II SA/Lu 575/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. D.i I. S. – D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia .... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego . po rozpatrzeniu zażalenia W. D. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...o odmowie uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że prawomocną decyzją z dnia ...PINB w P. nakazał W. D. i I. S. – D. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej (szopy) znajdującej się na działce nr ...w K. D. przy ul. Z. Wobec niewykonania obowiązku, organ I instancji, będący jednocześnie organem egzekucyjnym - wydał upomnienie z dnia 12 marca 2012r. (doręczone W. D. i I. S. – D. w dniu 20 marca 2012r.), a następnie w dniu 13 czerwca 2012r. wystawił tytuły wykonawcze wszczynając postępowanie egzekucyjne. Postanowieniami z dnia .... nałożył na W. D. i I. S. – D. grzywnę w celu przymuszenia, jednak wskutek zażalenia postanowienia te zostały uchylone przez LWINB w dniu ... Kolejnymi postanowieniami z dnia ..... organ I instancji ponownie nałożył na W. D. i I. S. – D. grzywny w celu przymuszenia w wysokości po 4200 zł, a następnie W. D. i I. S. – D. wnieśli zażalenia z dnia 4 stycznia 2013r., które organ I instancji potraktował również jako zarzuty "niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym" i "zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego". Po zbadaniu zarzutów, postanowieniami z dnia ... organ I instancji odmówił ich uwzględnienia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym musi mieć charakter obiektywny, a taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem nałożony decyzją z dnia ... 2009r. obowiązek rozbiórki szopy stał się wymagalny w dniu 28 maja 2009r. i wobec jego niewykonania zasadne stało się wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nie jest również zasadny zarzut "zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego", gdyż grzywna w kwocie 4.200 zł jest środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego – ze sporządzonego na zlecenie organu I instancji kosztorysu wykonania zastępczego wynika bowiem, że wyniosłoby ono 4.536,20 zł, nie licząc innych, dodatkowych wydatków egzekucyjnych m.in. związanych z wyłonieniem firmy rozbiórkowej, opłaty za czynności egzekucyjne etc. W zażaleniach W. D. i I. S. – D. podnosili, że wykonanie nakazu rozbiórki w okresie zimowym jest niemożliwe, naraziłoby ich na dodatkowe koszty i ewentualne niebezpieczeństwo dla osób i mienia. Poza tym rozbiórka jest dla nich bardzo dotkliwym środkiem, bowiem szopa ma dla nich ogromne znaczenie emocjonalne. Wskazali, że wprawdzie decyzja z dnia ... 2009r. stała się ostateczna w dniu 28 maja 2009r., jednak nie określała terminu wykonania obowiązku. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania podzielając stanowisko organu I instancji, że w sprawie zastosowano najmniej uciążliwy dla zobowiązanego środek egzekucyjny, tym bardziej, że w razie dobrowolnego spełnienia obowiązku grzywna podlega umorzeniu, a jeżeli już została uiszczona - na wniosek zobowiązanego – może zostać zwrócona w całości albo w znacznej części. Wyjaśnił, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza trwałą, nieusuwalną i niezależną od zobowiązanego niemożność wykonania obowiązku, zaś pora roku nie stanowi takiej przeszkody. Wskazał również, że w sprawie nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz stwierdził, że organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania egzekucyjnego i na tym etapie postępowania, działając jako organ egzekucyjny nie miał uprawnień do weryfikacji i zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę szopy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. D. i I. S. – D. wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucili, że decyzja nakazująca rozbiórkę narusza podstawowe wartości konstytucyjne, została wydana pomimo iż – zdaniem skarżących – plan miejscowy w § 11 pkt 24 dopuszczał zabudowę przedmiotowej działki Podnieśli, że wbrew stanowisku organu, grzywna w celu przymuszenia nie jest dla nich najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym, ponieważ wymaga od nich własnoręcznego rozebrania szopy, co jest dla nich bardzo trudne emocjonalnie. Wskazali, że nie można im zarzucić uchylania się od wykonania nałożonego obowiązku, co jest podstawową przesłanką wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bowiem termin wykonania rozbiórki nie został przez organ określony w decyzji z dnia ... 