II SA/Lu 567/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości E. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia ...Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Syndyka ... utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia ... Wskazaną decyzją organ I instancji – na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w L. przy ul. C. oznaczonej jako działka nr ... o pow. 0,3516 ha (obręb ... - P. ark. 1), stanowiącej własność Spółki Akcyjnej E. z siedzibą w W. w upadłości Likwidacyjnej przez zezwolenie P. Sp. z o.o. w L. na założenie i przeprowadzenie sieci ciepłowniczej przez tę działkę. Jednocześnie organ wskazał, że zakres ograniczenia sposobu korzystania z działki (...) określa dokumentacja wykonana przez geodetę uprawnionego P. S. przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta pod nr ... z dnia 28 lipca 2011r. W pkt 5 organ I instancji – na podstawie art. 108 kpa - nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od tej decyzji Syndyk podnosił, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż podstawowym warunkiem zastosowania tego przepisu jest brak zgody właściciela na udostępnienie gruntu, a tymczasem Spółka E. zgodę taką wyraziła; zarzucił również, że w decyzji nie określono ściśle zakresu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz że błędnie nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż w świetle art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami rygor taki można nadać wyłącznie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Wojewoda nie uwzględnił odwołania stwierdzając, że ograniczenie sposobu korzystania z części działki nr ... jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I, uchwalonego uchwałą nr 1641/LIII/2002 z dnia 29 sierpnia 2002r. Rady Miejskiej (Dz.Urz. Woj. Lub. z 24 października 2002r., nr 124, poz. 2670). W piśmie z dnia 5 kwietnia 2012r. Dyrektor Wydziału Planowania Urzędu Miasta wyjaśnił bowiem, że "część działki nr ... przewidziana jest w planie pod tereny dróg publicznych oznaczonych wg klasy, w tym przypadku KDZ – ulica zbiorcza. Z załącznika graficznego dołączonego do pisma pokazującego przebieg sieci ciepłowniczej wynika, że jest ona położona w pasie drogowym ulicy oznaczonej w planie symbolem KDZ. Zgodnie z § 1 ust. 3 ustalenia planu wyrażone zostają w postaci niniejszej uchwały oraz rysunku planu, ideogramu uzbrojenia w skali 1: 10 000 jako załącznik nr 4. Określony w nim przebieg sieci ciepłowniczej jest zgodny z projektowaną siecią ciepłowniczą, a więc planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Wojewoda wskazał, że zgodnie z dokumentacją, do której odsyła pkt 2 decyzji organu I instancji, obszar ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej działki obejmuje powierzchnię 0,0018 ha oznaczoną symbolami A-B-C-D-E-F-A. Mapa ta wraz z decyzją organu I instancji stanowi podstawę do ujawnienia przedmiotowego ograniczenia w księdze wieczystej KW nr LU1I/00163654/7. Ponadto Wojewoda stwierdził, że budowa kolektorów kanalizacji sanitarnej i deszczowej bezspornie stanowi cel publiczny o znaczeniu lokalnym (gminnym), o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ograniczenie prawa własności stało się konieczne, ponieważ rokowania z właścicielem nieruchomości – Spółką E. o dobrowolne jej udostępnienie nie przyniosły rezultatu – Spółka nie odpowiedziała bowiem na żadne z wielu pism z propozycją zawarcia umowy. Również na rozprawę administracyjną wyznaczoną na dzień 1 września 2011r. pełnomocnik Spółki E. w upadłości likwidacyjnej nie stawił się. Wprawdzie pismem z dnia 31 sierpnia 2011r. przesłanym pocztą elektroniczną syndyk Spółki poinformował o niemożliwości uczestnictwa w rozprawie i wnosił o jej odroczenie, jednakże z uwagi na bliski termin (następny dzień) organ I instancji nie mógł odroczyć wyznaczonego terminu ze względu na brak możliwości powiadomienia pozostałych uczestników postępowania w tak krótkim czasie. Ponadto Wojewoda wskazał, że wprawdzie w tym samym piśmie syndyk poinformował organ o tym, że Rada Wierzycieli podjęła w dniu 13 czerwca 2011r. uchwałę o wyrażeniu zgody na ustanowienie służebności przesyłu na działce nr 7/6 na rzecz P. Sp. z o.o. w L. polegającej na wybudowaniu i utrzymaniu sieci cieplnej za wynagrodzeniem nie niższym niż określone przez rzeczoznawcę majątkowego, ale – zdaniem Wojewody – nie stanowiło to przeszkody w wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż informację tę syndyk przedstawił organowi I instancji, a nie inwestorowi (P.), na którego propozycję Spółka nie odpowiedziała. Okoliczność, iż Rada Wierzycieli podjęła tę uchwałę w dniu 13 czerwca 2011r., a więc przed złożeniem przez P. wniosku w niniejszej sprawie wskazuje na to, zdaniem Wojewody, że istniała możliwość pomyślnego zakończenia rokowań i zawarcia umowy bez konieczności wszczynania niniejszego postępowania, z czego jednak Spółka nie skorzystała. Wojewoda odnosząc się do zarzutu wadliwego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wskazał, że rygor taki został nadany na wniosek pełnomocnik P. z dnia 5 września 2011r., uzasadniony ważnym interesem gospodarczym tj. koniecznością niezwłocznego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę sieci w rejonie ul. C. i przystąpienia do prac jeszcze w 2011r. Konieczność niezwłocznego przeprowadzenia prac budowlanych wynikała z planów miasta L. dotyczących realizacji inwestycji drogowej – budowy ulicy S. oraz podjętych przez przedsiębiorstwo zobowiązań dostarczenia ciepła do okolicznych budynków wielorodzinnych. Wojewoda wyjaśnił przy tym, że rygor natychmiastowej wykonalności został nadany na podstawie art. 108 kpa, a nie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Syndyk domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący podniósł takie same zarzuty, jak w odwołaniu – wskazał, że organ wydał decyzję na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pomimo iż skarżący wyraził zgodę na założenie i przeprowadzenie sieci ciepłowniczej. Skarżący wnosił bowiem w piśmie z dnia 31 sierpnia 2011r. o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na 1 września 2011r. w celu "polubownego zawarcia umowy służebności przesyłu", wskazał, że uchwałą z dnia 13 czerwca 2011r. Rada Wierzycieli wyraziła zgodę na ustanowienie służebności przesyłu, o czym poinformowano P. w piśmie z dnia 14 października 2011r., a więc istniała realna możliwość zawarcia porozumienia. Skarżący zarzucił również, że decyzja nie określa ściśle zakresu ograniczenia korzystania z nieruchomości, lecz odwołuje się do dokumentacji geodezyjnej, co jest niedopuszczalne. Wskazał ponadto na błędne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności – zdaniem skarżącego, w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zezwala na nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, a nie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowego P. w L. złożyło pismo z dnia 15 października 2012r., w którym oświadczyło, że prace budowlane polegające na założeniu i przeprowadzeniu sieci ciepłowniczej przez działkę nr ... zostały zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przepis art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n." przy realizacji celów publicznych, wyliczonych enumeratywnie w art. 6 dopuszcza możliwość wywłaszczenia nieruchomości położonych na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne, o ile cele te nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawianie lub ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Celem publicznym określonym w art. 6 pkt 2 u.g.n. jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Dla realizacji tego celu ustawa w art. 124 ust. 1 uprawnia właściwego starostę do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości prywatnej wymienionych w art. 6 pkt 2 urządzeń, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w razie braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zezwolenie może być udzielone z urzędu bądź na wniosek zarządu jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Bezspornie budowa sieci ciepłowniczej jest inwestycją celu publicznego i podlega regulacji przewidzianej w art. 112 i nast. u.g.n., a jej realizacja m.in. przez działkę skarżącej Spółki Akcyjnej E. z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej nr ..., położoną w L. przy ul. C. została przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I, zatwierdzonym uchwałą nr 1641/LIII/2002 z dnia 29 sierpnia 2002r. Rady Miejskiej w L. (Dz.Urz. Woj. Lub. z 24 października 2002r., nr 124, poz. 2670), co potwierdza pismo Urzędu Miasta L. - Wydział Planowania z dnia 5 kwietnia 2012r. (k.103 akt amin.). Ponadto prawidłowo organy uznały, że właściciel przedmiotowej działki nr ... - E. Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej, nie wyraziła zgody na przeprowadzanie przez tą działkę sieci ciepłowniczej. Wprawdzie w piśmie z dnia 31 sierpnia 2011r. (k. 75 akt amin.) wraz z wnioskiem o odroczenie rozprawy administracyjnej Syndyk wskazał na uchwałę Rady Wierzycieli z dnia 13 czerwca 2011r., ale uchwała ta dotyczy "zgody na ustanowienie służebności przesyłu na działce nr ... za wynagrodzeniem nie niższym niż określone przez rzeczoznawcę majątkowego", co nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 3 grudnia 2009r. , sygn. akt II SA/Ol 927/09 uprzednie rozstrzygnięcie sprawy o ustanowienie służebności przesyłu nie jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w postępowaniu w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości prowadzonego na podstawie art. 124 u.g.n. W przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n. chodzi o umowę cywilnoprawną o charakterze obligacyjnym ze skutkami w sferze prawa rzeczowego. Aby więc była mowa o "wyrażonej zgodzie" przez właściciela, musi dojść do zawarcia stosownej umowy. (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2000r., I SA 361/99). W sytuacji występującej w sprawie zasadnie więc organy stwierdziły, że w stosunku do przedmiotowej działki spełnione zostały przesłanki wywłaszczenia określone w art. 112 ust. 1 u.g.n., a więc uzasadnione było uwzględnienie wniosku inwestora i wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Wbrew zarzutom skargi, nie czyni wadliwą w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji organu I instancji to, że w pkt 2 jej osnowy organ wskazał, że "zakres ograniczenia sposobu korzystania z działki (...) określa dokumentacja wykonana przez geodetę uprawnionego P. S. przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta pod nr ... z dnia 28 lipca 2011r". Jak wynika z akt, dokumentację tę stanowi załączony do decyzji "Opis i mapa z projektem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości", na którym szczegółowo przedstawiono graficznie przebieg sieci ciepłowniczej przez działkę skarżącej nr ... wraz z wypisem z rejestru gruntów i określeniem powierzchni nieruchomości przeznaczonej do objęcia ograniczeniem sposobu korzystania. Dokument ten został opatrzony podpisem uprawnionego geodety i poświadczony za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w MODIK Urzędu Miasta L. Zdaniem Sądu, w istocie jest więc on załącznikiem do decyzji organu I instancji, a odesłanie w pkt 2 osnowy decyzji do tego dokumentu nie stanowi naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2000r., I SA 361/99). Trafnie skarżący podnosi, że w sytuacji, gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 108 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności powinien być – w świetle art. 124 ust. 1 a u.g.n. - nadany odrębnej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, co oznacza, że decyzja stanowi tytuł wykonawczy, mimo że jest nieostateczna. Przepis art. 124 ust. 1 a u.g.n. jest bowiem przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 108 k.p.a. W konsekwencji nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 k.p.a. decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uprawnia do zajęcia nieruchomości i wykonywania prac, dlatego nie jest to wadliwość wymagająca wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji nie naruszają obowiązujących przepisów, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270).