II SA/Lu 597/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Magdalena Markowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 czerwca 2009 r. wydanego w sprawie IISA/Lu 224/09 w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 224/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 4 marca 2009 r. w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony ustanowionemu w ramach pomocy prawnej pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi A. S. w dniu 28 lipca 2009 r., a także skarżącemu – na jego żądanie – w dniu 3 sierpnia 2009 r. Od wyroku tego skarżący nie składał skargi kasacyjnej, a jego pełnomocnik w dniu 26 sierpnia 2009 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Wyrok uprawomocnił się w dniu 28 sierpnia 2009 r. W dniu 28 września 2009 r. Z. W. złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Lu 224/09 wraz z załącznikami w postaci kserokopii: zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 grudnia 2008 r., odcinka renty z października 2008 r. oraz ramowego zakresu obowiązków dla osoby pełniącej specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Skarżący zarzucił, iż Sąd pominął w sprawie dołączone aktualnie do skargi dowody, co mało istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik skarżącego adwokat A. S., wykonując zarządzenie Sądu zobowiązujące go do wskazania ustawowej podstawy wznowienia oraz okoliczności potwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, złożył w dniu 23 października 2009 r. pismo procesowe. Wskazał w nim, że podstawą prawną żądania wznowienia jest art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 2 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił, że skarżący cierpiący na chorobę psychiczną jest osobą niepoczytalną, co zostało potwierdzone opiniami biegłych psychiatrów w prowadzonych przez Sąd Rejonowy w L. postępowaniach karnych. Choroby psychiczne charakteryzują się okresami zaostrzeń, a skarżący dopiero po ustaniu zaostrzenia choroby, to jest we wrześniu 2009 r., dowiedział się o orzeczeniu powołanym w swojej skardze tak, że mógł je świadomie i rozsądnie ocenić. Wniósł skargę o wznowienie postępowania w ustawowym trzymiesięcznym terminie licząc od momentu dokonania takiej oceny. Wykrył on też środki faktyczne i dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wykrył również prawomocne orzeczenia: II SA/Lu 1013/06, II SA/Lu 757/07, II SA/Lu 742/07 oraz II SA/Lu 548/07, dotyczące tej samej sprawy (świadczenia z pomocy społecznej). Z tych przyczyn skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 270 – 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako: "ustawa". Przepisy te wskazują kilka przypadków, w których można żądać wznowienia postępowania sądowego. Są to tzw. podstawy wznowienia, które muszą być wskazane w skardze o wznowienie postępowania (art. 279 ustawy). Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ustawy). Stosownie do przepisu art. 280 § 1 ustawy Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona została w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Niespełnienie któregokolwiek z tych wymagań powoduje konieczność odrzucenia skargi. Oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu powołanego przepisu oznacza powołanie jednej lub kilku podstaw wznowienia, wymienionych w przepisach art. 271 – 274 ustawy. W rozpatrywanej sprawie jako podstawy wznowienia postępowania wskazano przepis art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 2 i § 3 ustawy. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania, a jako naruszone przepisy wymienił art. 105, art. 183 § 2 pkt 5 i art. 106 § 4 ustawy. Wskazał także, że skarżący po ustąpieniu zaostrzenia choroby psychicznej wykrył nowe środki dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak również wykrył prawomocne orzeczenie dotyczące tej samej sprawy. W świetle art. 271 pkt 2 ustawy pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa stanowi ustawową podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 273 § 2 ustawy można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w późniejszym postępowaniu. Art. 273 § 3 ustawy jako przyczynę wznowienia postępowania wskazuje późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Wobec wskazania ustawowych przyczyn wznowienia skarga o wznowienie postępowania skierowana została na rozprawę, zgodnie z przepisem art. 280 § 1 ustawy. Badając skargę na posiedzeniu niejawnym Sąd ograniczył się bowiem do ustalenia, czy