II SA/Lu 60/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 19 [...] 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. z dnia 5 [...] 2008 r. znak: [...] w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało matce lub ojcu dziecka lub opiekunowi faktycznemu, jeżeli nie podejmował lub rezygnował zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami określonymi tym przepisem. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie praw do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazane orzeczenie Trybunału oznacza, że od dnia wejścia w życie tego wyroku (31 lipca 2008 r.) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznawane osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki także nad innym niż dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Kolegium podniosło jednak, że pomimo uznania niekonstytucyjności w wyżej wskazanym zakresie zacytowanego przepisu art. 17 ust. 1 ustawy – decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie w mocy. Zgodnie bowiem z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/ świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy organy orzekające ustaliły, że [...] – osoba wymagająca opieki - pozostaje w związku małżeńskim z [...]. Fakt ten został także potwierdzony przez [...]. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu A. P. podnosi, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych stawia jej osobę poza ochroną państwa. Podkreśla, iż jest osobą zdolną do pracy, lecz nie podejmuje jej z uwagi na opiekę nad ojcem. W skardze zawarła także stwierdzenie, iż "nie zna orzeczenia, które art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/ uznawałaby za konstytucyjny" W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo podkreślając, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/ nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada jedynie, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy. Przywołane przesłanki to przesłanki pozytywne, od wystąpienia których uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie niniejszej bezsporny jest fakt, iż skarżąca spełnia kryterium rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jednakże art. 17 ust. 5 ustawy zawiera także katalog przesłanek negatywnych, których wystąpienie powoduje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/). Skoro zatem skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, który pozostaje w związku małżeńskim, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jej. Odnosząc się do podniesionych w skardze kwestii związanych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. , sygn. akt P 27/07, podkreślić należy, że orzekł on o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1 ustawy tylko w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/, wyłączającego z grona podmiotów uprawnionych, osoby sprawujące opiekę nad niepełnosprawnymi pozostającymi w związku małżeńskim. Inny wyrok Trybunału Konstytucyjnego, tj. wyrok z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt OP 41/07 (Dz.U. Nr 138, poz. 875) odnosi się do osób stanowiących wobec dziecka spokrewnioną rodzinę zastępczą. Mając zatem na względzie wszystkie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.