2009r., ani w upomnieniu z dnia 12 marca 2012r., a ponadto sąd wstrzymał wykonanie nakazu rozbiórki postanowieniem z dnia ... 2009r. Ponadto nałożenie grzywny nastąpiło zimą, kiedy wykonanie nakazu rozbiórki było niemożliwe ze względu na porę roku. Zarzucili również naruszenie przepisów postępowania zapewniających im udział w tym postępowaniu w szczególności art. 75 § 1 kpa poprzez niedoręczenie postanowienia o dopuszczeniu dowodu w postaci kosztorysu wykonania zastępczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ograniczenie roli sądu administracyjnego jedynie do oceny działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Badając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził żadnych naruszeń prawa przez organy administracji obu instancji, dlatego nie można uwzględnić skargi. Zarzuty rozpoznawane były w oparciu o przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz.1594) zwanej dalej ustawą, który stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący w niniejszej sprawie wskazywali na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5 i 8). Odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, że organy w zakresie wyboru grzywny jako najwłaściwszego w tej sytuacji środka egzekucyjnego i wysokości grzywny orzekały na zasadzie uznania, którego granic nie przekroczyły wskazując, że jest to najmniej uciążliwy środek. Ze sporządzonego na zlecenie organu kosztorysu wykonania zastępczego wynika, że jego koszty byłyby wyższe niż orzeczona grzywna. Skarżący wskazują wprawdzie na zastosowanie zbyt uciążliwego środka, ale zarzut ten odnosi nie do grzywny, lecz do nakazu rozbiórki szopy, który w postępowaniu egzekucyjnym nie może być kwestionowany. Skarżący nie wykazują natomiast, by znaczną uciążliwość stanowiła dla nich nałożona grzywna, co mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia zarzutu. Jednocześnie wskazać należy, że rozbiórki szopy nie muszą dokonywać skarżący osobiście – mogą bowiem zlecić jej wykonanie innym osobom, co – podobnie jak wykonanie zastępcze – pozwoli im uniknąć dodatkowych przykrych przeżyć związanych ze stratą ważnego dla nich obiektu. Nie jest również trafny zarzut niewykonalności nałożonego obowiązku - z niewykonalnością nałożonego obowiązku mamy bowiem do czynienia tylko wówczas, gdy niewykonalność ma charakter trwały i obiektywny. Oznacza to sytuację, w której każda inna osoba znajdująca się w podobnych okolicznościach faktycznych, pomimo użycia dostępnych środków technicznych czy innych środków, nie byłaby w stanie, nie naruszając przy tym obowiązujących przepisów, nawet w przyszłości wykonać nałożonego obowiązku. Tymczasem wykonanie rozbiórki szopy nawet w okresie zimowym nie jest niemożliwe, a jedynie utrudnione. W sytuacji występującej w sprawie nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów, gdyż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Jednocześnie stwierdzić należy, że organy egzekucyjne nie naruszyły przepisów postępowania zachowując wymagany tryb (upomnienie) oraz przeprowadzając należycie postępowanie wyjaśniające (oględziny), w którym zapewniono udział skarżącym, w szczególności zostali oni powiadomieni o oględzinach w dniu 4 grudnia 2012r. przeprowadzonych m.in. w celu dokonania obmiaru robót, służącego sporządzeniu kosztorysu rozbiórki szopy (k. 55 akt admin. I instancji). Tytuły wykonawcze z dnia 13 czerwca 2012r. zostały skierowane do właściwych osób, tj. skarżących zgodnie z decyzją z dnia ... 2009r. - i zawierają one niezbędne elementy, określone w art. 27 § 1 ustawy, w tym podstawę prawną obowiązku. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wyjaśnić, że zarówno organ egzekucyjny, jak i Sąd nie są na obecnym etapie postępowania uprawnione do oceny zasadności nakazanej rozbiórki – nakaz został orzeczony ostateczną i prawomocną decyzją, a więc dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek nadzwyczajnych środków (np. wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia), dopóty na skarżących ciąży ten obowiązek. Dopiero w razie uchylenia w odrębnym postępowaniu ostatecznej decyzji z dnia .... 2009r. nakazującej rozbiórkę, a więc w razie wygaśnięcia nałożonego obowiązku, organ egzekucyjny umorzy postępowanie egzekucyjne. (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy). Pomimo więc, iż Sąd rozumie znaczenie przedmiotowej szopy dla skarżących, to jednak wskutek ograniczonych ustawą kompetencji, nie jest uprawniony – w okolicznościach sprawy – uwzględnić skargi i zapobiec egzekucji. Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270).