II SA/Lu 564/16
WyrokWSA w Lublinie2017-09-21
Skład orzekający: Witold Falczyński, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu terytorialnego określająca szczegółowe zasady przyznawania stypendiów sportowych, w tym kryteria wiekowe i wymóg posiadania opinii trenera, mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o sporcie?Ratio decidendi
Uchwała organu samorządu terytorialnego określająca szczegółowe zasady przyznawania stypendiów sportowych, w tym kryteria wiekowe i wymóg posiadania opinii trenera, mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie. Ustawa ta nie określa szczegółowo tych kryteriów, pozostawiając je uznaniu organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, który ponosi wyłączny ciężar finansowania tych świadczeń.Stan faktyczny
Prokurator wniósł skargę na uchwałę Sejmiku Województwa dotyczącą zasad przyznawania stypendiów sportowych, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów ustawy o sporcie, w tym wprowadzenie kryteriów wiekowych, wymogu opinii trenera oraz zobowiązania do realizacji programu przygotowań. Organ administracji argumentował, że uchwała została podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego i nie narusza prawa, a ponadto zaskarżona uchwała utraciła moc obowiązującą. Sąd rozpoznał skargę Prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Prokuratora.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora na uchwałę Sejmiku Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium sportowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje [...] S. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług.
Sejmik Województwa w dniu [...] r. podjął uchwałę Nr [...] w sprawie zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych i nagród Województwa L. za osiągnięte wyniki sportowe oraz wyróżnień dla osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej (Dz. Urz. Woj. L. Nr [...], poz. [...]).
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy L.-P. w L. zarzucając zaskarżonej uchwale:
- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 3 oraz art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.), polegające na przyjęciu w załączniku do uchwały nr [...]: - § 4 ust. 1 pkt 1, że stypendium może być przyznane osobie fizycznej, która w roku osiągnięcia wyniku sportowego znajdowała się w przedziale wiekowym 16-23 lata;
- § 4 ust. 1 pkt 4, że stypendium sportowe może być przyznane osobie fizycznej, która uzyskała pozytywną opinię trenera kadry wojewódzkiej lub narodowej;
- § 4 ust. 1 pkt 5, że stypendium sportowe może być przyznane osobie fizycznej, która zobowiąże się pisemnie do realizacji przedłożonego programu przygotowań oraz udziału w zawodach głównych roku w okresie pobierania stypendium;
- § 4 ust. 2 poprzez wskazanie, że warunki przewidziane w § 4 ust. 1 załącznika odnoszą się również do osób niepełnosprawnych uprawiających sport dla niepełnosprawnych;
- § 12 ust. 1 pkt 1 poprzez pozbawienie stypendium sportowego w przypadku, gdy osoba nie realizuje przedłożonego programu przygotowań do udziału w zawodach głównych roku;
- § 16 ust. 1, że nagrody mogą być przyznawane osobom, które w momencie uzyskania wyniku ukończyły 23 lata.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że jest ona bezzasadna.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze, wyjaśnił, że uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa jest aktem prawa miejscowego wydanym w oparciu o wyraźne upoważnienie ustawowe - art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy z dnia [...] r. o sporcie.
Zaskarżona uchwała nie obowiązuje, utraciła swoją moc obowiązującą w dacie wejścia w życie uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa w sprawie zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych i nagród Województwa L. za osiągnięte wyniki sportowe oraz wyróżnień dla osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej (Dz. Urz. Woj. L. z [...]).
Wojewoda L. jako organ nadzoru nie stwierdził nieważności przedmiotowej uchwały w części obejmującej § 4 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 1 pkt 4, § 4 ust. 1 pkt 5, § 4 ust. 2, § 12 ust. 1 pkt 1, § 16 ust. 1 załącznika do uchwały.
Organ podniósł także, że jednym z elementów obligatoryjnych wymienionych w art. 31 ust. 3 oraz art. 35 ust. 6 ustawy z dnia [...] r. o sporcie, które muszą znaleźć się w uchwale dotyczącej przyznawania stypendiów, nagród i wyróżnień zawodnikom osiągającym wysokie wyniki sportowe są szczegółowe zasady przyznawania tych świadczeń. Tym samym, działając na podstawie art. 31 ust. 3 oraz art. 35 ust 6 ustawy o sporcie, Sejmik Województwa zobowiązany był określić zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2 art. 31 oraz art. 35 ustawy wyżej cytowanej. Sejmik stanowiąc o powyższym zakresie zobowiązany był wziąć pod uwagę znaczenie danego sportu dla Województwa L..
Stawiany przez Prokuratora zarzut naruszenia prawa, a w szczególności przepisów art. 31 ust. 3 oraz art. 35 ust.6 ustawy o sporcie jest całkowicie – w ocenie organu - bezpodstawny w świetle obowiązujących przepisów prawa i utrwalonego orzecznictwa sądowego. Zauważył, że art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie nie zobowiązuje, ale uprawnia organy jednostek samorządu terytorialnego do ustanowienia i finansowania stypendiów sportowych. Zatem wyłącznie od uznania organu samorządowego zależy, czy uchwała w przedmiocie stypendiów sportowych w ogóle zostanie podjęta. Ustawodawca w ustępie 3 tej regulacji zakreślił w sposób szczegółowy zakres kompetencji w tym przedmiocie wskazując, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa w drodze uchwały szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Powołane przepisy ustawy o sporcie nie określają szczegółowo kryteriów, w tym podmiotowych, jakie powinny być zachowane przez jednostki samorządu terytorialnego przy wypełnianiu delegacji ustawowej tego przepisu. Z językowej wykładni art. 31 ust.1 i 3 oraz art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie wynika jedynie, że beneficjentami stypendiów, nagród i wyróżnień mają być osoby fizyczne ( ust.1), a kryteriami, które organ ma obowiązek wziąć pod uwagę, ustalając szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość tych świadczeń są: znaczenie danego sportu dla jednostek samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Zatem, w ramach powyższego kryterium organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może samodzielnie kształtować zasady i warunki przyznawania stypendiów sportowych i pozostałych świadczeń określonych w art. 31 ustawy o sporcie. Zatem należy przyjąć, iż w normie upoważniającej, zawartej w art. 31 ust. 3 oraz art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie mieści się kompetencja organu samorządowego do określenia kręgu osób fizycznych, które dana jednostka zamierza objąć wsparciem finansowym.
Zakwestionowane przez stronę skarżącą warunki określone w § 4 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 1 pkt 4, § 4 ust. 1 pkt 5, § 4 ust. 2, § 12 ust. 1 pkt 1, § 16 ust. 1 załącznika do uchwały Nr [...] także nie naruszają prawa, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 935/12, wydanym wprawdzie na gruncie ustawy o samorządzie powiatowym, lecz mającym tu pełne zastosowanie. Podniesione wobec tego przez stronę skarżącą rażące naruszenie prawa przez dopuszczalność zawarcia w uchwale warunków przyznania stypendium sportowego od wieku (§ 4 ust. 1 pkt 1), pozytywnej opinii trenera (§ 4 ust. 1 pkt 4), pisemnego zobowiązania się do realizacji przedłożonego programu przygotowań oraz udziału w zawodach głównych roku w okresie pobierania stypendium (§ 4 ust. 1 pkt 5), jest bezzasadne, bowiem należy stwierdzić, iż upoważnienie ustawowe zawarte w art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie uprawnia do określenia takich warunków w zaskarżonej uchwale.
Na marginesie należy zauważył, iż uchwały innych sejmików i rad w sprawie stypendiów sportowych zawierają identyczne postanowienie (warunki) i nie zostały przez organ nadzoru lub sąd zakwestionowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że prokurator i Rzecznik Praw Obywatelskich nie działają w sprawie we własnym interesie, lecz w interesie ogólnym - ochrony praworządności lub praw człowieka i obywatela. Oznacza to, że decyzja prokuratora o udziale w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy wyłącznie do tego podmiotu. Jej słuszność nie podlega ocenie Sądu, nawet jeśli – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – organ Prokuratury zdecydował się zakwestionować uchwałę Rady Miejskiej po blisko trzech latach od jej podjęcia.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 177), zadaniem prokuratury jest strzeżenie praworządności. W postępowaniu sądowoadministracyjnym prokurator realizuje zadania w zakresie ochrony praworządności, uczestnicząc w tym postępowaniu na podstawie art. 8 § 1 P.p.s.a. oraz korzystając z uprawnień i instytucji procesowych przewidzianych w tym przepisie.
Przedmiotem skargi jest uchwała Sejmiku Województwa z dnia [...] r., Nr [...], opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa L. w sprawie zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych i nagród Województwa L. za osiągnięte wyniki sportowe oraz wyróżnień dla osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej (Dz. Urz. Woj. L. Nr [...], poz. [...]. Stanowi ona zatem akt prawa miejscowego.
