II SA/Lu 567/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania L. K., zaskarżoną decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] odmawiającej L. K. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż L. K. jako pensjonariuszowi Domu Pomocy Społecznej w P. nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny z uwagi na treść art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielona przez tę instytucję świadczenie częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo Narodowego Funduszu Zdrowia. W sprawie nie budzi wątpliwości, że L. K. jako mieszkaniec DPS w P. objęty jest regulacją art. 16 ust. 5 o świadczeniach rodzinnych. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. L. K. w skardze do sądu administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, iż za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w P. uiszcza opłatę w wysokości 70% świadczenia rentowego pobieranego z KRUS tj. od kwoty 642,46 zł. Organ administracyjny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego. Poza sporem jest, iż skarżący jest osobą w wieku powyżej 16 roku życia i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Spełnia zatem określone w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) warunki do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. Przepis ten stanowi bowiem, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odmowa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego następuje w okolicznościach określonych w art. 16 ust. 5 oraz ust. 6 ustawy. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka negatywna z art. 16 ust. 6 ustawy. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych (k.2) skarżący nie jest uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego. W tej sytuacji rozważenia wymaga, czy odmowa przyznania L. K. zasiłku pielęgnacyjnego zgodna jest z art. 16 ust. 5 ustawy, stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Z przepisu tego wynika, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca się o zasiłek przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (1), a jej pobyt i udzielone przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo Narodowego Funduszu Zdrowia (2). Przesłanki te (pobyt w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i finansowanie przez budżet państwa albo NFZ) muszą wystąpić łącznie. Tylko w takim przypadku odmowa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego znajduje podstawę w art. 16 ust. 5 ustawy. Instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie, w której mowa w powołanym przepisie prawa, zdefiniowana została w art. 3 pkt 7 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109, poz. 747), obowiązującej od dnia 6 lipca 2007 r., ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie – oznacza to m.in. dom pomocy społecznej, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie. W świetle powyższej regulacji, instytucje w niej wymienione, w tym dom pomocy społecznej, jest zapewniającą całodobowe utrzymanie, jeżeli zapewnia nieodpłatnie pełne utrzymanie. Oznacza to, że osoba w niej przebywająca nie ponosi kosztów związanych z pobytem. Jeżeli natomiast koszty takie ponosi, placówka w której przebywa nie jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy, a więc i instytucją o której mowa w art. 16 ust. 5. W rozpatrywanej sprawie, wobec odmowy przyznania L. K. zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, niezbędne było ustalenie, czy placówka w której przebywa skarżący jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie. Organ administracji z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 kpa nie wyjaśnił i nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności nie wziął pod uwagę, iż skarżący, jak wynika z decyzji z dnia 17 kwietnia 2008 r., nr OPS-8131odp.–15/04/08 (k. 4 akt adm.) zobowiązany został do ponoszenia części kosztów za pobyt w DPS w P. w kwocie 449,72 zł miesięcznie. Pominięcie tej okoliczności czyni co najmniej przedwczesnym ustalenie, że L. K. przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. W takiej sytuacji odmowa przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego narusza również art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku bowiem ponoszenia przez L. K. kosztów pobytu w DPS w P., placówka ta dla niego nie jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie, co wykluczałoby zastosowanie art. 16 ust. 5 ustawy. Wskazane naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.). Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni powyższe oceny i wnioski. W szczególności ustali, po rozważeniu kwestii odpłatności L. K. za pobyt w DPS w P., czy przebywa on w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Stosownie do poczynionych ustaleń rozstrzygnie sprawę. Jeżeli placówka ta nie jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie, finansowanie w niej pobytu skarżącego przez budżet państwa albo Narodowy Fundusz Zdrowia byłby bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.