II SA/Lu 586/05

WyrokWSA w Lublinie2005-09-29

Skład orzekający: Maciej Kierek, Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie jest właścicielem działki sąsiedniej, może być uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę chlewni, jeśli jego nieruchomość może być dotknięta skutkami tej inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący powinien być uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę chlewni, ponieważ charakter inwestycji (hodowla trzody chlewnej) powoduje oddziaływanie wykraczające poza granice działki inwestycyjnej. W związku z tym, strony postępowania to nie tylko właściciele działek sąsiednich, ale również właściciele nieruchomości, które mogą być dotknięte skutkami decyzji. Brak uznania skarżącego za stronę stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący P. F. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę chlewni. Skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniu obszaru oddziaływania inwestycji i brak uwzględnienia jego statusu strony postępowania. Organy administracji uznały, że skarżący nie jest stroną, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje jego działki, a planowana obsada zwierząt nie przekracza progu znaczącego oddziaływania na środowisko. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty z dnia [...]. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. F. kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek-sprawozdawca, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent: Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...]. znak [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. F.kwotę 500,00 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda - po rozpatrzeniu odwołania P. F. od decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2005 r. znak: AB.7351.[...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej, wydanej przez Starostę z dnia [...] maja 2004r. znak: AB.7351[...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i W. G. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - chlewni z przyłączami kanalizacji sanitarnej i zbiornikiem na gnojówkę na działce Nr ew. 43/3 w m. P. gm. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdza się, że inwestorzy W. i J. G. wystąpili w dniu 28 kwietnia 2004 r. z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Starosta decyzją z dnia [...]maja 2005 r. znak: AB.[...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. W powyższej sprawie wznowiono postępowanie postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. znak: AB. 7351.V [...] na wniosek P. F. z dnia 14 lipca 2004 r. Zaskarżoną decyzją odmówiono uchylenia omawianego pozwolenia na budowę. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołał się P. F.. Zarzucił decyzji podanie w uzasadnieniu odległości niezgodnych z rzeczywistością i brak odniesienia się do całej działki przy omawianiu obszaru oddziaływania. Poruszył sprawę manipulacji przy określeniu ilości trzody chlewnej i podkreślił, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest na obszarze przeznaczonym pod zabudowę zagrodową z dopuszczeniem wydzielenia pojedynczych działek zabudowy jednorodzinnej i nieuciążliwych usług dla ludności oraz nie pogarszających stanu środowiska usług dla obsługi rolnictwa. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy przyjąć, że pierwotnym i podstawowym celem wznowionego postępowania wyjaśniającego jest ustalenie przez właściwy organ administracji publicznej istnienia względnie nieistnienia przyczyny wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 kpa. W sytuacji bowiem, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej kwestii organ administracji publicznej stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, wówczas nie może rozpatrzyć sprawy co do jej istoty, lecz zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa jest zobowiązany do wydania decyzji, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Powodem wystąpienia P. F. z dnia 14 lipca 2004 r. było przekonanie o przysługującym mu statusie strony w omawianym postępowaniu. Art. 145 § 1 pkt 4 kpa podaje, że brak udziału strony, bez własnej winy, w postępowaniu jest przyczyną wznowienia postępowania. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające rozstrzygnęło kwestię wystąpienia powyższej przyczyny. Zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania określa się na podstawie przepisów szczegółowych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wymienia w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e, wśród rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, chów lub hodowlę zwierząt, w liczbie nie niższej niż 50 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Projekt budowlany chlewni w części technologicznej podaje planowaną obsadę w ilości 32,56 DJP. Obsada inwentarzowa w istniejącym budynku inwentarsko-składowym wynosi 11,97 DJP. Łącznie obsada wyniesie 44,53 DJP, a więc nie przekroczy 50 DJP. W związku z tym inwestycja nie może być traktowana jako mogąca znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie określiło w § 6 pkt 3 odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych, od innych elementów zagospodarowania działki. I tak ta odległość od granicy działki powinna wynosić co najmniej 4 m, od magazynów środków spożywczych, a także obiektów budowlanych przetwórstwa rolno-spożywczego 15m a od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich 15m. Powyższe ograniczenia nie zostały przekroczone w omawianej inwestycji. Wobec powyższego należy stwierdzić, że obszar oddziaływania nie obejmuje działek sąsiednich i w związku z tym P. F. nie może być uznany za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę chlewni. Przy braku przesłanek do wznowienia postępowania postąpiono zgodnie z zapisem art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmawiając uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę. Od tej decyzji P.