II SA/Lu 602/04

WyrokWSA w Lublinie2004-12-01

Skład orzekający: Maciej Kierek, Joanna Cylc-Malec, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, nie badając w sposób wyczerpujący dowodów wskazujących na skierowanie strony przez organizację niepodległościową do służby w organach bezpieczeństwa publicznego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaniechanie dogłębnego zbadania okoliczności skierowania strony przez organizację niepodległościową do pracy w organach bezpieczeństwa publicznego, wbrew przedłożonym dowodom, skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
A.Z. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją z 1997 r. Po wielokrotnych postępowaniach i wyrokach sądowych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odmówił uchylenia tej decyzji w 2003 r. i 2004 r. Skarżący podniósł, że do służby w organach bezpieczeństwa publicznego został skierowany przez organizację niepodległościową, co miało stanowić podstawę do niestosowania przepisów o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Organ nie zbadał tej okoliczności w sposób wyczerpujący, opierając się na ocenie posiadanych dowodów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor WSA Jerzy Drwal-sprawozdawca, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich 1.uchyla zaskarżoną decyzję ; 2.zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 515/pięćset piętnaście/ złotych na rzecz A. Z. tytułem zwrotu kosztów. Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację przyznał A.Z. uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od dnia 26 listopada 1944 r. do dnia 17 maja 1946 r. Orzeczenie w tej sprawie wydano w dniu 16 września 1988r. W postępowaniu weryfikacyjnym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. pozbawił A.Z. uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, wyrokiem z dnia 4 lutego 1999r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 293/98 uchylił decyzję organu z dnia [...] stycznia 1998r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 1997r. o pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 1999r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 sierpnia 1997r. Naczelny Sąd Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 31 października 2000r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 839/99 oddalił skargę na decyzję z dnia [...] lipca 1999r. Decyzją z dnia [...] września 2003 r. , wydaną trybie art. 154 kpa odmówiono uchylenia decyzji o pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich. Po rozpoznaniu wniosku A.Z. z dnia 8 października 2003r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2003r. Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej pozbawiającej stronę uprawnień kombatanckich. W świetle uzasadnienia decyzji, motywy rozstrzygnięcia organu były następujące: Bezspornym był fakt służby A.Z. w organach Bezpieczeństwa Publicznego. W świetle art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz (...) , uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit."a" powołanej ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Z akt sprawy nie wynikało aby miał zastosowanie art. 21 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym przepisów o pozbawieniu uprawnień kombatanckich nie stosuje się do osoby, która przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. Wprawdzie strona podnosiła okoliczność skierowania jej przez organizację niepodległościową do ochrony gmachu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, na dowód czego przedłożyła oświadczenia świadków W.Ł. i E. K. , jednakże w trakcie postępowania weryfikacyjnego oraz w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego – o tym nie informowała. Znamiennym był fakt, że świadkowie w swoich wcześniejszych oświadczeniach z dnia 23 maja 2003 r. nie podawali, aby skarżący był skierowany przez organizację niepodległościową do pracy w organach Bezpieczeństwa Publicznego. W związku z tym, oświadczenia tych świadków nie były wiarygodne. W skardze – z dnia 5 sierpnia 2004 r. – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A.Z. wnosił o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2004r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2003r. Skarżący podniósł, że do pracy w organach Bezpieczeństwa Publicznego został skierowany przez dowódcę Placówki Batalionów Chłopskich A.D., pseudonim "[...]". Zarzucił, iż organ nie rozpatrzył oraz nie ocenił całości materiału dowodowego, a w szczególności dołączonych do skargi oświadczeń, naruszając przez to przepisy art. 7 i 80 kpa, co skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Należy stwierdzić, że słuszny jest sformułowany przez skarżącego zarzut, iż orzekający organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Dostępne organowi dowody, wskazywały już na wymagającą dokładnego zbadania okoliczność podnoszoną przez skarżącego, iż do pracy w organach Bezpieczeństwa Publicznego został skierowany przez organizację – Placówkę Batalionów Chłopskich dowodzoną przez A.D. Zatem poprzestanie organu na dokonaniu oceny posiadanego materiału dowodowego, bez sięgania po dodatkowe środki dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia zgłoszonych okoliczności skierowania skarżącego przez organizację niepodległościową do pracy w gmachu Bezpieczeństwa Publicznego, pozostawało w sprzeczności z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i jego rozpatrzenie - w myśl art. 77 § 1 kpa – upoważniałoby orzekający organ do oceny dowodów wymaganej treścią przepisu art. 80 kpa, a pozwalającej na wskazanie faktów udowodnionych – w tym przypadku czy A.Z. był skierowany przez organizację niepodległościową do organów Bezpieczeństwa Publicznego, czy też nie. W świetle uzasadnienia decyzji (uzasadnienie decyzji powinno odnosić się do poczynionych ustaleń – art. 107 § 3 kpa) nie można było powiedzieć, że organ wykluczył tę ważną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność. Z tego względu trudno odmówić słuszności zarzutom postawionym przez skarżącego. Na marginesie powyższych uwag dotyczących przebiegu postępowania administracyjnego, należy podnieść, iż w czasie rozprawy przed Sądem w dniu 1 grudnia 2004r. strona skarżąca przedłożyła jako nowe dowody - kserokopie oświadczeń S.S. oraz S.G., którzy wskazywali na fakt pełnienia przez A.Z. służby w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego ale po to, aby pomagać oddziałowi "BCh" . Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów uzasadniał przepis art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło