II SA/Lu 582/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku J. R. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla J. R. adwokata z urzędu. Wnioskiem zawartym w skardze J. R. zwrócił się o zwolnienie go od kosztów postępowania sądowego i ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną swoje rodziny. Jak wskazał, prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trójką dzieci w wieku 6 i 13 lat (bliźnięta). Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W jego rodzinie są trzy osoby niepełnosprawne z uszkodzonym narządem ruchu. Żona również nie pracuje ponieważ sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem. Rodzina utrzymuje się z uprawy gruntów rolnych o pow. 5,09 ha fiz. (0,96 ha przel.) - [...] zł, zasiłków z pomocy społecznej - [...] zł oraz renty socjalnej syna - [...] zł. Ponadto w skład majątku rodziny wchodzi dom o pow. 174,74 m2 wraz z zabudowaniami gospodarskimi oraz samochód osobowy z 2007 r. dofinansowany ze środków PFRON. Uzyskiwany dochód jest przeznaczany na konieczne koszty utrzymania skarżącego i jego rodziny - wyżywienie, media, zakup odzieży i obuwia, koszty leczenia i rehabilitacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy odnotować, że zakres wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został przez niego oznaczony - mimo stosownego pouczenia pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. - w pkt 4 druku urzędowego formularza wniosku PPF i w tym kształcie jest wiążący dla rozpoznającego wniosek. Intencją wnioskującego jest więc uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Tak zakreślone żądanie nie może jednak zostać rozpatrzone w całości. Zważyć bowiem należy, że wnioskujący, który zaskarżył decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania stypendium szkolnego, które stanowi rodzaj pomocy społecznej zwolniony jest od kosztów sądowych z mocy ustawy, jak stanowi art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany. Pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. (pkt 1 sentencji). W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zasada ta znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Dlatego też może ono zostać przyznane wyłącznie osobie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją dochodową i majątkową strony należało stwierdzić, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Na powyższej ocenie zaważyła przede wszystkim sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna strony, tj. wysokość uzyskiwanego dochodu w przeliczeniu na członka rodziny, wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem oraz brak majątku i oszczędności. Analiza powyższych elementów wskazuje, że strona skarżąca nie ma środków ani możliwości ich pozyskania, co oznacza, że nie będzie w stanie samodzielnie opłacić usług fachowego pełnomocnika. Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżący zwolniony jest w niniejszym postępowaniu sądowym od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Adwokat ten zostanie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w L., o czym strona zostanie poinformowana. Mając zatem na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie przywołanych przepisów orzekł jak na wstępie.