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze stwierdza, że decyzją z dnia [...]maja 2003 r. Wójt Gminy wydał decyzję o pozwoleniu na budowę chlewni 35 DJP wraz ze zbiornikiem na gnojowicę w miejscowości P. Nr ewid. działki 43/4. Decyzja niniejsza została zaskarżona przez T. O. - właściciela działki w bezpośrednim sąsiedztwie inwestora. Odwołanie T. O. zostało poparte podpisami złożonymi członków około 30 rodzin, które również przeciwne są budowie tego obiektu. Sprzeciw mieszkańców wynika stąd, że już wybudowany kilka lat temu budynek gospodarczy J. G., w którym hodowane są na dużą skalę zwierzęta, jest bardzo uciążliwy dla otoczenia z uwagi na smród z gnojownicy, składu obornika i kiszonek oraz wyziewy gazowe. Jest trzecim z kolei sąsiadem ale odległość dzieląca jego działkę od chlewni wynosi 32 m w linii wschód - zachód. Mały ruch powietrza ze wschodu powoduje wypełnienie domu oraz posesji zapachami z chlewni. Wybudowanie kolejnej chlewni zakłóciłoby ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości, gdyż już istniejący budynek jest bardzo uciążliwy dla otoczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaną dla J. G. na budowę chlewni i zbiornika na gnojowicę. W związku z czym budowa została wstrzymana. J. G. na powyższą decyzję złożył zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyznaczył w tej sprawie rozprawę na 29 czerwca 2004 r. Jeszcze przed rozprawą inwestor rozpoczął budowę chlewni. Na rozprawę stawił się wraz z T. O. W Sądzie poinformowano ich że J.G. wycofał skargę na decyzję SKO uchylającą decyzję, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż uzyskał satysfakcjonujące go rozstrzygnięcie. Owym rozstrzygnięciem jest powtórnie wydana decyzja lecz tym razem na innych zasadach w przekonaniu skarżącego z góry przemyślana przez urzędników. O niniejszej decyzji nie poinformowano już żadnego z sąsiadów, co uniemożliwiło wniesienie odwołania. Nadto odmówiono udzielenia informacji w tej sprawie. Nowa decyzja wydana została z pominięciem ilości obsady chlewnej, a obiekt nazwano "budynek inwentarski chlewnia". . Istniejąca od kilku lat na działce J.G. chlewnia nosi miano "budynku inwentarsko - składowego". W związku z powyższym wystąpił do Starostwa z wnioskiem o wznowienie postępowania. Postępowanie przedłużało się, na pismo odpowiedź dostał inny sąsiad, a budowa stawała się coraz bardziej zaawansowana Ostatecznie po upływie około roku Urząd Wojewódzki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uzasadniając, że nie może być uznany za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę chlewni gdyż obszar oddziaływania budynku nie obejmuje jego działki. Nie może się zgodzić z powyższym stanowiskiem ze względu na charakter inwestycji przewidującej hodowlę trzody chlewnej lub innych zwierząt. W dotychczasowym orzecznictwie przesądzono, iż stroną postępowania w sprawach inwestycyjnych - takich właśnie jak niniejsza są nie tylko właściciele i użytkownicy działek sąsiednich ale zawsze są to właściciele i użytkownicy działek, których mogą dotknąć skutki wydanych w takich sprawach decyzji ( uchwała NSA z dnia 25.09. 1995 r. VI S.A. 13/95 i z dnia 4.12.1995 r. VI S.A. 20/93, także wyrok z dnia 2.07. II S.A.I KR 62196). Nie ulega wątpliwości, że hodowla zwierząt na tak dużą skalę oddziałuje na działkę emisją gazów: amoniaku, siarkowodoru i azotu, hałasem oraz nadmiernym rozmnażaniem much i gryzoni. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Rozpoznając złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżonymi decyzjami organy administracji odmówiły na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa uchylenia decyzji ostatecznej przyjmując, że obecny skarżący nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Zdaniem Sądu jest to stanowisko nieprawidłowe ze względu na charakter inwestycji przewidującej hodowlę trzody chlewnej. Jest prawdą, że zasadniczo tylko właściciele sąsiednich działek są stroną w postępowaniu w sprawach budowlanych. Zasada ta dotyczy jednak budowy budynków mieszkalnych i gospodarczych nie oddziaływujących na najbliższe otoczenie. W sprawie występuje inna sytuacja. Przedmiotowa chlewnia i jej oddziaływanie niewątpliwie wykracza poza granice działek sąsiednich, a więc stroną są nie tylko właściciele i użytkownicy działek sąsiednich, ale także właściciele i użytkownicy działek, których mogą dotknąć skutki wydanych w takich sprawach decyzji. Jest to pogląd powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. W tej sytuacji należy uznać skarżących za stronę w postępowaniu i rozpatrzyć odwołanie ustosunkowując się do wniosku skarżących. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło