II SA/Lu 581/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2007r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy o odmowie przyznania zasiłku okresowego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podzielił w całości ustalenia dokonane przez organ I instancji. W szczególności podniesiono, iż w sprawie E. K. nie zostało zachowane podstawowe kryterium do przyznania pomocy na zasadach ogólnych tj. kryterium dochodowe, które dla czteroosobowej rodziny wynosi 1404 zł. Kolegium szczegółowo uzasadniło w jaki sposób obliczono dochód z posiadanego przez rodzinę skarżącego gospodarstwa rolnego, przyjmując, iż łączny dochód z tego gospodarstwa (o pow. 18,4685 ha przeliczeniowych), po pomniejszeniu o składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł we wrześniu 2006 r. - 3635,95 zł, w październiku 2006 r. - 3873,06 zł, w listopadzie 2006 r. – 3866,06 zł, Ponadto, Kolegium przeanalizowało czy w sytuacji skarżącego nie zachodzą szczególne okoliczności przemawiające za przyznaniem zasiłku okresowego w trybie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Prowadząc tę analizę stwierdzono, iż rodzina skarżącego od kilku lat znajduje się w takiej samej sytuacji rodzinnej, materialnej, mieszkaniowej i zdrowotnej. Głównym źródłem utrzymania rodziny jest gospodarstwo rolne, które jak wynika z materiału dowodowego jest użytkowane i przynosi dochody, prowadzona jest w nim produkcja mleka. Rodzina ma kilkanaście krów i sprzedaje około 5 tysięcy litrów mleka miesięcznie. Ze sprzedaży mleka miesięczny dochód wynosi około 5.000 zł. Skarżący ma własny sprzęt rolniczy, a w listopadzie 2006 r. złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o pozwolenie na budowę dwóch zbiorników na gnojówkę oraz płyty gnojowej, uzyskał pozwolenie na budowę i w grudniu 2006 r. zgłosić rozpoczęcie budowy. A zatem, sytuacja życiowa rodziny nie uzasadnia przyznania specjalnego zasiłku okresowego. W rodzinie nie wystąpiły w ostatnim czasie żadne nagłe, niekorzystne zdarzenia, które spowodowałyby pogorszenie sytuacji życiowej, zwłaszcza zdrowotnej i materialnej rodziny. Sytuacja ta jest od kilku lat w miarę stabilna. Choroba skarżącego, w ocenie Kolegium, nie wpływa na pogorszenie sytuacji materialnej i bytowej rodziny skarżącego. Dochody rodziny są regularme i pozwalają, przy racjonalnym gospodarowaniu, na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. Poza tym w 2007 r. rodzina otrzymała płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za 2006 r. Zdaniem Kolegium, rodzina skarżącego posiada zasoby i możliwości pozwalające na pokonanie trudnej sytuacji życiowej we własnym zakresie (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący podnosi, że od kilku lat boryka się z trudną sytuacją zdrowotną i finansową. Nie zgadza się na dochód wyliczony z gospodarstwa rolnego, ponieważ jego zdaniem powinien być obliczony według wskaźnika GUS. Ponadto zarzuca, że organy orzekające w sprawie błędnie przyjęły powierzchnię gospodarstwa rolnego, ponieważ 12,41 ha przeliczeniowych znajduje się "w użytkowaniu dzierżawcy", a tylko 6,06 ha przeliczeniowych uprawia jego małżonka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także szczegółowo odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obwiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W sprawie niniejszej, zdaniem Sądu organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego, nie wystąpiły też wady w przeprowadzonym postępowaniu. Postępowanie to zostało przeprowadzone bardzo wnikliwie, o czym świadczą dowody zgromadzone w aktach administracyjnych. Sąd w całości podziela argumentację organu orzekającego zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 7 pkt 2-15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn.zm.) przesłanką udzielenia pomocy społecznej są: sieroctwo, bezrobocie, bezdomność, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, przemoc w rodzinie, potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, alkoholizm lub narkomania, klęska żywiołowa lub ekologiczna. Ponadto warunkiem koniecznym do uzyskania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest również spełnienie przez osobę ubiegającą się o pomoc, przesłanki dochodowej (art. 8 ustawy) tj. dochód na osobę w rodzinie nie może przekroczyć kwoty 351 zł (do 1 października 2006r. – 316 zł) miesięcznie. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Przyznanie zasiłku okresowego, którego przesłanki wynikają z art. 38 ustawy, możliwe jest jeśli występuje jedna z przesłanek przykładowo wymienionych w tym przepisie oraz spełnione zostało kryterium dochodowe. Organy orzekające w tej sprawie prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie spełnia kryterium dochodowego, ponieważ łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł we wrześniu 2006 r. tj. miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku - 3625,95 zł, w październiku 2006 r. – 3873,06 zł, a w listopadzie 2006 r. – 3866,06 zł. Kryterium dochodowe we wrześniu wynosiło 1264 zł, a od 1 października 2007 r. 1404 zł. Dochód rodziny skarżącego obliczony został zgodnie z zasadami określonymi w art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w kwocie 197 zł. Od 1 października 2006 r. kwota ta została zmieniona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 135, poz. 950) i wynosi 207 zł (§ 1 pkt 2 lit.e). Skarżący zarzuca w skardze, iż organy orzekające błędnie obliczyły dochód z gospodarstwa rolnego, bowiem część gospodarstwa o powierzchni 12,41 ha przeliczeniowych jest w "użytkowaniu dzierżawcy", a jedynie 6,06 ha przeliczeniowych uprawnia żona skarżącego. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że sformułowanie art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej nie pozwala na traktowanie wydzierżawionych przez małżonkę skarżącego gruntów, za wyłączone z podstawy ustalania dochodu rodziny ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Fakt, iż część gospodarstwa została wydzierżawiona nie ma znaczenia przy obliczaniu dochodu rodziny. Również zarzut skarżącego, że dochód z gospodarstwa rolnego powinien być wyliczony w oparciu o wskaźnik podany przez GUS jest chybiony. W kwestii liczenia dochodu z gospodarstwa rolnego ustawa o pomocy społecznej nie odsyła do żadnych innych aktów prawnych, w przeciwieństwie do ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.), które nakazują przyjąć, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. Nr 94, poz. 431 z późn.zm.). Poza tymi zarzutami skargi, do których organ orzekający odniósł się szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Kolegium wyjaśniło zarzut skarżącego zawarty w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczący błędnego (w jego mniemaniu) doliczenia do dochodu rodziny otrzymywanego przez skarżącego zasiłku chorobowego. Sąd podziela argumenty Kolegium w tym zakresie, bowiem ustawodawca enumeratywnie wymienił składniki nie wliczone do dochodu lub te, o które pomniejsza się dochód (art. 8 ust. 3 i 4). Zasiłku chorobowego, jako składnika podlegającego odliczeniu od dochodu ustawodawca nie wymienił, należało więc uznać go za dochód rodziny. Kolegium rozważyło także, czy wobec nie spełnienia przez skarżącego wymogów określonych w art. 8 ust. 1 ustawy, w stosunku do skarżącego nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek umożliwiający przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Jednakże w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że rodzina skarżącego od kilku lat znajduje się w takiej samej sytuacji rodzinnej , materialnej, mieszkaniowej i zdrowotnej. W rodzinie nie wystąpiły w ostatnim czasie żadne nagłe, niekorzystne zdarzenia, które spowodowałyby pogorszenie sytuacji życiowej, zwłaszcza zdrowotnej i materialnej rodziny. Sytuacja życiowa rodziny jest od kilku lat w miarę stabilna. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.