podstawa wznowienia przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw wymienionych w przepisach ustawy, nie ustalał natomiast, czy podstawa ta istnieje w rzeczywistości. Takiej oceny Sąd mógł dokonać dopiero na rozprawie. W postanowieniu z dnia 26 marca 1999 r., sygn. akt III AO 5/99, Sąd Najwyższy, na tle art. 411 kodeksu postępowania cywilnego, analogicznego do przepisu art. 281 ustawy, wyjaśnił, że samo sformułowanie w skardze o wznowienie zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo określonym podstawom, które uzasadniają wznowienie postępowania, nie oznacza, iż skarga opiera się na takiej podstawie, jeżeli na rozprawie Sąd stwierdzi, że przytoczone zarzuty okazały się bezzasadne, bowiem w rzeczywistości nie zachodzą powołane przyczyny wznowienia (OSNP 2000, Nr 14, poz. 564). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia w rzeczywistości nie istnieją. Skarżący powołał jako podstawę wznowienia postępowania wykrycie nowych dowodów, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu: zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 grudnia 2008 r., odcinka renty z października 2008 r. oraz ramowego zakresu obowiązków dla osoby pełniącej specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Należy zauważyć, że ze sformułowania art. 273 § 2 ustawy wynika, że "wykrycie" odnosić się może jedynie do środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Z analizy akt sprawy II SA/Lu 224/09 wynika, iż wskazane wyżej dowody były znane zarówno skarżącemu, jak i Sądowi wydającemu wyrok, bowiem sam skarżący złożył je do tych akt jako załączniki do pism procesowych z dnia 19 i 23 czerwca 2009 r. (k. 38, 48, 59), a zatem nie można mówić, aby dowody te zostały przez skarżącego wykryte później. Wręcz przeciwnie zostały one dołączone do akt przed rozprawą, która odbyła się 25 czerwca 2009 r. W takiej sytuacji nie można przyjąć, by w rozpoznawanej sprawie zaistniała podstawa wznowieniowa określona w powołanym art. 273 § 2 ustawy. Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w art. 273 § 3 ustawy, rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia. W żadnym razie nie można utożsamiać orzeczenia dotyczącego "tej samej sprawy" z orzeczeniem dotyczącym sprawy "takiej samej", podobnej, czy sprawy o analogicznym przedmiocie sporu. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 23 października 2009 r. wskazał, że skarżący wykrył prawomocne orzeczenia: II SA/Lu 1013/06, II SA/Lu 757/07, II SA/Lu 742/07 oraz II SA/Lu 548/07, wydane na podstawie wskazań wyroku NSA w sprawie I OSK 59/07, dotyczące tej samej sprawy (świadczenia z pomocy społecznej). Przedmiotem kontroli Sądu w powołanych wyżej wyrokach były inne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. niż wskazana na wstępie decyzja z dnia 4 marca 2009 r. Nie są to zatem orzeczenia dotyczące tej samej sprawy, o jakich mowa w art. 273 § 3 ustawy, mimo, że dotyczyły one tych samych stron i takiego samego rodzajowo przedmiotu sprawy, to jest specjalistycznych usług opiekuńczych. Ponadto wyroki te zapadły w dniach: 11 grudnia 2007 r. (II SA/Lu 1013/06), 29 stycznia 2008 r. (II SA/Lu 757/07), 14 lutego 2008 r. (II SA/Lu 742/07) i 26 marca 2008 r. (II SA/Lu 548/07) i przed dniem 25 czerwca 2009 r. zostały doręczone wraz z uzasadnieniem profesjonalnym pełnomocnikom, ustanowionym dla skarżącego w ramach prawa pomocy w tych sprawach. Treść tych orzeczeń była więc znana skarżącemu przed wydaniem wyroku w sprawie II SA/Lu 224/09. Powołując jako ustawową podstawę żądania wznowienia pozbawienie możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa, skarżący nie wyjaśnił na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przez niego przepisów art. 105, art. 183 § 2 pkt 5 i art. 106 § 4 ustawy. Z akt sprawy II SA/Lu 224/09 wynika, iż w sprawie tej dla skarżącego ustanowiono w ramach prawa pomocy profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata A. S. Co więcej, pełnomocnik skarżącego złożył w tej sprawie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 25 czerwca 2009 r., argumentując, iż "wniesienie skargi kasacyjnej w tej sprawie spowodowałoby jej oddalenie jako niemającej usprawiedliwionych podstaw". W takiej sytuacji nie można uznać, iż skarżący pozbawiony był możliwości obrony swych praw. Mając powyższe na względzie Sąd uznał zgłoszone przez stronę skarżącą podstawy wznowienia za niezasadne i na podstawie art. 282 § 2 ustawy, skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).