II SA/Lu 597/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Ref. staż. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi A. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących A. i M. S . Decyzją z dnia [...] lipca 2004., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. i M. małżonków S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004r., znak: [...] nakazującej M. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego o wymiarach 5,55m x 6,25m + 4,65m x 5,55m usytuowanego na działce nr 243 i 247 w miejscowości W.P. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji zasadnie nakazał M.S. rozbiórkę budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach nr 243 i 247 w miejscowości W.P. albowiem został on wybudowany bez pozwolenia na budowę, a M.S. nie uiścił opłaty legalizacyjnej w kwocie 30 tys. zł, nałożonej na niego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r., znak: [...]. W takiej sytuacji organ zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49 ust.3 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Od decyzji tej A. i M. S. wnieśli skargę do sądu administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek interwencji D.C., który nie powinien mieć w sprawie przymiotu strony. Zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania oraz o oględzinach w dniu 29 października 2003r. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na nich obowiązek przedłożenia w terminie do 20 stycznia 2004r.: zaświadczenia Urzędu Gminy o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący podnieśli również, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie toczy się postępowanie z ich skargi w przedmiocie nałożonej na nich opłaty legalizacyjnej, której nie są w stanie uiścić ( sygn. akt II SA/Lu 325/04). Pomimo tego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2004.r, znak: [...] nakazał skarżącym rozbiórkę przedmiotowego budynku oraz uporządkowanie terenu. Zakwestionowali oni ponadto twierdzenie organów administracyjnych, że budynek powstał w całości w czasie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego, umożliwiającego legalizację budowy, ponieważ z protokołu oględzin sporządzonego przez pracowników PINB wyraźnie wynika, że budynek o wymiarach 5,55mx6,25m powstał w 2000r. z wykorzystaniem piwnic rozebranego budynku, natomiast przybudówka o wym. 4,65mx5,55m powstała w 2003r. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 §1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Nie jest przy tym, w świetle art.134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) związany granicami skargi, a zatem przy rozpoznawaniu sprawy bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Skardze nie można odmówić słuszności albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1pkt.1 lit."c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest, że małżonkowie A. i M.S. , nie posiadając wymaganego prawem pozwolenia na budowę, rozpoczęli realizację robót przy budowie budynku mieszkalnego na działkach o numerach ewidencyjnych 243 i 247 w W.P. Ponieważ, obowiązujące od dnia 11 lipca 2003r. przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) dopuszczają, pod określonymi warunkami możliwość zalegalizowania zaistniałej samowoli budowlanej , w rozpatrywanej sprawie podjęte zostały przez właściwe organy działania mające na celu stworzenie inwestorom takiej możliwości. Po wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie obiektu, M.S. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003r. znak: [...] , wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 powołanej ustawy Prawo budowlane zobowiązany został do przedstawienia w zakreślonym terminie określonych dokumentów. Nałożone obowiązki zostały przez niego wykonane, a organ uznał przedłożony projekt zagospodarowania działki i projekt budowlany za spełniające wymogi określone w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisach techniczno-budowlanych. Przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obligował organ do wydania, w powyższej sytuacji, postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. Postanowienie takie, nakładające na M.S. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 złotych wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lutego 2004r., a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r. Skarżący nie kwestionują, iż nie uiścili opłaty legalizacyjnej z powodu trudnej sytuacji materialnej w jakiej się znajdują A.S. wniosła także skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. domagając się w niej uchylenia postanowienia o opłacie legalizacyjnej i zwolnienia inwestorów od obowiązku uiszczenia tej opłaty. Przepis art. 49 ust. 3 cytowanej ustawy, stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji, zobowiązuje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w przypadku nie uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. W rozpatrywanej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie realizowanego przez skarżących obiektu z tym, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą prawną z przyczyn innych niż podniesione w skardze. W sytuacji, gdy A. i M. S. są bezspornie współinwestorami i współwłaścicielami przedmiotowego budynku mieszkalnego przedmiotowa decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu, jak też poprzedzające ją postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, nałożeniu obowiązku przedstawienia określonej dokumentacji oraz ustalenia wysokości i terminu uiszczenia opłaty legalizacyjnej, powinny być kierowane do obojga małżonków, a nie tylko do M. S. Z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy, jak również z akt sprawy dotyczącej ustalenia opłaty legalizacyjnej wynika, że organy orzekające obu instancji traktowały A. S. jako stronę postępowania i nie kwestionowały okoliczności, iż jest ona także inwestorem obiektu budowlanego, a mimo to wydawane przez nie rozstrzygnięcia nakładały określone obowiązki wyłącznie na jej męża. Uchybienia te zostały podniesione już w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2004r. wydanego w sprawie II SA/Lu 325/04 uchylającego postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004r. znak: [...] ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) , orzekł jak w sentencji.