II SA/Lu 581/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Asesor WSA Jerzy Drwal-sprawozdawca, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]października 2002 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, nakazał A.Ł. rozbiórkę samowolnie wybudowanego murowanego budynku gospodarczego z garażem o wymiarach 3,6 x 6,5 m usytuowanego na działce przy ul. R. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na fakt samowolnej - bez wymaganego pozwolenia budowy w roku 1994 murowanego budynku gospodarczego z garażem na działce przy ul. R. Parterowy budynek z użytkowym poddaszem i dwuspadkowym dachem pokrytym blachą – w stanie surowym (bez tynków zewnętrznych i wewnętrznych oraz stolarki) usytuowano w odległości od 72 do 77 cm od granicy działki oraz od 145 do 170 cm od budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce przy ul. R. Fakt samowolnej budowy obiektu stwierdzono na podstawie oświadczeń A.Ł., E. i K. małż. H. oraz kontroli przeprowadzonej na działce w dniu 10 września 2002 r. Z uwagi na sprzeczne oświadczenia stron postępowania na temat czasu budowy obiektu (A. Ł. podała, że budynek wybudowano w 1993r. , natomiast E. i K. H. wskazali, iż budowę rozpoczęto w 1995r., a później w 2000r. dokonano nadbudowy) organ przyjął, że budynek został wybudowany przed dniem 11 lipca 1994 r. - biorąc za podstawę kopię mapy terenu potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Usytuowanie budynku było sprzeczne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Miejskiego. Powołując się na pismo Urzędu Miejskiego z dnia [...]października 2002r. Nr [...] organ stwierdził, iż działka przy ul. R. znajduje się w obszarze oznaczonym VIIIA14UN stanowiącym rezerwę terenu pod funkcje szkolnictwa wyższego i nauki. Lokalizacja budynku była sprzeczna z obowiązującymi w trakcie budowy – przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm. ). Wyjaśniając podstawę rozstrzygnięcia, organ wskazał , że budynek kwalifikuje się do rozbiórki zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Po rozpatrzeniu odwołania A. Ł. oraz E. i K. małż. H., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym był fakt samowoli budowlanej popełnionej przez A. Ł. będącej inwestorem. Datę wybudowania obiektu ustalono w sposób jednoznaczny. Dlatego słusznie zastosowano przepisy ustawy Prawa budowlanego z 1974 r. W ocenie organu odwoławczego, usytuowanie obiektu naruszało przepisy § § 12 i 13 warunków technicznych z 1980r., a obiekt – ze względu na obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego – spełniał przesłanki z art. 37 ust. 1 i 2. Organ odwoławczy wskazał, odnosząc się do wniosków A. Ł. o wstrzymanie rozbiórki i dopuszczenie obiektu do tymczasowego użytkowania – że kwestia ta stanowi - przedmiot innego postępowania (określonego w art. 39) – zaś właściwym organem do przeprowadzenia takiego postępowania – w zakresie odroczenia przymusowej rozbiórki – jest organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów E.i K. małż. H., – kwestionujących pominięcie przez organ dokonanej rozbudowy obiektu w 2000 r. oraz wnoszących o sprecyzowanie ostatecznego terminu rozbiórki, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że stosownie do art. 37 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki jest wymagalny z dniem kiedy decyzja o rozbiórce staje się ostateczna. Dlatego w decyzji nie określono terminu rozbiórki. Natomiast fakt samowolnej rozbudowy obiektu w 2000r. jest bez znaczenia z uwagi na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - przewidującego na tym terenie urządzenia nauki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A.Ł. zarzuciła, iż decyzja nakazująca rozbiórkę jest dla niej zbyt restrykcyjna i krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż podawanych przez skarżącą – A. Ł., a następnie przez jej córkę A. Ł. Z akt sprawy wynikało, że A. Ł. zmarła w dniu 30 stycznia 2004 r., o czym zawiadomiła jej córka A. Ł. , która w piśmie z dnia 8 marca 2004r. wnosiła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy spadkowej. Postępowanie w tej sprawie zawieszono (postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r.) , a następnie podjęto w dniu 15 września 2004r. z uwagi na fakt, iż spadek w całości po zmarłej A. Ł. nabyła A. Ł. – wstępująca w prawa skarżącej. W świetle akt sprawy zakończenie budowy przedmiotowego budynku do dnia 31 grudnia 1994r. było kwestią dyskusyjną. Orzekający organ dokładnie nie ustalił kiedy skarżąca zakończyła budowę budynku. E. i K. małż. H. traktowali przeprowadzone w okresie do 1994 r. prace budowlane jako I etap. Natomiast w 2000r. skarżąca kontynuowała budowę budynku gospodarczego. Na podstawie wizji lokalnej z dnia 10 września 2002r. organ stwierdził, że budynek jest w stanie surowym. Okoliczności te wskazywały, że orzekający organ nie wyjaśnił dokładnie czasu zakończenia budowy przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 7 kpa, obowiązkiem organu było dokładne ustalenie stanu faktycznego, a ponadto w myśl art. 77 § 1 kpa – w sposób wyczerpujący zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także dokonanie na podstawie art. 80 kpa – oceny w oparciu o całokształt materiału dowodowego, czy zakończenie budowy spornego obiektu nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1995r. Ustalenia takie były i są niezbędne do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego regulujących kwestię rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Materialnoprawną podstawę decyzji nakazującej A.Ł. rozbiórkę budynku stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Odnosząc się do wskazanej podstawy rozstrzygnięcia Sąd przyjął, że może mieć ona zastosowanie w przypadku jeśli do dnia 31 grudnia 1994r. – to jest do dnia poprzedzającego wejście w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – budowę budynku zakończono, a jego stan techniczny umożliwiał normalne korzystanie z obiektu zgodnie z jego funkcjonalnym przeznaczeniem. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. ze zm.), przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów , których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu, użyte przez ustawodawcę sformułowanie "budowa została zakończona" powoduje, iż organ jest upoważniony do zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w przypadku ustalenia, że budowę zakończono przed dniem 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe – art. 103 ust. 2 zdanie drugie. Poczynienie ustaleń na temat zakończenia budowy – w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, Sąd uznał w tej sytuacji za konieczne. Udokumentowany fakt kontynuacji budowy, po dniu 1 stycznia 1995 r . obligować będzie organ do zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – jako materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z obrazą art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję, Sąd określa w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Sąd zastosował treść powołanego przepisu art. 152 mając na względzie, iż uchylona decyzja nie powinna wywoływać skutków prawnych, wynikających z art. 130 § 1 i 2 kpa , w tym podlegać wykonaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.