II SA/Lu 571/09
WyrokWSA w Lublinie2009-11-20
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę, nabyte z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 1 stycznia 1999 r., wygasa, jeśli wniosek o jego ustalenie i wypłatę został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (tj. po 31 grudnia 2005 r.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę, określony w art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ma charakter materialnoprawny i jest bezwzględny. Niezłożenie wniosku w tym terminie (do 31 grudnia 2005 r.) skutkuje wygaśnięciem roszczenia, co czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym i obliguje organ do jego umorzenia. Sąd podkreślił, że przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część nieruchomości zajętą pod drogę powiatową. Organy obu instancji umorzyły postępowanie, uznając, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (po 31 grudnia 2005 r.), co spowodowało wygaśnięcie roszczenia. Skarżący zarzucili, że termin ten jest zbyt krótki i sprzeczny z Konstytucją, podnosząc, że nie mogli złożyć wniosku wcześniej z uwagi na późniejsze odłączenie działki w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2009r. sprawy ze skargi A. C. i K. C. na decyzję Wojewody z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda L. po rozpoznaniu odwołania A. C. i K. C. utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w miejscowości S. oznaczoną nr [...], powstałą z podziału działki nr [...], zajętą pod drogę powiatową nr 2212L o przebiegu J. – S.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 18 czerwca 2008r. A. C. i K. C. zwrócili się do Starosty L. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część nieruchomości nr [...] tj. działki nr [...] użytkowanej jako droga powiatowa nr 2212L.
Organy obu instancji uznały, że wniosek o wypłatę odszkodowania został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną tj. po 31 grudnia 2005r., a więc roszczenie wygasło.
W tej sytuacji postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. wnieśli A. C. i K. C., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Zarzucili, że wskazany w ustawie termin jest zbyt krótki, sprzeczny - ich zdaniem - z Konstytucją. Podnieśli, że nie mogli we wskazanym terminie złożyć wniosku o odszkodowanie, gdyż działka nr [...] dopiero w 2009r. została odłączona w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie ocena zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z obowiązującymi przepisami.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawą jej wydania był przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. (Dz. U. z dnia 29 października 1998r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2 ( a więc m.in. za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne i nabyte z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 1 stycznia 1999r.) będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Termin określony w powołanym przepisie ma charakter prawa materialnego, a więc bezwzględny, nie stosuje się do niego instytucji przywrócenia terminu, która jest instytucją procesową i ma zastosowanie wyłącznie do terminów dokonania czynności procesowych.
Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie skarżący złożyli wniosek o wypłatę odszkodowania za nieruchomość nabytą przez Skarb Państwa w trybie art. 73 ust. 1 cyt. ustawy, dopiero w dniu 18 czerwca 2008r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 73 ust. 4 cyt. ustawy.
Wobec kategorycznego brzmienia powołanego przepisu organ administracji zobowiązany był stwierdzić, że roszczenie skarżących o odszkodowanie wygasło, co w konsekwencji prowadzi do umorzenia postępowanie jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 kpa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa, bowiem przepis, w oparciu o który została wydana nie narusza podstawowych praw i wolności określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r., co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 września 2009r., sygn. akt P 33/07, stwierdzając, że przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 6, poz. 70, Nr 12, poz. 136, Nr 17, poz. 228, Nr 19, poz. 239, Nr 52, poz. 632, Nr 95, poz. 1041 i Nr 122, poz. 1312, z 2001 r. Nr 45, poz. 497, Nr 100, poz. 1084, Nr 111, poz. 1194 i Nr 145, poz. 1623 oraz z 2009 r. Nr 31, poz. 206) w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgłoszone w skardze zarzuty są bezzasadne.
Z tych względów skarga - jako pozbawiona uzasadnionych podstaw - podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło