II SA/Lu 585/07

WyrokWSA w Lublinie2007-10-18

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Joanna Cylc-Malec, Jerzy Stelmasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata zaległego wynagrodzenia za lata 2001-2004 w roku 2005 może być uznana za utratę dochodu przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej? Czy dochód z gospodarstwa rolnego, które zostało zalesione przed rokiem bazowym, powinien być uwzględniony przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa wypłata zaległego wynagrodzenia za lata poprzednie nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ katalog okoliczności uznawanych za utratę dochodu nie obejmuje takiej sytuacji. Ponadto, sąd stwierdził, że dochód z gospodarstwa rolnego powinien być uwzględniony, jeśli decyzja o zmianie klasyfikacji gruntów na leśne została wydana po roku bazowym, nawet jeśli faktyczne zalesienie nastąpiło wcześniej. W obu przypadkach dochód rodziny przekroczył kryterium uprawniające do zaliczki alimentacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. L. wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dzieci. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny, uwzględniający wynagrodzenie za pracę oraz dochód z gospodarstwa rolnego, przekracza kryterium dochodowe. Skarżąca podnosiła, że jednorazowa wypłata zaległego wynagrodzenia powinna być traktowana jako utrata dochodu, a dochód z gospodarstwa rolnego nie powinien być uwzględniany z uwagi na jego zalesienie. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. L. od decyzji wydanej przez Wójta Gminy L. w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci K. L. i K. L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podał, że w aktualnym okresie zasiłkowym podstawą wyliczenia dochodów strony przez organ I instancji były dochody uzyskane w roku 2005. Dochód rodziny wyniósł w 2005 r. 22.963,02 zł netto, co w przeliczeniu na osobę miesięcznie wynosi 637,8 zł. Na dochód ten złożyły się dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych oraz dochody z gruntów rolnych o łącznej powierzchni 1,065 ha przeliczeniowych. Dochód z gospodarstwa rolnego ustalono zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przyjmując, że miesięczny dochód z hektara przeliczeniowego ustala się w wysokości określonej w obwieszczeniu Prezesa GUS wydanego na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym, tj. że za 1 ha przeliczeniowy uzyskuje się dochód roczny w zryczałtowanej wysokości 1844 zł. Dochód ten zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przekracza kwotę kryterium uprawniającego do uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego. Kwota przekroczenia w przypadku rodziny strony wynosi 164,58 zł miesięcznie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca nie może powoływać się na utratę dochodu, w związku z tym, że w 2005 r. otrzymała jednorazowo kwotę 7000,92 zł jako zaległe wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w szpitalu w latach 2001- 2004 (co spowodowało zwiększenie dochodu w 2005r.) Art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymienia okoliczności, które mogą być uznane za utratę dochodu i w świetle tego przepisu, w przypadku skarżącej dochód stanowiący zaległe wynagrodzenie nie może być uznany za dochód utracony . Kolegium uznało także za pozbawione podstaw twierdzenie skarżącej, że nie uzyskała dochodu z gospodarstwa rolnego, bowiem zostało ono zalesione, co zostało potwierdzone przekształceniem tych obszarów z gruntów rolnych na leśne na mocy decyzji Starosty Powiatowego w L. z dnia [...] znak [...]. Przekwalifikowanie gruntów nastąpiło po zakończeniu roku bazowego tj. 2005. W związku z tym zaistniała sytuacja nie ma pływu na sposób wyliczenia dochodów z gospodarstwa rolnego. Okoliczność tę potwierdza również fakt, iż skarżąca była we wskazanym roku podatnikiem podatku rolnego, a dopiero dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków spowodowało objęcie jej podatkiem leśnym. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca wnosi o "uchylenie zaskarżonej decyzji i pozytywne rozstrzygnięcie merytoryczne co do należnego świadczenia na rzecz małoletnich dzieci". W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że we wniosku o przyznanie świadczenia zgłosiła utratę dochodu w kwocie 583 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę194 zł. Kwota ta wynika z wypłaconej w 2005 r. kwoty 7000,92 zł stanowiącej jednorazową zaległą należność za okres 2001 – 2004 z tytułu tzw. "ustawy 203". Dlatego też skarżąca podkreśla, że dochód w kwocie 7000,92 zł nie jest wypracowany w 2005 r. A. L. uważa także, iż utraciła dochód z gospodarstwa rolnego, pierwotnie określony we wniosku na kwotę 1431,81 zł. Następnie w dniu 3 października 2006 r. zgłosiła brak dochodu z tego gospodarstwa poprzez dołączenie zaświadczenia wydanego z upoważnienia Wójta Gminy L. z dnia 3 października 2006 r., w którym stwierdzono, że w dniu 12 września 2006 r. jest podatnikiem podatków z gruntów o powierzchni 0,39 ha. Nieruchomość ta nie stanowi zatem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Z uwagi na to, iż zalesienie nastąpiło wiosną 2003r., a jedynie procedura przekwalifikowania gruntów rolnych na las zakończyła się po trzech latach od zalesienia decyzją Starosty z dnia 12 września 2006 r. – dochód z gospodarstwa rolnego nie występuje począwszy od 2003 r. Zdaniem skarżącej , § 15 ust. 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (...) dotyczy przypadku, gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, nie ma natomiast zastosowania w przypadku gruntów zalesionych. Skarżąca kwestionuje także wysokość wyliczonego dochodu jej rodziny zarówno przez organ I jak i II instancji i wskazane przez te organy kwoty przekroczenia kryterium dochodowego. Wskazuje, iż przekroczenie kryterium dochodowego jej rodziny to kwota 3,25 zł. W tej sytuacji niezgodne z konstytucyjną zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, jest przyjęcie przez organy orzekające w tej sprawie "absurdalnego" dochodu z gospodarstwa rolnego, które dwa lata wcześniej zostało zalesione. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W sprawie niniejszej zdaniem Sądu organy orzekające nie naruszyły przepisów prawa. W myśl art. 7 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze. zm.) zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W związku z tym, zgodnie z art. 3 pkt 2 oraz art. 5 ust. 3 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 – tekst jednolity) w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W przypadku, gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, po. 969). W sprawie niniejszej prawidłowo ustalono, iż w 2005 r. skarżąca utrzymywała się z wynagrodzenia za pracę, była też właścicielką gospodarstwa rolnego. Okoliczności te zostały ustalone na podstawie dowodu z dokumentów, tj. zaświadczenia Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych za 2005 r. oraz nakazu płatniczego za 2005 r. Skarżąca złożyła także zaświadczenie z dnia 18 lipca 2006 r. , z którego wynika, że w 2005 r. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w L. wypłacił jej jednorazowo kwotę 7000,92 zł netto z tytułu należności za okres 2001-2004 (tzw. "ustawa 203") . Z dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, że przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej w 2005 r. wynosił 1800,25 zł , co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 600,08 zł. W przypadku rodziny trzyosobowej przeciętny miesięczny dochód rodziny uprawniający do zaliczki nie może przekroczyć kwoty 1749 zł. Kwota ta może być powiększona o najniższy zasiłek rodzinny, czyli wynosić 1797 zł. Z prawidłowo dokonanych przez organ pierwszej instancji wyliczeń wynika, że dochód rodziny skarżącej przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku o 51,24 zł (600,08 – 583 = 17,08, 17,08 x 3 osoby = 51,24 zł). Podnoszony przez skarżącą zarzut, że wypłaconą jej jednorazowo kwotę tytułu należności z tzw. "ustawy 203" należy traktować jako utratę dochodu , jest bezpodstawny. Cytowana wyżej ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 23 wymienia okoliczności , które mogą być uznane za utratę dochodu. Katalog ten nie przewiduje okoliczności podnoszonej przez skarżącą. Ponadto przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w precyzyjny sposób określają jak ustala się dochód rodziny i o jakie należności winien być pomniejszony. Powyższe przepisy stanowią, że chodzi o dochód uzyskany w roku poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie rodzinne, nie precyzując jednak w jakim okresie prawo do niego powstało. Okoliczność, że w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego za 2005 r. wykazany jest dochód, do którego prawo powstało wcześniej, nie ma znaczenia dla sprawy. Nie jest także trafny zarzut skarżącej, że w 2005 r. nastąpiła utrata dochodu z gospodarstwa rolnego, w związku z jego zalesieniem. Sąd również w tym zakresie podzielił pogląd organów orzekających w sprawie, że z nakazu płatniczego wydanego przez Urząd Gminy wynika, że skarżąca w 2005 roku posiadała gospodarstwo rolne. A zatem organy orzekające w tej sprawie słusznie przyjęły, że do dochodów rodziny skarżącej należało doliczyć dochód z gospodarstwa rolnego. Podkreślenia wymaga fakt, że organy nie kwestionowały faktu zalesienia części tego gospodarstwa. Jednakże, skoro decyzja Starosty Powiatowego w L. Nr [...] o zmianie dotychczasowej gleboznawczej klasyfikacji działki Nr 632/2 o powierzchni 1,89 ha położonej we wsi Wólka R. w części o powierzchni 1,63 ha na las (Ls V) wydana została w dniu 12 września 2006 r., organy nie miały podstaw do przyjęcia, że w 2005 roku skarżąca nie posiadała gospodarstwa rolnego. Powierzchnia tego gospodarstwa wynosi 0,777 ha przeliczeniowych, a nie jak błędnie przyjął organ II instancji – 1,065 ha,. Jest to jednakże uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy, bowiem nawet przy prawidłowo przyjętej przez organ I instancji powierzchni gospodarstwa rolnego - kryterium dochodowe uprawniające skarżącą do zaliczki alimentacyjnej zostało przekroczone, zgodnie z wyliczaniem dokonanym przez ten organ. Bezpodstawny jest podnoszony w skardze zarzut, że kryterium dochodowe rodziny przekroczone zostało o 3,25 zł. Organ I instancji prawidłowo przedstawił sposób wyliczenia kwoty 51,24 zł , o którą to przekroczone zostało kryterium dochodowe (600,08 zł miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę – 583 zł kryterium dochodowego = 17,08 zł x 3 osoby = 51,24 zł). Skarżąca błędnie porównuje natomiast kwotę miesięcznego dochodu rodziny tj. 1800,25 zł do kwoty 1797 zł jako podwyższonego kryterium dochodowego. Natomiast zgodnie z cytowanym wyżej art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Zasadnie zatem przyjął organ I instancji, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wynosi 600,08 zł i dokonał porównania z kwotą 583 zł. Na tej podstawie prawidłowo wyliczył kwotę, o którą przekroczono kryterium dochodowe uprawniające do zaliczki. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270) orzekł jak w sentencji..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło