłym wieku (powyżej 80 lat), co wiąże się ze złym stanem zdrowia oraz koniecznością stałego leczenia. Ponadto zobowiązany stwierdził, ze nałożona "kara" jest bezprawna, ponieważ decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego "nakazującą usunięcie szeregu uchybień natury techniczno-budowlanej". W dniu [...] marca 2012 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] przekazał powyższy wniosek R. . zgodnie z właściwością Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...]. Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił umorzenia nałożonej na Z. i R. małż. K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że wbrew temu co sądzi zobowiązany, obowiązek określony w egzekwowanej decyzji z dnia [...] maja 2011 r. jest nadal aktualny. Wyjaśnił, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. – uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...] i umarzająca postępowanie prowadzone przez ten organ – nie ma wpływu na obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Odnosząc się natomiast do wniosku zobowiązanych organ I instancji stwierdził, że wobec niewykonania egzekwowanego obowiązku, nie zachodzą podstawy do umorzenia nałożonej na nich postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. grzywny. Podkreślił, że zobowiązani będą mogli wystąpić z wnioskiem o umorzenie przedmiotowej grzywny dopiero, gdy wykonają w całości określony w tytułach wykonawczych z dnia [...] czerwca 2011 r. obowiązek. W dniu [...] marca 2012 r. R. i Z. małż. K. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się zaniechania czynności egzekucyjnych oraz umorzenia nałożonej grzywny w wysokości 5000 zł. Zobowiązani wskazali, że zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej związanej z hodowlą drobiu w obiekcie przy ul. N. w L. już w lutym 2011 r. i od tego czasu budynek ten jest nieużytkowany. W tej sytuacji – zdaniem stron – zastosowanie wobec nich "kary" grzywny jest bezzasadne. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] – zaskarżonym w niniejszej sprawie – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r. Organ odwoławczy podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], będący jednocześnie wierzycielem obowiązku nałożonego na stronę decyzją z dnia [...] maja 2011 r. oraz organem egzekucyjnym w niniejszym postępowaniu, miał obowiązek podjąć odpowiednie czynności zmierzające do egzekucji wydanego przez siebie orzeczenia. W związku z tym organ w dniu [...] maja 2011 r. wezwał Z. i R. K. do dobrowolnego wykonania ciążącego na nich obowiązku, a następnie – wobec jego niewykonania zgodnie z treścią nakazu – wystawił w dniu [...] czerwca 2011 r. tytuły wykonawcze, które doręczył obojgu zobowiązanym. W dniu [...] lipca 2011 r. organ wydał zaś postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, które zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił umorzenia nałożonej na zobowiązanych grzywny. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę umarza się na wniosek zobowiązanego, w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby zobowiązani wykonali obowiązek określony w doręczonych im w dniu [...] czerwca 2011 r. tytułach wykonawczych, w związku z czym nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia ich wniosku. Umorzenia przedmiotowej należności nie może natomiast uzasadniać argument ciężkiej choroby oraz trudnej sytuacji finansowej zobowiązanych. Organ II instancji wyjaśnił również, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą. Na wniosek zobowiązanego podlega ona bowiem umorzeniu z chwilą zastosowania się do nakazu administracyjnego. W przypadku zaś jej uiszczenia przed wykonaniem nałożonego obowiązku, po jego realizacji na uzasadniony wniosek strony grzywna może podlegać zwrotowi. Z. K. i R. K. wnieśli na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której domagali się jego uchylenia. Skarżący podnieśli, że organy administracji nie uwzględniły ich sytuacji, a przede wszystkim stanu prawnego i faktycznego związanego z ich kurnikiem. Stwierdzili, że wydawane w niniejszej sprawie decyzje są bezprzedmiotowe i bezcelowe. Skarżący wskazali, że nałożona na nich grzywna dotyczy działalności (hodowli drobiu) zakończonej w połowie lutego 2011 r. Od tego czasu budynek fermy został opróżniony, zabezpieczony, sprzątnięty i zamknięty. Z tego względu – zdaniem skarżących – nałożenie na nich grzywny w celu przymuszenia "za warunki techniczne obiektu, który jest nieczynny i nieeksploatowany", mija się z celem i jest nielogiczne. Dodatkowo skarżący podnieśli, że organy nie uwzględniły w niniejszej sprawie ich złego stanu zdrowia oraz ciężkiej sytuacji materialnej. Dlatego też uznali, że dopiero na drodze sądowej będzie możliwe przedstawienie wszystkich okoliczności dotyczących zaistniałej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał Z. i R. małż. K. – właścicielom budynku inwentarskiego (kurnika) zlokalizowanego przy ul. N. w L. – przeprowadzenie w tym obiekcie przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności kontroli okresowych bezpiecznego użytkowania, zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) - w zakresie sprawdzenia stanu technicznego poszczególnych elementów tego budynku. Należy podkreślić, że powyższa decyzja nie została uchylona i jako ostateczna funkcjonuje do dnia dzisiejszego w obrocie prawnym. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że R. K. domagał się umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie obowiązku wynikającego z powyższego rozstrzygnięcia, jednak decyzją z dnia [...] września 2011 r. organ I instancji odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania, zaś organ odwoławczy – po rozpatrzeniu odwołania R. K. – decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie prowadzone w tym zakresie przez organ I instancji. Należy zgodzić się zatem ze stanowiskiem organu I instancji, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nie wpłynęła na byt prawny egzekwowanej decyzji z dnia [...] maja 2011 r. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny - stosownie do art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej u.p.e.a. - pismami z dnia [...] maja 2011 r. wezwał skarżących do wykonania obowiązku określonego powyższą decyzją. Wobec bezskutecznego upływu siedmiodniowego terminu od doręczenia tych wezwań, organ wszczął egzekucję na podstawie wystawionych przez siebie w dniu [...] czerwca 2011 r. tytułów wykonawczych, które - w ocenie Sądu - w pełni odpowiadają wymogom określonym w art. 27 u.p.e.a., a czego nie kwestionowała w toku postępowania strona skarżąca. Poza sporem pozostaje również, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] nakładające na Z. i R. małż. K. grzywnę w wysokości 5.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Wskazać należy, że zgodnie z art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia stanowi środek egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zatem obowiązek polegający na przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego mógł być egzekwowany przy zastosowaniu tego środka. Wniosek skarżących złożony w rozpoznawanej sprawie dotyczył umorzenia nałożonej na nich postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. grzywny. Zgodnie z art. 125 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie. Z przepisu tego wynika, że umorzenie grzywny może nastąpić na wniosek zobowiązanego, lecz tylko wtedy, gdy wykona on obowiązek administracyjny określony w tytule wykonawczym. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by skarżący wykonali obowiązek administracyjny określony w doręczonych im w dniu [...] czerwca 2011 r. tytułach wykonawczych, a tym samym, że brak jest podstaw do umorzenia nałożonej grzywny. Podkreślić należy, że fakt niewykonania przedmiotowego obowiązku nie budzi żadnych wątpliwości, bowiem nie jest kwestionowany również przez samych skarżących. W ich ocenie wykonanie czynności nakazanych im decyzją z dnia [...] maja 2011 r. stało się jednak bezprzedmiotowe, bowiem zaprzestali oni użytkowania obiektu, do którego rozstrzygnięcie to się odnosi. Powyższy argument skarżących nie może przynieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi. Skoro bowiem - jak już wskazano wcześniej - jedyną przewidzianą przez ustawodawcę przesłanką do umorzenia grzywny w celu przymuszenia jest wykonanie w całości nałożonego obowiązku, to zaprzestanie użytkowania przez skarżących budynku, do przeprowadzenia kontroli którego zobowiązują ich tytuły wykonawcze z dnia [...] czerwca 2011 r., nie mogło uzasadniać zastosowania omawianej instytucji. Opróżnienie i zabezpieczenie przedmiotowego obiektu nie odpowiada bowiem treści obowiązku określonego w powyższych tytułach. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że obowiązek ten – wobec funkcjonowania w obrocie prawnym egzekwowanej decyzji z dnia [...] maja 2012 r. – jest aktualny. Umorzenia nałożonej na skarżących grzywny nie mogła uzasadniać również ich sytuacja finansowa oraz zdrowotna, pomimo, że nie budzi wątpliwości, iż sytuacja ta jest trudna. Jasność reguły wynikającej z art. 125 § 1 u.p.e.a. nie pozwala jednak na wiązanie możliwości umorzenia grzywny w celu przymuszenia z jakimikolwiek innymi przyczynami niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2343/10, Lex nr 1145586). W związku z powyższym brak jest podstaw, by kwestionować stanowisko organów egzekucyjnych, uznające wniosek Z. i R. małż. K. o umorzenie grzywny za nieuzasadniony, a wydane w tym przedmiocie postanowienie pierwszoinstancyjne oraz utrzymujące je w mocy postanowienie organu odwoławczego, należy uznać za zgodne z prawem. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.