II SA/Lu 597/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O. – M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł w tym 52, 80 ( pięćdziesiąt dwa 80/100) zł podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji z dnia [...], Nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, przyznającej M. W. zasiłek okresowy w wysokości 159,50 zł miesięcznie na okres od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 31 lipca 2007 r. – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, iż M. W. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Zamieszkuje wspólnie z matką, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jest zdrowy i nie leczy się. Z zaświadczenia Urzędu Gminy z dnia 2 lutego 2007 r. wynika, że M. W. jest współwłaścicielem w 1/4 części nieruchomości rolnej o powierzchni 0,31 ha (0,415 ha przeliczeniowych). Dochód, jaki z tego tytułu uzyskuje wynosi 21,32 zł miesięcznie według kryteriów przeliczeniowych określonych w art. 8 ust. 3 i 9 ustawy o pomocy społecznej. M. W. spełnia kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku okresowego. W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418,00 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej), a minimalna wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej według art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy wynosi w 2007 r. 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Przyznana M. W. pomoc w wysokości 159,50 zł miesięcznie stanowi minimum wynikające z powołanego wyżej przepisu. Przyznając pomoc w minimalnym zakresie organ miał na względzie, że M. W. jest młodym, zdrowym mężczyzną, zdolnym do podjęcia pracy zarobkowej, ale jego dotychczasowe zachowanie nie wskazuje na zainteresowanie jakąkolwiek pracą i aktywność w poszukiwaniu zatrudnienia. Z wielokrotnie przeprowadzanych w rodzinie wywiadów wynika, że nie obciążają go koszty wspólnie z matką zajmowanego mieszkania, bo ponosi je matka, które również otrzymuje pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej. M. W. działania swoje ogranicza do składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej i pomoc taką systematycznie otrzymuje w postaci zasiłków celowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych (ostatnio w marcu 2007 r. zasiłek celowy w wysokości 200 zł). Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 2 i 4 ustawy o pomocy społecznej, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a przy tym odpowiadać celom i możliwościom pomocy społecznej. Organ pomocy społecznej powinien w pierwszej kolejności przyznawać pomoc osobom, które nie są w stanie samodzielnie egzystować, a wnioskodawca jest w stanie samodzielnie przy zachowaniu minimalnych chęci przezwyciężyć trudną sytuację finansową. Przyznane świadczenie mieści się w granicach uznania administracyjnego organu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł M. W. domagając się uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił, że decyzje te naruszają art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. ustanowiona w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego, popierając skargę, złożyła zaświadczenie Urzędu Gminy z dnia 6 sierpnia 2007 r. stwierdzające, że M. W. jest współwłaścicielem w udziale 1/4 nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni 0,31 ha, w skład której wchodzą grunty: SR kl. IIIa – 0,11 ha, SR kl. IIIb – 0,09 ha, BrR kl. IIIb – 0,11 ha. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że decyzja ta prawa nie narusza. W świetle art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym w tym znaczeniu, że właściwy organ pomocy społecznej zobowiązany jest do przyznania takiego zasiłku osobie ubiegającej się o to świadczenie, która spełnia ustawowe przesłanki wymienione w tym przepisie. Skarżący M. W. jest osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą i jego dochód jest niższy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. W takiej sytuacji organ pomocy społecznej, nie kwestionując powyższych okoliczności, był zobowiązany do przyznania mu zasiłku okresowego. Ustawodawca pozostawił uznaniu organu przyznającego zasiłek okresowy ustalenie wysokości tego świadczenia ograniczając zakres tego uznania przez ustalenie w art. 147 ust. 1, 2 i 3 powołanej ustawy o pomocy społecznej minimalną wysokość zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy w roku 2007 minimalna wysokość zasiłku okresowego, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, wynosi 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W rozpatrywanej sprawie, skarżącemu przyznany został zasiłek okresowy w minimalnej ustawowej wysokości przewidzianej dla osoby samotnie gospodarującej. Należy mieć na względzie, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego należy do organów administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie dokonanej przez organ wydający zaskarżoną decyzję ocenie nie można przypisać cech dowolności. Uzasadniając przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia w minimalnej wysokości organ ten wskazał, że M. W. prowadzi wprawdzie samodzielne gospodarstwo domowe, ale zamieszkując wspólnie z matką, pobierającą świadczenie rentowe i korzystającą dodatkowo ze świadczeń z pomocy społecznej, nie ponosi on żadnych kosztów utrzymania mieszkania. Organ wskazał również, że M. W. jest osobą młodą (21 lat), zdrową ale nie podejmującą żadnych starań w kierunku podjęcia pracy zarobkowej. Sposób wyliczenia przyznanego skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości przewidzianej w art. 147 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy zasiłku okresowego również nie budzi zastrzeżeń. Organ przyjął, iż skarżący uzyskuje dochód z nieruchomości rolnej o powierzchni 0,31 ha, którego jest współwłaścicielem w 1/4 części. Bez znaczenia jest okoliczność, czy i w jaki sposób jest wykorzystywana nieruchomość rolna, której osoba ubiegająca się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej jest właścicielem (współwłaścicielem). Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej uzyskuje ona z tego tytułu potencjalną możliwość uzyskiwania dochodu, którą ustala się kwotowo na 207 zł z 1 ha przeliczeniowego. Ustalając wysokość przyznanego zasiłku w postępowaniu administracyjnym prawidłowo od kwoty ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477 zł, odjęto potencjalny dochód uzyskiwany z nieruchomości rolnej (21,32 zł). Wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku ustalono na 35% tej różnicy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił, zaś o kosztach orzekł na podstawie art. 250 tejże ustawy w związku z § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 litera "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).