II SA/Lu 599/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do wykonywania robót budowlanych oddala skargę. W dniu 24 kwietnia 2009 r. Z. F., dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia działki nr ewid. [...] i [...] oraz wyburzeniu budynku stojącego na działce nr ewid. [...]. Do wniosku dołączył m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wypis z miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego oraz mapę ewidencyjna z zaznaczonym przebiegiem granic działek oraz miejscem usytuowania przeznaczonego do rozbiórki budynku. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta L. powołując się na art. 30 ust. 2 oraz 31 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zobowiązał inwestora w terminie do 20 maja 2009 r. do złożenia: 1. szkicu sytuacyjnego z oznaczeniem trasy przebiegu ogrodzenia, lokalizacji furtki, bramy oraz budynku przewidzianego do rozbiórki, 2. opisu charakterystyki budynku oraz sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych z określeniem kolejności ich wykonania oraz, 3. właściwie wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - pod rygorem wniesienia sprzeciwu. W odpowiedzi na wezwanie inwestor złożył szereg pism i dokumentów, które jednakże zdaniem organu pierwszej instancji nie uczyniły zadość wezwaniu, co zostało wyrażone w decyzji z dnia 2 czerwca 2009 r. którą to organ zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do wykonywania robót objętych powyższym zgłoszeniem. Zdaniem organu inwestor - w szczególności - nie wykazał posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (działki nr [...] i [...]) w formie oświadczenia złożonego na stosownym formularzu oraz opisu określającego sposób wykonania robót rozbiórkowych zapewniających bezpieczną i bezkolizyjną rozbiórkę budynku. Od tej decyzji odwołanie wniósł Z. F. wyrażając swoje niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. W jego ocenie dokonał wszystkich niezbędnych czynności jakie były potrzebne i bez znaczenie jest, iż nie były one opisane na "standardowych wnioskach". Oświadczył, iż działka nr [...] w granicach jego działki nr [....] jest jego własnością za którą płaci podatki. Ponadto zaznaczył, iż właściciele działek położonych powyżej działki nr [...] włączyli do swoich działek część działki nr [...] do nich przystającą. Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 7 sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził konieczność nałożenia na inwestora wymienionych w postanowieniu organu pierwszej instancji obowiązków, których zobowiązany nie wykonał. Oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania działką nie zostało bowiem wypełnione prawidłowo, albowiem inwestor ten nie wskazał dokumentu z jakiego wynika ww. prawo. Ponadto wymieniając współwłaścicieli działki nr [...], inwestor nie oświadczył, czy posiada zgodę tych osób na budowę ogrodzenia. Zdaniem organu odwoławczego właściwe rozstrzygnięcie podjęto również w zakresie dotyczącym budynku przeznaczonego do rozbiórki. Budynek ten z uwagi na odległość dzielącą go od granicy działki nie spełnia przesłanek art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i z tego względu jego rozbiórka wymaga uzyskania pozwolenia na rozbiórkę a nie zgłoszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. F. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, wielokrotnie podkreślając bezprawność wydanego rozstrzygnięcia, naruszającego jego prawa właścicielskie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Uznał zarzuty skarżących za nieuzasadnione i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. skarżący podtrzymał skargę i argumenty na jej poparcie dodając, iż działka nr [...] nie stanowi współwłasności co wynika z planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. Ponadto nie toczyło się żądne postępowanie o zniesienie współwłasności tej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem również zdaniem Sądu w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy zaistniały podstawy do wniesienia sprzeciwu co do objętych zgłoszeniem robót budowlanych. Zasadą wyrażoną w przepisie art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) jest to, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki zawarte w art. 29 do art. 31 ww. stawy stanowią listę zamkniętą, są one taksatywnie wyliczone, a zatem niedopuszczalne jest stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Jednym z nich jest mianowicie budowa ogrodzeń, która to czynność jest co do zasady zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 23 Pr. bud.) z tym, że ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m dla swej realizacji wymagają dokonania zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 3 Pr. bud.). Podobnie, zasadą jest, iż pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli, jednakże z zastrzeżeniem, iż obiekt przeznaczony do rozbiórki nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie jest objęty ochrona konserwatorską oraz gdy jego wysokość nie przekracza 8 m, a jego odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości (art. 31 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.). W takim bowiem przypadku rozbiórka obiektu budowlanego wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 31 ust. 2 Pr. bud.). Z kolei jak stanowi art. 30 ust. 5 Pr. bud. zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonania robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie jest przedmiotem sporu czy objęte zgłoszeniem robolu budowlane wymagały dokonania zgłoszenia, lecz w głównej mierze treść zgłoszenia, która stała się podstawą wniesienia sprzeciwy odnośnie zamiaru wykonania ogrodzenia działki nr [...] i [...] od strony drogi publicznej, ul. W. W związku z tym należy wskazać, iż zakres i formę zgłoszenia określa art. 30 ust. 2 Pr. bud. Zgodnie z jego treścią w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Nadto do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Z powyższego uregulowania wynika zatem, że organ na podstawie zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów ma ocenić dopuszczalność realizacji zamierzonej inwestycji i wykluczyć swoją ingerencję w postaci sprzeciwu. Oceny tej może dokonać jedynie w oparciu o kompletną i prawidłową dokumentację, którą zobowiązany jest zgromadzić i złożyć inwestor. Natomiast w sytuacji gdy dokonane zgłoszenie nie spełnia wskazanych wymogów organ wzywa inwestora do uzupełnienia zgłoszenia pod rygorem wniesienia sprzeciwu. Rozstrzygnięcie sprawy i skargi sprowadza się więc do odpowiedzi na pytanie czy inwestor dokonał wadliwego zgłoszenia i pomimo wezwania nie uzupełnił braków dokonanego zgłoszenia w zakresie wynikającym z art. 30 ust. 2 Pr. bud. Na tak postawione pytania należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Jak powyżej wskazano warunkiem skutecznego dokonania zgłoszenia jest m. in. złożenie oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud. tj. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 3 pkt 11 Pr. bud., przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wzór tego oświadczenia został określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120, poz. 1127 ze zm.). Z kolei treść tego oświadczenia jednoznacznie wskazuje, iż inwestor składając je w przewidzianej prawem formie inwestor obowiązany jest nie tylko wskazać jakim prawem do nieruchomości się legitymuje (własność, współwłasność, użytkowanie wieczyste lub inne) lecz również wskazać dokument z jakiego prawo to wynika. Zestawiając powyższe wymogi z oświadczeniem skarżącego dołączonym do zgłoszenia (k. 3 akt admin.) wskazać należy, iż nie określało ono dokumentu z jakiego wynikałoby wskazane przez niego prawo do dysponowania działkami nr 27/6 i 27/7. W tej zaś sytuacji - w ocenie Sądu - zasadnie organ I instancji zażądał uzupełnienia oświadczenia w zakresie wskazanym w postanowieniu w wyznaczonym terminie. Tego obowiązku skarżący jednak nie wykonał twierdząc, że jest jedynym właścicielem działek nr [...] i [...]. Tego twierdzenia jednak w żaden sposób nie udowodnił. W szczególności nie złożył żądnego dokumenty z którego wynikałby wskazany przez niego tytuł prawny do działek. Ponadto odnośnie działki nr 27/6 twierdzeniom tym przeczą zarówno akta sprawy oraz same twierdzenia strony. W aktach sprawy znajduje się bowiem wypis z rejestru gruntów (k. 5 ) z którego wynika, iż działka nr 27/6 stanowi współwłasność skarżącego, P. i D. małż G. oraz J.F. w częściach po 1/3. Również ze znajdującej się w aktach decyzji Wojewody L. z dnia 16 maja 2005 r. wynika, iż działka ta stanowi współwłasność. W związku z tym ubocznie należy wskazać, iż własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom /współwłasność - art. 195 kodeksu cywilnego/. Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Ogrodzenie działki, (chociażby w części) stanowiącej współwłasność jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, a zatem wymaga zgody współwłaścicieli albo zastępującego tę zgodę orzeczenia sądu. Zgoda współwłaścicieli bądź rozstrzygnięcie sądu zastępujące tę zgodę stanowi niezbędny warunek, pozwalający uznać, że inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak zgody współwłaścicieli /orzeczenia sądu/ jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością, a w świetle art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud. niedopuszczalne jest wydanie pozwolenia na budowę lub przyjęcie zgłoszenia inwestorowi niemogącemu się wykazać prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym odnośnie zgłoszonych robót polegających na budowie ogrodzenia zasadnie orzeczono o zgłoszeniu sprzeciwu. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można bowiem przyjąć, że wykazał ona przysługujące mu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W żadnym bądź razie przywoływany przez skarżącego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie określa czyją własnością jest dana nieruchomość. Również rzekome przyłączenie części działki nr 27/6 przez inne osoby nie oznacza, iż pozostała jej część stanowi odrębna własność skarżącego. Odnośnie zaś pozostałych prac polegających na rozbiórce budynku posadowionego na działce nr [...] wskazać należy, iż nawet gdyby skarżący wykazał się prawem do dysponowania tą działką na cele budowlane (czego nie uczynił) to i tak organ byłby zobowiązany do wniesienia sprzeciwy z uwagi na przywołaną już powyżej treść art. art. 31 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Przepisy ten zawiera bowiem wyczerpujące wyliczenie rodzajów rozbiórek, które nie wymagają pozwolenia lecz samego dokonania zgłoszenia. Zwolnienia te mają charakter wyczerpujący i nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. I tak zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Pr. bud. obowiązkiem zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej objęte są budynki i budowle nie wpisane do rejestru zabytków oraz nieobjęte ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. A contrario pozwolenia wymaga rozbiórka budynków i budowli wpisanych do rejestru zabytków oraz objętych ochroną konserwatorską a także tych wyższych niż 8 m oraz posadowionych w odległości mniejszej niż połowa ich wysokości od granicy z działką sąsiednią. W rozpatrywanej sprawie, przewidziany do rozbiórki budynek mimo, iż ma wysokość 5 m, to odległość jego ściany od granicy wynosząca 1,5 m nie pozwala na dokonanie rozbiórki w oparciu o samo zgłoszenie. W związku z tym zasadnie organ wniósł sprzeciw na podstawie omawianego przepisu, co docelowo powoduje konieczność uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, stosownie do art. 28 ust. 1 Pr. bud. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) skarga podlegała oddaleniu, co stanowi konsekwencję uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem.