II SA/Lu 567/03

WyrokWSA w Lublinie2004-05-12

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Jerzy Stelmasiak, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przegląd techniczny pokrycia dachowego zawierającego azbest może być skierowana przeciwko wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, nawet jeśli tylko jeden ze współwłaścicieli dokonał wymiany pokrycia bez zgody pozostałych, a organ administracji nie ustalił wszystkich następców prawnych zmarłego współwłaściciela?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego. Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym spoczywa na wszystkich współwłaścicielach, jednakże organ administracji miał obowiązek ustalić pełny krąg tych współwłaścicieli, w tym następców prawnych zmarłego współwłaściciela, zgodnie z przepisami k.p.a. i Prawa budowlanego. Pominięcie ustalenia tych osób skutkowało wadliwością postępowania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą współwłaścicielom budynku mieszkalnego dokonanie przeglądu pokrycia dachowego zawierającego azbest. Skarżący E. i J. K. zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że nakaz powinien być skierowany wyłącznie przeciwko jednemu ze współwłaścicieli, który dokonał wymiany pokrycia bez ich zgody. Podnieśli również, że organ nie ustalił wszystkich współwłaścicieli ani ich następców prawnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].[...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. i J. małż. K. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania E. i J. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r., [...] nakazującą J. i E. K., M.R., R.W. w terminie do 30 kwietnia 2002 r. dokonanie przeglądu pokrycia dachowego zawierającego azbest, sporządzenie oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym usytuowanym na działce Nr [...] przy ul. S. W uzasadnieniu podano, że organ I instancji decyzją na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U.Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późn.zm.) w związku z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 1998r. Nr 138, poz. 805) nakazał właścicielom dokonanie przeglądu technicznego dachu budynku z uwagi na fakt, że w trakcie oględzin inspektorzy PINB stwierdzili, iż przedmiotowy budynek mieszkalny pokryty jest w 1/3 dachu eternitem falistym zawierającym azbest. Podzielając stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, że wprawdzie z protokołu oględzin wynika, że zmiany pokrycia dachowego dokonał jedynie R.W., będący współwłaścicielem tego budynku bez zgody i wiedzy pozostałych współwłaścicieli, to mimo tego, na podstawie art. 62 ust.1 Prawa budowlanego należało nakaz skierować przeciwko wszystkim współwłaścicielom. Z odpisu księgi wieczystej Nr [...] z dnia [...] listopada 1999r. wynika, że współwłaścicielami nieruchomości przy ul. S. są J. i E. K., M.R. i R.W., dlatego wszyscy oni powinni być zobowiązani do wykonania obowiązków na podstawie art. 62 cyt. ustawy. Od tej decyzji wnieśli skargę E. i J. K., domagając się jej uchylenia, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucili im naruszenie art. 6, 7, 8, 9 i 11 kpa , art. 66 i 61 Prawa budowlanego oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 sierpnia 1998r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest. Zdaniem skarżących nakaz powinien być kierowany wyłącznie przeciwko R.W., ponieważ to on wykonał azbestowe pokrycie dachu bez zgody i wiedzy pozostałych współwłaścicieli, którzy nie powinni za to ponosić odpowiedzialności. Poza tym, budynek przy ul. S. jest współwłasnością E. i J. K. (w 1/3 części), M.R. (w 1/6) , R.W. (w 1/3 ) oraz spadkobierców J.O. i jego brata B.O. – co wynika z księgi wieczystej Nr [...] - a więc przy zastosowaniu art. 61 Prawa budowlanego organ administracyjny powinien był ustalić pełny krąg właścicieli. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Skardze nie można odmówić słuszności, o ile zarzuca nie wyjaśnienie sprawy w części dotyczącej ustalenia wszystkich osób zobowiązanych do wykonania nałożonego przez organ obowiązku. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że znajdujący się na działce Nr [...] przy ul. S. budynek mieszkalny został w 1/3 części pokryty eternitem falistym zawierającym azbest. Obowiązujące przepisy jako zasadę ustanawiają zakaz produkcji wyrobów zawierających azbest oraz obrotu nimi (ustawa z dnia 19 czerwca 1997r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, Dz.U. z 2004 , Nr 4, poz. 20). Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 1998r. Nr 138, poz. 895) wydane na podstawie ww. ustawy w § 1 ust.1 opuszcza użytkowanie wyrobów zawierających azbest, które posiadają gęstość objętościową większą niż 1000 kg/m3 , o ile zostanie stwierdzony brak widocznych uszkodzeń, mogących stwarzać warunki dla emisji azbestu do otoczenia. W celu zapewnienia bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest, cyt. rozporządzenie w § 1 ust.1 nakłada na właścicieli lub zarządców obiektów i urządzeń budowlanych z zabudowanymi wyrobami zawierającymi azbest obowiązek dokonania przeglądu technicznego tych wyrobów. Natomiast art. 62 ust. 1 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U . 2003 Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.)) uprawnia właściwy organ do nakazania im w każdym terminie przeprowadzenie okresowej kontroli, a także zaniechania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W świetle tego przepisu, organ administracyjny ma prawo podjąć taka decyzję, jeśli poweźmie wątpliwości co do bezpieczeństwa użytkowanego obiektu budowlanego, zawierającego azbest. Jej adresatem mogą być wyłącznie właściciel lub zarządcy obiektu budowlanego albo jej części, co wynika wprost z art. 61 cyt. ustawy, bowiem na nich spoczywa obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym. W przypadku współwłasności obowiązek ten spoczywa na wszystkich współwłaścicielach, którzy mogą być z niego zwolnieni tylko wówczas, gdy ustanowią zarządcę. Bezspornym jest, że skarżący są współwłaścicielami budynku położonego przy ul. S. oraz, że nie ustanowili oni zarządcy, który przejąłby ich obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i w konsekwencji byłby odpowiedzialny za jego zły stan. W świetle powołanych przepisów zobowiązanymi do wykonania przeglądu pokrycia dachowego zawierającego azbest są wszyscy współwłaściciele, w tym również skarżący. Decyzja organu administracyjnego, wydana na podstawie § 1 ust. 1 i 4 cyt. rozporządzenia oraz art. 62 – ustawy – Prawo budowlane powinna być zatem skierowana przeciwko wszystkim współwłaścicielom , których krąg organ orzekający miał obowiązek ustalić zgodnie z art. 7 i 77 kpa. Z dowodów sprawy wynika, że nieruchomość na której znajduje się przedmiotowy budynek stanowi współwłasność. W stosunku do wszystkich ww. osób bądź ich następców prawnych organ administracji miał obowiązek skierować nakaz objęty decyzją. Tymczasem w sentencji decyzji nakazującej dokonanie przeglądu technicznego pokrycia dachowego zawierającego azbest, organy bezzasadnie pomięły J.O., współwłaściciela nieruchomości w 1/6 części, poprzestając na stwierdzeniu, że zmarły (w 1985 r.) J.O. nie pozostawił po sobie dzieci. Zasadne są zatem zarzuty skargi, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego przez pominięcie ustalenia następców prawnych J.O. – współwłaściciela budynku, a które to osoby – jak wynika z dołączonego do skargi odpisu postanowienia Sądu Rejonowego– zostały wymienione w postanowieniu z dnia [...] października 2000r. w sprawie [...] o stwierdzenie nabycia spadku po J.O. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wymagają uchylenia, gdyż sprawa powinna być rozpoznana z udziałem wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez skarżących zarzutu, że nie są odpowiedzialni za pokrycie dachu eternitem zawierającym azbest, ponieważ R.W. wykonał je samodzielnie, bez wiedzy i zgody pozostałych współwłaścicieli, należy stwierdzić, że zarzut ten nie jest zasadny z przyczyn wyżej podanych. Z tych wszystkich względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie co do wykonalności zaskarżonych decyzji oraz kosztów postępowania wydano na podstawie art. 152 i art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło