II SA/Lu 567/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pismem z dnia 2 lipca 2018 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF" skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Następnie skarżący uzupełnił braki formalne wniosku (w zakresie podpisu) oraz nadesłał dodatkowe oświadczenie i dokumenty źródłowe. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ponieważ działalność rolnicza jest jedynym źródłem utrzymania rodziny, a spółdzielnia mleczarska zalega z płatnościami za mleko. W dalszej części urzędowego formularza podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, pełnoletnią córką i małoletnim synem. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi do o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. ok. [...] ha, ciągnik rolniczy ze sprzętem towarzyszącym i dwa samochody osobowe (o wartości ok. [...] zł każdy). Podał, że miesięczny dochód rodziny z tytułu sprzedaży mleka wynosi ok. [...] zł (bez odliczenia nakładów). Odnośnie stałych kosztów utrzymania skarżący wykazał następujące wydatki: energia elektryczna [...] zł; gaz [...] zł; woda i media [...] zł; przybory szkolne [...] zł; środki czystości [...] zł; telefon i Internet [...] zł na kwartał; telewizor [...] zł. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie z dnia 7 września 2018 r. i dokumenty źródłowe (zaświadczenie z urzędu gminy z dnia 3 września 2018 r. o wielkości posiadanych przez skarżącego i jego żonę nieruchomości rolnych, decyzję ARiMR o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, dowody wpłat za koszty ponoszone na utrzymanie gospodarstwa domowego oraz wyciąg z konta bankowego skarżącego). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na wstępie podnieść należy, że skarżący uiścił wymagany wpis od skargi w kwocie 100 zł, pobierany stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej również nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast opłata adwokata z wyboru w stawce minimalnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 480 zł - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Podnieść przy tym należy, że użyte w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sformułowanie "wykaże" oznacza, że ciężar wykazania spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o udzielenie tego prawa. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący wraz z rodziną ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m2), posiada majątek nieruchomy (nieruchomość rolną) i ruchomy (sprzęt rolniczy, samochody osobowe), prowadzi działalność rolniczą i uzyskuje z niej dochody w wysokości ok. [...] zł. Z zaświadczenia urzędu gminy z dnia 3 września 2018 r. wynika, że skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.), posiada [...] udziałów w gruntach rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.), a jego żona jest właścicielem gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.). Ponadto oboje małżonkowie są właścicielami gruntów o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.). Skarżący w piśmie z dnia 7 września 2018 r. wyjaśnił, że część gospodarstwa rolnego przejęła jego córka, która jest na własnym rozrachunku. Nie podał jednakże jaka jest wielkość nieruchomości rolnej córki, ani jakie z tego tytułu osiąga dochody. W dalszej kolejności podnieść należy, że z analizy wyciągu bankowego skarżącego wynika, że w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2018 r., bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy, na jego konto wpłynęła łącznie kwota [...] zł (suma transakcji uznaniowych). Na wskazane konto wpływały kwoty ze sprzedaży zwierząt (np. w dniu 23 maja 2018 r. [...] zł, w dniu 15 czerwca 2018 r. [...] zł), likwidacji [...] (w dniu 23 maja 2018 r. kwota [...] zł), świadczenie wychowawcze (co miesiąc [...] zł). Powyższe fakty świadczą, że dochody skarżącego ze sprzedaży mleka (ok. [...] zł miesięcznie) nie są jedynymi dochodami w ostatnim okresie. Jednocześnie wielkość środków pieniężnych na koncie bankowym nie pozwala na uznanie, że skarżący nie ma możliwości płatniczych na opłacenie kosztów postępowania. Oceniając zdolności płatnicze skarżącego nie można również pominąć, że żona skarżącego pobiera dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Według decyzji z [...] r. płatności te za 2016 r. wyniosły łącznie [...] zł (skarżący nie nadesłał decyzji o płatnościach za rok 2017). Mając na względzie powyższe uznać należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uniemożliwia mu przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.