II SA/Lu 579/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. II SA/Lu 579/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...], odmawiającą B. C. przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że podstawą przyznania płatności jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W świetle § 3 pkt 1 litera "b" tego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa rolnego udzielana jest producentowi rolnemu, którego gospodarstwo spełnia kryterium gospodarstwa niskotowarowego o wielkości ekonomicznej w granicach 2-4 ESU w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z dnia 17 sierpnia 1985 r. z późn. zmianami). Tymczasem wnioskodawczyni zadeklarowała dwie działki rolne (uprawy gorczycy i ziemniaków), których żywotność ekonomiczna wynosi 0,47. Organ wyjaśnił, że do obliczania wielkości ekonomicznej gospodarstwa nie można podwójnie policzyć gorczycy jako plonu głównego i poplonu, jak tego domagała się skarżąca. Organ wskazał również, że nawet gdyby w wyliczeniu wielkości ESU uwzględniono plantację porzeczek, wielkość ekonomiczna gospodarstwa skarżącej wynosiłaby 1,54 ESU, co także uzasadniałoby odmowę przyznania płatności. Organ ustosunkował się ponadto do zarzutów dotyczących udostępniania akt sprawy, wyjaśniając szczegółowo, jakie obowiązki ciążą na organie z mocy art. 73 k.p.a. Organ podkreślił, że strona nie może żądać, by organ sporządzał i dostarczał stronom kserokopie dokumentów z akt sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. C. nie formułuje konkretnych zarzutów co do decyzji. Podnosi, że pozbawiona została możności obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie. Wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Pomoc dla gospodarstw niskotowarowych przewidziana jest w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Szczegółowe zasady przyznawania pomocy określone zostały w wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), powoływanego w dalszej części uzasadnienia jako "rozporządzenie". Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osobą fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb; 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: – dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, – zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Jednym z warunków przyznania pomocy jest więc określona wielkość ekonomiczna gospodarstwa, mierzona w jednostkach określanych jako Europejskie Jednostki Wielkości (EJW, a w wersji językowej angielskiej: ESU). Definicję EJW zawiera decyzja Komisji z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiająca wspólnotową typologię gospodarstw rolnych 85/377/EWG, (Dz.U.UE L.85.220.1, Dz. U.UE –wydanie specjalne 03-6-198). W preambule decyzji wyjaśniono, że Europejska Jednostka Wielkości stanowi podstawową jednostkę wyrażoną w jednostkach wartości pieniężnej dla danego okresu referencyjnego; wartość ta podlega zmianom z upływem czasu pod wpływem zmian dotyczących różnych czynników decydujących o tendencjach rolno-ekonomicznych. Szczegółowa definicja Europejskiej Jednostki Wielkości (EJW) przedstawiona została w załączniku III A decyzji. Metodę obliczania ekonomicznej wielkości gospodarstwa określa załącznik III B. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa musi być wskazana przez wnioskodawcę w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, załączanego do wniosku, zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Plan ten sporządzany jest na formularzu dostarczanym przez Agencję i zawiera m.in. dane niezbędne do obliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Jak wynika z planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego z dnia 16 listopada 2006 r., dołączonego przez wnioskodawczynię do wniosku (k. 5 – 7 akt administracyjnych), wielkość ekonomiczna jej gospodarstwa (Tabela 8.) wynosi 0,6 EJW (Europejskich Jednostek Wielkości). Organ drugiej instancji wielkość tę określił na 0,47 EJW (ESU). Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że gospodarstwo wnioskodawczyni nie spełnia warunków przyznania pomocy na podstawie przepisów powołanego rozporządzenia. Stosownie bowiem do § 3 ust. 1 pkt 3 litera "b" rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, którego gospodarstwo jest gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW i nie więcej niż 4 EJW. Podkreślenia wymaga, że organ pierwszej instancji, po wstępnej analizie wniosku, zawiadomił wnioskodawczynię w styczniu 2007 r., że podana przez nią wielkość ekonomiczna gospodarstwa nie odpowiada wymogom przewidzianym w przepisach i wezwał ją do złożenia w tym zakresie wyjaśnień (pismo doręczone skarżącej w dniu 23 stycznia 2007 r. – 14 akt administracyjnych). Skarżąca nie złożyła w zakreślonym terminie żadnych wyjaśnień. Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 19 lutego 2007 r. również nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, mogących mieć wpływ na ustalenie innej wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Prawidłowe jest też stanowisko organu drugiej instancji, że do obliczania wielkości ekonomicznej gospodarstwa nie można dwukrotnie liczyć tej samej uprawy (gorczycy), jak tego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji domagała się skarżąca. Sposób wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa jest szczegółowo określony w przepisach, a dane niezbędne do wyliczenia wielkości ekonomicznej, ustalane dla poszczególnych regionów i okresów, nie mogą być dowolnie zmieniane. Organy nie miały też podstaw do doliczenia plantacji porzeczek wskazanej w odwołaniu, nie została ona bowiem ujęta ani we wniosku, w którym producent rolny sam deklaruje prowadzone przez siebie uprawy, ani w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, dołączonym do wniosku. Jak jednak zauważa organ drugiej instancji, nawet gdyby doliczono tę plantację, wielkość ekonomiczna gospodarstwa nie osiągnęłaby wymaganych 2 EJW. Zgodnie z wyliczeniami organu wielkość ta wynosiłaby wówczas 1,54 EJW. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Podnieść również należy, że organy administracji zapewniały skarżącej czynny udział na każdym etapie postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiały wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów oraz żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Organ drugiej instancji dwukrotnie wyznaczał skarżącej 5 dniowy termin na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (pisma z dnia 13 kwietnia i 25 kwietnia 2007 r. – k. 32 i 35 akt administracyjnych), a zatem prawo skarżącej do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego nie zostało naruszone. Nieuwzględnienie żądania sporządzenia i dostarczenia skarżącej kserokopii materiału dowodowego nie narusza przepisu art. 73 k.p.a. W myśl § 1 tego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Możliwość taka została skarżącej zapewniona przez dwukrotne wyznaczanie terminów dla zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu drugiej instancji. Stosownie natomiast do art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Skarżąca nie domagała się wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów. Jej żądanie nadesłania kserokopii dowodów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia wykracza poza ramy obowiązków nałożonych na organ przepisem art. 73 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że organ nie ma obowiązku sporządzania na wniosek strony nieuwierzytelnionych kopii dokumentów, w szczególności zaś kopii akt sprawy i dostarczania ich stronie. Zauważyć również należy, że skarżąca nie wskazywała w swoich pismach konkretnych dokumentów, ani nie powoływała się na ważny interes w rozumieniu przepisu art. 73 § 2 k.p.a., organ nie miał zatem podstaw do potraktowania jej wniosku o nadesłanie kopii materiału dowodowego w celu zapoznania się z nim i ustosunkowania przed wydaniem decyzji jako wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów. Zaskarżona decyzja nie narusza więc także przepisów postępowania. Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).