II SA/Lu 573/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. W. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...], Nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w części dotyczącej pkt 2 i określenia od dnia 4 stycznia 2010 r. odpłatności Z. W. za specjalistyczne usługi opiekuńcze w wysokości 5 % kosztu usługi za jedną godzinę w dni powszednie, tj. 0,60 zł. Kolegium w wyniku rozpatrzenia odwołania, w którym skarżący zarzuca organowi pomocy społecznej naruszanie prawa przez przyznanie, że dożywianie stanowi formę rzeczową pomocy (codzienne posiłki) i że nie wlicza go do dochodu według art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, podzieliło stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji, że w wyniku przyznania i wypłaty od stycznia 2010 r. pomocy żywnościowej w wysokości 200,00 zł miesięcznie do końca 2010 r., nastąpiła zmiana dochodu Z. W. Dochód ten został bowiem obliczony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej i wyniósł 791,34 zł (renta 591,34 zł oraz pomoc żywnościowa 200,00 zł). Organ uznał, że pomoc żywnościowa przyznana na rok w określonych kwotach miesięcznych nie może być kwalifikowana jako zasiłek celowy w rozumieniu art. 8 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy. W związku z faktem, że dochód zwiększył się o więcej niż 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, organ był zobligowany do zmiany decyzji w zakresie odpłatności w trybie art. 106 ust. 5 ww. ustawy. Dochód Z. W. wynosił 165,90% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kolegium wskazało, że wysokość odpłatności ma swoje uzasadnienie w przepisie § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych i wynosi dla dochodu osoby samotnie gospodarującej znajdującego się w przedziale od 165% do 187,5% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej - 5% kosztu usługi, tj. za 1 godzinę usługi 0,60 zł. Organ podkreślił, że przepisy rozporządzenia ustalają wysokość odpłatności w sposób konkretny, nie pozwalając na ustalenie odpłatności w innej wysokości niż wynikającej ze znajdującej się w § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia. Natomiast w związku ze złożonym w odwołaniu wnioskiem o zastosowanie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w przypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, Kolegium wskazało, że kwestię te rozpatrzy w decyzji w sprawie [...] z odwołania Z. W. od decyzji z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze wydanej w wyniku rozpatrzenia wniosku Z. W. złożonego 12 lutego 2010 r. o odstąpienie od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Z. W. stwierdza, że nie zgadza się z obciążeniem odpłatnością za specjalistyczne usługi opiekuńcze z powodu wzrostu dochodu z uwagi na doliczenie pomocy żywnościowej. Poza tym wskazuje, że jego obecny dochód wynosi 440,00 zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), ani przepisów postępowania administracyjnego. Organy administracji wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy, prawidłowo ustaliły i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z zasadami wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 77 §1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem analizy w niniejszej sprawie jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej zmieniającą w części decyzję tego organu z dnia [...] i określającą odpłatność Z. W. za specjalistyczne usługi opiekuńcze. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Natomiast w myśl art. 50 ust. 2 tej ustawy usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że skarżącemu przysługuje prawo do usług opiekuńczych ze względu na stan zdrowia. Skarżący jest osobą chorą psychicznie i wymaga pomocy innych osób. Jak wynika z akt administracyjnych skarżącemu decyzją z dnia [...], Nr [...] przyznano świadczenie z programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 200zł przyznanej w okresie od 1 stycznia 2010 do 31 grudnia 2010r., poza tym skarżący ma stałe źródło dochodu w postaci renty w kwocie 591,34 zł. Na podstawie materiału zgromadzonego przez organy administracji ustalono, że po otrzymaniu pomocy żywnościowej zmieniła się wysokość dochodu skarżącego, obliczonego na podstawie art. 8 ustawy o pomocy społecznej. W wyniku zsumowania wysokości otrzymywanych łącznych świadczeń dochód strony skarżącej wyniósł 791,34zł. Należy zauważyć, iż art. 106 ust. 3b cyt. ustawy wskazuje, iż zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W przedmiotowej sprawie kwota zmiany jednak przekracza 10%, w związku z czym organ administracji zobligowany był zmienić na podstawie art. 106 ust. 5 ww. ustawy dotychczasową decyzję z dnia [...] w części dotyczącej odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze od 1 stycznia 2010r. i ustalić, że wynikłą niedopłatę za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 marca 2010r. w łącznej kwocie 120,96zł, strona ma wpłacić w terminie do 15 maja 2010r. Ponadto trzeba wskazać, że ostateczna decyzja administracyjna może być zmieniona lub uchylona jedynie w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa (art. 16 Kpa ). W art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej wymieniony jest katalog okoliczności, których zaistnienie skutkować będzie koniecznością zmiany lub uchylenia decyzji. Wśród przesłanek obligujących organ pomocy społecznej do zmiany lub uchylenia decyzji wskazuje się zmianę przepisów prawa, zmianę sytuacji osobistej lub dochodowej oraz pobranie nienależnego świadczenia. W myśl tego artykułu, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zastosowanie przez organ administracyjny trybu uregulowanego w ww. artykule służy wyłącznie zmianie lub uchyleniu decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej w związku ze stwierdzonymi przesłankami i ma na celu zapobieżenie dalszemu korzystaniu z tych świadczeń w sposób niewłaściwy przez osoby, które takiej pomocy nie potrzebują lub uzyskały ją, nie ujawniając swoich prawdziwych dochodów lub stanu majątkowego albo wskutek zmiany przepisów prawa czy zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 928/08, Lex nr 527594). Cytowany wyżej przepis ustanawia katalog przesłanek obligatoryjnych i fakultatywnych, których wystąpienie stanowi bądź też odpowiednio może stanowić podstawę weryfikacji decyzji administracyjnej przyznającej stronie świadczenie pomocowe. Podkreślić trzeba, iż do zmiany lub uchylenia decyzji wystarczy wystąpienie jednej z wymienionych przesłanek. W omawianej sprawie bez wątpienia zachodzi jedna ze wskazanych w tym przepisie przesłanek, tj. zmiana wysokości dochodu, która została obliczona zgodnie z przepisami prawa. W ocenie składu orzekającego, organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy i zebrały niezbędny materiał dowodowy. W świetle powyższego stwierdzić należy także, iż trafnie uznały, że zachodzi potrzeba zmiany ostatecznej decyzji Kierownika MOPS z dnia [...]. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).