II SA/Lu 569/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-11-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Fundacja, która wykazała znaczący spadek środków na rachunku bankowym w trakcie postępowania sądowego i posiada środki trwałe (konie) stanowiące cel statutowy, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w pełnym zakresie?
Ratio decidendi
Fundacja nie wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ani że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia funduszy. Spadek środków na koncie wynikał z wydatków poniesionych w trakcie toczącego się postępowania, a Fundacja nie skorzystała z możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w celu pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych, co powinna była przewidzieć.
Stan faktyczny
Fundacja w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadany majątek i środki na koncie. Fundacja wniosła sprzeciw, podnosząc, że środki trwałe (konie) nie mogą być spieniężone, a środki na koncie drastycznie zmalały. Sąd rozpoznał wniosek po rozpoznaniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji w W. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości gruntowej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 2 października 2009 r. (data wpływy do Sądu) strona skarżąca Fundacja w W. zwróciła się do tut. Sadu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że wysokość majątku stanowiącego fundusz założycielski strony skarżącej wynosi 4.400,00 złotych zaś wartość środków trwałych wynosi 42.180,00 złotych. W ostatnim roku bilansowym strona skarżąca poniosła stratę w wysokości 92.660,38 złotych. Obecnie na rachunku bankowym strony skarżącej znajduje się 6.654,13 złotych. Strona skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa nie daje gwarancji pokrycia wydatków związanych z jej funkcjonowaniem, na które składają się koszty wyżywienia należących do niej koni i koszty opłat eksploatacyjnych za zużycie energii elektrycznej, wody oraz koszty użytkowania telefonów. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W sprzeciwie od powyższego postanowienia, skarżąca wskazała, że środkami trwałymi są konie, których ochrona jest jednocześnie jednym z celów statutowych Fundacji co uniemożliwia ich spieniężenie, ponadto podniosła, że o ile stan konta bankowego ujawniony w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy na tamten czas wynosił 6 654,13 zł, to z powodu braku przychodów oraz dramatycznie niezbędnych wydatków obecnie wynosi on 24,64 zł i nie zanosi się w najbliższym czasie na zmianę tego stanu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 z ze zm. dalej p.p.s.a.- Sąd może przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie całkowitym, jeżeli podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Strona skarżąca do sprzeciwu wniesionego do tut. Sądu dołączyła historię rachunku bankowego należącego do Fundacji za okres od 23 sierpnia 2009 r. do 23 listopada 2009 r. wynika iż saldo początkowe wynosiło 7.539,47 zł, a saldo końcowe 24,64 zł. Co prawda skarżąca Fundacja podnosi, iż ta różnica wynika z konieczności poniesienia dramatycznie niezbędnych wydatków, ale zauważyć należy, że w tym czasie toczyło się już postępowanie sądowe w niniejszej sprawie a stosownie do art. 199 ustawy, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, że co do zasady każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych, do których zalicza się opłaty i zwrot wydatków (art. 211 ustawy), co powinna wziąć pod uwagę strona skarżąca planując rozdysponowanie środków posiadanych na koncie, w związku z zainicjowaniem postępowania sądowego. Ponadto podnieść należy, że Fundacja nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W rozdziale V zatytułowanym "Działalność gospodarcza" Statutu Fundacji z dnia 22 listopada 2005 r. określono, iż może ona prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych (§ 20). Skarżąca Fundacja nie skorzystała jednak z takiej możliwości zdobycia środków finansowych, podczas gdy powinna była co do zasady przewidzieć środki na swoją działalność, w tym na występowanie do sądów administracyjnych z pismami, które podlegają opłacie sądowej. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło