II SA/Lu 581/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. i M. małżonków M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym I. ze skargi M. M. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]; II . oddala skargę E. M.; III. orzeka że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; IV. przyznaje [...] R. R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) podatku od towarów i usług Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 17 [...] 2008 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 18, art. 23 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia M. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 [...] 2008 r. Nr [...] o nałożeniu na w. wym. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 6334,88 zł – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że zaskarżone postanowienie organu I instancji jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Wyjaśniono, że upomnieniem z dnia 27 marca 2008 r. wystawionym na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel, tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. W upomnieniu zawarta była informacja, że w przypadku niewykonania w sposób dobrowolny nakazu rozbiórki wszczęte zostanie przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Upomnienie odebrane zostało w dniu 31 marca 2008 r. W dniu 28 kwietnia 2008 r. wystawiony został tytuł wykonawczy ze względu na niewykonanie nakazu rozbiórki. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumenty te wystawione zostały w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie. Spełniają one wszystkie wymogi formalne jak i materialne określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w rozporządzeniu wykonawczym wydanym na jej podstawie. Wysokość grzywny została ustalona zgodnie z wymogami art. 121 § 5 ustawy. W dalszym ciągu uzasadnienia postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Dlatego – zdaniem organu odwoławczego - zgłoszone w tym przedmiocie przez zobowiązanego w zażaleniu żądanie nie mogło zostać uwzględnione, gdyż podniesione przez niego kwestie natury ekonomicznej nie uzasadniają umorzenia postępowania w świetle dyspozycji art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli M. i E. małż. M. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia grzywny w kwocie 6334,88 zł jak też umorzenia opłaty w kwocie 68 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Skarżący podnieśli, że wymierzona grzywna jest niewspółmierna do zarzucanych M. M. przez PINB win. Przytoczyli treść pouczenia zawartego w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lutego 2008 r. Nr [...] ( w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu garażowego zlokalizowanego na działce o nr ewid. 1216/4 położonej przy ul. Kopernika w B.P.) odnośnie możliwości wniesienia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i oświadczyli, że byli przekonani, iż złożenie takiej skargi z wnioskiem o wstrzymanie wykonania obowiązku rozbiórki garażu, wstrzymuje wykonanie tegoż obowiązku do chwili rozpoznania skargi. Organ I instancji nie poinformował skarżącego, iż przepisy stanowią inaczej. Skarżący opisali ponadto trudną sytuację materialną swojej rodziny, która nie pozwala im na uiszczenie nałożonej grzywny. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. M. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Należy podzielić stanowisko organu administracji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w świetle unormowania art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. powoływanej dalej jako "pea") trudna sytuacja ekonomiczna osoby zobowiązanej nie uzasadnia umorzenia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego w niniejszej spawie wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, która podlega wykonaniu także w przypadku zaskarżenia jej do sądu administracyjnego. Co prawda w takiej sytuacji stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "ppsa"), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu administracyjnego, co w odniesieniu do powołanej decyzji LWINB z dnia 29 lutego 2008 r. istotnie nastąpiło (postanowienie WSA w Lublinie z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Lu [...]/08), jednakże również ta okoliczność nie uzasadnia umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powoduje jedynie zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 pea. Sąd Administracyjny ocenia jednak zgodność z prawem zaskarżonego do niego aktu administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania tego aktu. W związku z tym należy stwierdzić, że nałożenie na M. M. grzywny w celu przymuszenia było co do zasady prawidłowe, gdyż w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie nastąpiło jeszcze wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. Jednakże – jak wyżej wskazano – skarga jest zasadna z innych przyczyn niż w niej przytoczone. Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z tego uprawnienia Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jak też utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji naruszają art. 121 § 5 pea w stopniu mającym istotny wpływ na wynik spawy. Wskazany przepis , który został w niniejszej sprawie zastosowany, określa wysokość grzywny w celu przymuszenia w odniesieniu do obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. Wysokość grzywny w takim przypadku stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2007 r. Nr [...] (utrzymanej w mocy decyzją LWINB z dnia 29 lutego 2008 r. Nr [...]) obiekt garażowy, którego dotyczy prowadzone postępowanie egzekucyjne nie jest trwale związany z gruntem. Okoliczność ta przesądza o tym, iż nie może być on uznany za budynek świetle definicji zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W konsekwencji grzywna w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki takiego obiektu nie może być wymierzana w wysokości określonej przepisem art. 121 § 5 pea. Wskazane naruszenie powyższego przepisu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia jak też postanowienia organu I instancji, gdyż jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ egzekucyjny winien przede wszystkim ustalić treść rozstrzygnięcia, jakie zostanie wydane w sprawie II SA/Lu 302/08 tut. Sądu ze skargi na będącą przedmiotem postępowania egzekucyjnego decyzję LWINB z dnia 29 lutego 2008 r. (rozprawa w tej sprawie wyznaczona jest na 16 grudnia 2008 r.). W przypadku prawomocnego uwzględnienia powyższej skargi i wyeliminowania ostatecznej decyzji stanowiącej podstawę egzekucji z obrotu prawnego, postępowanie egzekucyjne winno ulec umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 pea, w przeciwnym przypadku możliwe jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Jednakże grzywna ta może być nałożona tylko jeden raz (art. 121 § 4 pea) w wysokości określonej w art. 121 § 2 pea. Z powyższych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 135 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji. Skarga E. M. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa z braku po jej stronie interesu prawnego. Grzywna w celu przymuszenia będąca przedmiotem zaskarżonego postanowienia została bowiem nałożona wyłącznie na M. M.. Na podstawie art. 152 ppsa Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie polega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd przyznał ponadto pełnomocnikowi skarżących ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 19 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).