W sprawie niniejszej nie ma przesłanek do uwzględnienia skargi Prokuratora, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona uchwała Sejmiku Województwa w zaskarżonej części jest niezgodna z prawem, w szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że uchwalając zaskarżone przepisy Sejmik przekroczył granice ustawowego upoważnienia określone w przepisie art. 31 ustawy o sporcie.
Zgodnie z tym przepisem, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust.1). Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (2). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (3).
Z przepisu tego wynika, że każda z jednostek samorządu terytorialnego może we własnym zakresie ustanawiać i finansować okresowe stypendia oraz nagrody i wyróżnienia, których beneficjentem mogą być osoby fizyczne. Przepis ten nie zobowiązuje więc, a jedynie uprawnia organy jednostek samorządu terytorialnego do ustanawiania i finansowania stypendiów sportowych. Zatem wyłącznie od uznania organu samorządowego zależy, czy uchwała w przedmiocie stypendiów w ogóle zostanie podjęta. Ponadto przepis ten nie określa szczegółowo kryteriów, w tym podmiotowych, jakie powinny być zachowane przez jednostkę samorządu terytorialnego przy wypełnianiu delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie. Wynika z niego jedynie, że beneficjentami stypendiów, nagród i wyróżnień mają być osoby fizyczne (ust. 1), a kryteriami, które organ ma obowiązek wziąć pod uwagę, ustalając szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość tych świadczeń, są wyłącznie znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust. 3).
Taki szeroki zakres swobody organów samorządowych jest uzasadniony, gdyż stypendia sportowe finansowane są z budżetu danej jednostki samorządu terytorialnego i to ta jednostka samorządu ponosi wyłączny ciężar finansowania świadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy o sporcie.
Z powyższych względów uprawnione było określenie przez Sejmik, że stypendia sportowe będą przyznawane osobie fizycznej, która w roku osiągnięcia wyniku sportowego znajdowała się w przedziale wiekowym 16-23 lata (§ 4 ust. 1 pkt 1 załącznika do uchwały) oraz, że nagrody mogą być przyznane osobom, które w momencie uzyskania wyniku ukończyły 23 lata (§ 16 ust. 1 załącznika do uchwały).
Sąd nie uwzględnił również skargi Prokuratora w pozostałym zakresie, który zakwestionował § 4 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 oraz § 4 ust. 2 załącznika do uchwały.
Akty prawa miejscowego, w świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Adresatami tych aktów pozostają więc przede wszystkim mieszkańcy danej jednostki samorządu terytorialnego, ale także wszelkie podmioty przebywające na terenie działania danego organu, niekoniecznie mieszkańcy tej jednostki. W granicach ustawowego upoważnienia mieści się zatem również przewidziana w powyższych przepisach załącznika do uchwały możliwość przyznania stypendium sportowego innym osobom niż mieszkańcy województwa lubelskiego, które są członkami klubu sportowego działającego na terenie województwa. Wynikający z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie obowiązek wzięcia przez organ pod uwagę "znaczenia danego sportu dla danego województwa" dawał Sejmikowi podstawę do takiego ukształtowania warunków udzielenia stypendium. Zapis ten służy jednocześnie właściwej promocji i dbałości o rozwój kultury fizycznej, co należy do zadań własnych województwa.
Poza tym organy stanowiące samorządu terytorialnego nie zostały w żaden sposób ograniczone, co do wprowadzenia opisanego w ustawie trybu i zasad, lecz kwestie te zostały pozostawione ich decyzji. Oczywiście nie mogą one naruszać konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i prawa do równego traktowania przez władze publiczne określonej w art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu, reguły wprowadzone w skarżonej uchwale spełniają powyższe kryteria (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2693/15, publ. CBOSA).
Wobec powyższego należy również wskazać – odnosząc się do zaskarżonego § 12 ust. 1 pkt 1 załącznika do uchwały – że Sejmik zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie był władny ustalić szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych. Realizacji tej części upoważnienia służy właśnie kwestionowany przepis uchwały. Przyjęcie takiej przesłanki pozbawienia świadczenia, jak w kwestionowanym przepisie, jest wyraz racjonalności uchwałodawcy. Nie chodzi bowiem o to, żeby osiągnąć wyniki sportowe za wszelką cenę, z pominięciem reguł prawidłowego uprawiania sportu – z uwzględnieniem wymogów szkoleniowych, o ile takie zostały ustanowione w konkretnym przypadku, ale o to żeby osiągane wyniki były skutkiem realizacji planowanych zamierzeń.
Mając na uwadze powyższe, sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z art. 250 p.p.s.a. ustalając wysokość na kwotę [...]zł - według § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i powiększając o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności – zgodnie z § 4 ust. 4 tego rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło