II SA/Lu 571/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na skutek wniosku L. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podniósł, że we wniosku strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające zmianę decyzji ostatecznej. Okoliczności, na które powołuje się strona były już brane pod uwagę zarówno w postępowaniu zakończonym decyzją o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, jak również w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym w trybie art. 154 kpa. W toku obu tych postępowań strona wskazywała okoliczności, które także i obecnie miałyby przekonać Kierownika Urzędu do przyznania jej uprawnień, tj. nowe tłumaczenie pisma Komitetu Bezpieczeństwa Publicznego Republiki Kazachstanu dotyczące J. G.. Zdaniem organu, na nowo przetłumaczony zwrot w powyższym piśmie: "skierowanego", a występujący we wcześniejszym tłumaczeniu "wysłany", nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem podczas przebywania strony na terenie ZSRR po 1940 r. nie były stosowane już wobec jej rodziców represje określone w art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kombatantach. Ponadto prawidłowość rozstrzygnięć kończących wówczas postępowanie została potwierdzona w trybie kontroli sądowoadministracyjnej. Poza tym zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu Sądu, wiążą w sprawie ten sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Z tego też względu organ nie mógł zaprezentować odmiennej od wyrażonej przez sąd oceny prawnej w aktualnym stanie faktycznym i prawnym. Zdaniem organu, w toku postępowania nadzwyczajnego nie zostały ujawnione żadne okoliczności, które pozwoliłyby na stwierdzenie, iż zostały spełnione wymogi art. 154 kpa. Dążenie do zmiany decyzji w oparciu o słuszny interes strony lub interes społeczny może być aktualne w przypadku zmiany okoliczności faktycznych lub zmiany obowiązującego prawa, które nastąpiły po dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś w przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżąca L. G. wnosi o "uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie uprawnień kombatanckich". Decyzji zarzuca naruszenie art. 154 § 1 kpa, art. 7, 8, 77 i 80 kpa, a także art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 154 kpa ma na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych, które dotknięte są wadami niekwalifikowanymi, czyli takimi, które nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem skarżącej spełnia ona przesłanki do uchylenia i zmiany zaskarżonej decyzji, bowiem istnienie słusznego interesu strony nie ulega wątpliwości. Nie przyznanie skarżącej uprawnień kombatanckich jest jej zdaniem, wyłącznie wynikiem błędnej oceny ustalonych okoliczności faktycznych. W szczególności nielogiczne są wnioski organu co do charakteru pobytu jej ojca – J. G. na terenie ZSRR. Nie był to pobyt dobrowolny, a wszystkie kolejne miejsca zamieszkania na terenie ZSRR były wyznaczone przez władze. Działania tych władz odnoszące się do J. G. stanowiły elementy szykan i ciągłych represji. Przyjęta przez organ interpretacja zgromadzonego materiału dowodowego w sposób rażący narusza przepisy postępowania i godzi w słuszny interes strony, narusza także art. 4 ust. 1 pkt lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W sprawie niniejszej, co wymaga podkreślenia, postępowanie administracyjne toczyło się na wniosek skarżącej z dnia 2 marca 2007 r. o uchylenie lub zmianę decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Podstawą tego wniosku był przepis art. 154 kpa. Stosownie do art. 154 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ja wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego – nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te były badane już zarówno przez organ orzekający tj. Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a także na skutek skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. We wniosku, który był podstawą do wszczęcia niniejszego postępowania skarżąca powoływała się na inne brzmienie tłumaczenia (przez tłumacza przysięgłego) orzeczenia Sądu Najwyższego Republiki Kazachstan dotyczące ojca skarżącej J. G. "w szczególności charakteru jego pobytu na terenie ZSRR". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 kpa, jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Ponadto, jak słusznie podkreślił organ orzekający, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna wiąże w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przyszłe postępowanie administracyjne nie może zatem skutkować formułowaniem ocen sprzecznych z wykładnią prawa materialnego i procesowego, przedstawioną w uzasadnieniu wyroku. Pojęcie "ocena prawa wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (vide wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAP i US 1999, nr 1, poz. 2). Zdaniem Sadu orzekającego, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała istnienia słusznego interesu strony. Samo subiektywne poczucie krzywdy skarżącej nie może być traktowane jako słuszny interes strony w świetle art. 154 kpa. W ocenie Sądu, brak jest także podstaw, świadczących , że za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny. Mając zatem na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła okoliczności umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Wydając zaskarżoną decyzję, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działał na podstawie przepisów prawa, podjęte rozstrzygnięcie na podstawie art. 154 kpa nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, a więc nie stanowi naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku.