II SA/Lu 57/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. ( Nr [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, że organ I instancji odmówił B. S. przyznania zaliczki alimentacyjnej dla dzieci M., A. i A. S., ponieważ stwierdził, że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej wychowywanej przez osobę samotną w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem organu I instancji B. S. nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, gdyż wychowuje jedno dziecko z jego rodzicem. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B. S., która nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Podnosi, że jest osobą rozwiedzioną. Wychowuje troje dzieci, na które są zasądzone alimenty, zaś ich egzekucja jest bezskuteczna. Ojciec dzieci nie kontaktuje się z dziećmi. B. S. od miesiąca września mieszka z konkubentem, z którym wychowuje ich wspólne dziecko. Odwołująca się podkreśliła także, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: - osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dzieci, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, - osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, - jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm).) osoba samotnie wychowująca dziecko to panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko w wyżej wskazanym brzmieniu została wprowadzona ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i obowiązuje od dnia 14 stycznia 2006r. Natomiast, orzekł organ II instancji w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy należy stwierdzić, że dzieci M. S., A. S. i A. S. nie są uprawnione do zaliczki alimentacyjnej. Nie są bowiem wychowywanie przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu powyższego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca B. S., jak potwierdza to w odwołaniu od decyzji, wychowuje jedno dziecko P. K. wspólnie z jego ojcem H. K.. Oznacza to, że nie została spełniona jedna z przesłanek koniecznych do ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej, czyli przesłanka wynikająca z art.2 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz.732 ze zm). Dlatego też, stwierdził organ odwoławczy, organ I instancji rozpatrując wniosek, prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzja została uzasadniona stosownie do treści przepisu art. 107 k.p.a., zaś uzasadnienie przedstawia stan faktyczny sprawy oraz wskazanie przepisów prawa będących podstawą rozstrzygnięcia. W skardze do Sądu, którą skarżąca nazywa odwołaniem, podtrzymuje w całości zarzuty podniesione w odwołaniu, przede wszystkim dotyczące stanu faktycznego tej sprawy. W szczególności stwierdza, że jest osobą rozwiedzioną, która wychowuje czworo dzieci z pierwszego małżeństwa. Ponadto spełnia kryterium dochodowe uprawniające do ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej, gdyż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł. Mieszka bowiem z konkubentem, który jest ojcem jej najmłodszego dziecka, lecz ten związek nie jest prawnie usankcjonowany. Oznacza to, zdaniem skarżącej, że nie ma to wpływu na ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej dla trojga dzieci z pierwszego małżeństwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie , podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania zaliczki alimentacyjnej określa ustawa z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz.732 ze zm.) Przepis art. 7ust.1 tej ustawy stanowi, że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia. Ponadto art. 2 pkt 5 definiuje "osobę uprawnioną" jako osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona; c) jest osobą uczącą się w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Przyznanie zaliczki alimentacyjnej jest więc możliwe tylko wtedy, gdy wystąpi o nią osoba uprawniona w rozumieniu powołanego przepisu. W przedmiotowej sprawie organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że nie ma podstaw do przyjęcia zarzutu ze skargi o naruszeniu przepisów prawa procesowego, jak i będącego tego konsekwencją, niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dotyczy to bowiem oceny w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, które sprowadza się do wykładni pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko, o jakim stanowi art. 2 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 24 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Ustawa nie zawiera bowiem samodzielnej definicji takiej osoby, odsyłając do regulacji zawartych w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.). Powyższa ustawa w art. 3 pkt 17a stanowi, że za osobę samotnie wychowującą dziecko rozumie się pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu i osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Prawidłowe jest zatem stwierdzenie organu odwoławczego, że powołany przepis wyklucza z tego kręgu osoby, które mają na wychowaniu własne dziecko, ale wychowują wspólnie co najmniej jedno inne dziecko z jego rodzicem. Przepis ten nie wymaga, by dziecko miało być wychowywane nawet przez obydwoje rodziców, ale wystarczające jest ustalenie, że dziecko jest wychowywane przez osoby, z których tylko jedna jest jego rodzicem. Oznacza to, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, że użyta w tym przepisie formuła oznacza, że w takiej sytuacji żadna z tych osób nie może zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w stosunku do każdego ze swoich dzieci. Dlatego też zasada ta znajduje zastosowanie w stosunku do osób wspólnie wychowujących dziecko, którego oboje są rodzicami. Wówczas pozostałe dzieci, które są przez nich wychowywane, a których rodzicem jest tylko jedno z nich, nie mają statusu osób wychowywanych przez osobę samotnie wychowującą dzieci, czego wymaga powołany przepis ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej. Natomiast w sprawie bezspornym jest, że skarżąca jest osobą rozwiedzioną i mieszka razem z H. K., wychowując z nim ich wspólne dziecko P. K. a ponadto B. S. wychowuje jeszcze czworo dzieci. Dlatego też, jako matka, wystąpiła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci M. S., A. S. i A S.. Wynika to z tego, że chociaż jest osobą rozwiedzioną, zamieszkuje wspólnie z konkubentem H. K. oraz dziećmi M. S., M. S , A. S., A. S. i P. K., prowadząc wspólne gospodarstwo domowe (dowód: wywiad środowiskowy z dnia 28 września 2006 r. i wniosek skarżącej o zasiłek rodzinny z dnia 25 września 2006 r. w GOPS). Oznacza to, że w świetle obowiązującego stanu prawnego skarżąca B. S. nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, czyli nie spełnia także przesłanki do uzyskania świadczenia alimentacyjnego. Odmowa przyznania zaliczki alimentacyjnej jest więc związana wyłącznie z brakiem statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, co zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji. Skarżąca ma jednak prawo ubiegać się o inną pomoc przewidzianą w ustawie o pomocy społecznej dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Z powyższych względów, skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). kg